Sýretti túsirgen – Almas MANAP, «EQ»
Biraz aqparat quraldary bul týraly jazdy da. Rasynda 31 mamyr – saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni, ıaǵnı Aza tutý kúni dep bekitilgenimen, ony ótkizý sharalarynyń oılastyrylmaǵany qaıran qaldyrady. Osy jóninde oıymdy ortaǵa salyp kóreıin.
Álemde Azaly kúndi atap qana qoımaı, ony qalaı ótkizý kerek ekenin naqtylaǵan elder bar. Mysaly, evreıler Ekinshi dúnıejúzilik soǵysta zorlyqpen óltirilgen 6 mıllıon qandasyn eske alý kúnin aıryqsha atap ótedi. Sol kúni olar qurbandar kúnin Osvensım zıratynda ótkizýdi úlgi esebinde paıdalanyp keledi. Evreıler eske alý kezinde onyń úlken qaqpasyn keń ashyp, birneshe mınýt boıy úzik-úzik sırena daýsyn shyǵarady.
Dál osy sııaqty azaly kúndi eske alý sharasy Armenııada da bar. Olar da jyl saıyn 26 sáýir kúni Erevannyń syrtyndaǵy arnaıy taýǵa baryp, kıeli úńgirde eske alý dástúrin ótkizedi. Ol jerde armıandardyń ulttyq qaıǵyly mýzykasy birneshe kún qoıylady. Qala turǵyndary sol kúni oǵan arnaıy tegin avtobýspen baryp qaıtady. Qurbandardy eske alýǵa shyqqan adamdardan taksıshiler de aqy almaıtyn jaqsy dástúr bar.
Mine, osy sııaqty biz de azaly 31 mamyr kúnin elimizde resmı atap óteýdiń ózindik jolyn qalyptastyrýymyz qajet. Sonyń bir nusqasy mynaý: 31 mamyr kúni saǵat 12.00-de búkil Qazaqstan boıynsha barlyq kólik bir mınýt toqtap, sıgnal berse. Barlyq meshitte ımamdar minberge shyǵyp, birer mınýt myna sózdi daýystap aıtsa: «Qyzyl kommýnızmnen qaza tapqan baýyrlarymyz ımandy bolsyn, ımandy bolsyn, ımandy bolsyn!».
Al dúnıe júzindegi qazaqtar da osy kúni, osy saǵatta qozǵalmaı bir mınýt boıy tik turýy qajet. Mine, osylaı eshbir shý shyǵarmaı marqumdardy resmı eske alyp otyrsaq, mádenı ıgi dástúr qalyptasar edi. Onyń tárbıelik máni jastarǵa da, jalpy halyqqa da jaǵymdy bolary haq.
Árıne, bul usynysty bılik halyqtyń talqysyna salyp, arnaıy resmı sheshim shyǵarsa, óte oryndy.
Qalaı bolǵanda da, elimizde azaly kúndi ótkizý joly naqtylanýy qajet. Qynadaı qyrylǵan baýyrlarymyzdyń rýhy da jer betinde tynyshtyq bolǵannyn qalaıdy.
Sóıtip, kelesi jyly 31 mamyr – Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnin eldik deńgeıde atap ótemiz dep úmittenemin. Usynyp otyrǵan bastamam jaýapty oryndardan, halyq tarapynan da qoldaý tabady dep senemin.
Orazaq SMAǴULOV,
UǴA akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym jáne tehnıka qaıratkeri
