Syr óńirindegi qaýyrt qyzmettiń qarqyny kóńil qýantady

Tótenshe jaǵdaıdan saq bolý, aıtyp kelmeıtin apattyń aldyn alý qaı kezde de mańyzdy. Bul rette ártúrli tilsiz jaýdyń aldyn alý sharalary Qyzylorda oblysynda laıyqty deńgeıde júrgizilip keledi. Bul jumystardy oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti úılestirip otyr. О́tken jyldyń qyrkúıek aıynda departament jańa ǵımaratqa qonys aýdardy. Oblys ákimshiligi tarapynan bólingen nysannyń aýdany 3 029 sharshy metrdi quraıdy. Odan bólek, jergilikti bıýdjetten bólingen qarjyǵa birqatar qajet jabdyqtar satyp alyndy. Naqty aıtsaq, departament Ssangyong Kyron avtokólikteri, sý aıdaıtyn motopompa, Holmatro markaly qutqarý quraly, konteınerlik tıpti jylý-tútin kamerasy; azamattyq qorǵanys salasyna qatysty qutqarý qural-jabdyqtary, jedel áreket etetin órt sóndirý kóligi jáne avarııalyq qutqarý kóligimen qamtamasyz etildi. Oblys basshylyǵy tarapynan jasalyp otyrǵan osynshalyqty jaǵdaı óńirdegi tótenshe jaǵdaılar salasyndaǵy qyzmettiń qarqyndy júrýine negiz boldy. Jalpy, osy sala boıynsha Syr óńirinde qolǵa alynǵan jáne júzege asqan jumystar jóninde bizge Qyzylorda oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵynyń orynbasary, polkovnık Murat Kelesov aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, jyl basynan beri tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý jáne joıý komıssııasynyń 3 otyrysy, 1 selektorlyq májilisi ótkizilgen. Ol basqosýlarda qys mezgilinde sý aıdyndarynda oblys turǵyndarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý; kongo-qyrym gemorrogııalyq qyzbasynyń aldyn alýǵa baılanysty dárileý, zalalsyzdandyrý jumysyn uıymdastyrý, 2014-2015 jyldardyń jeltoqsan-qańtar aıynda Shıeli aýdany aýmaǵynda sý tasqyny saldarynan oryn alǵan tótenshe jaǵdaı shyǵyndaryn óteý máselesi, Syrdarııa ózeni men kanaldardyń qorǵanys bógetteri jaǵalaýda ornalasqan eldi mekenderdi basyp qalý qaýpiniń aldyn alý máseleleri qaraldy. «Ishki ister mınıstrliginiń 2015 jylǵy 25 aqpandaǵy uıymdastyrý nusqaýlaryna sáıkes, 12-13 naýryzda «Kóktem-2015» respýblıkalyq oqý-jattyǵý jıyny ótti. Sondaı-aq, 2014-2015 jyldyń qys-kóktem mezgilderinde sý tasqynynyń aldyn alýǵa arnalǵan daıyndyq sharalary týraly oblys ákimdiginiń májilisi ótkizilip, onda jergilikti atqarýshy organdarǵa, qala, aýdan ákimderi men apattyń aldyn alý maqsatyndaǵy is-sharalardy atqaratyn tıisti mekemelerge tapsyrmalar berildi. Al oblys basshysy Qyzylorda oblysy aýmaǵynda 2014-2015 jyldardyń qys-kóktem kezeńderindegi Syrdarııa ózenimen keletin artyq sýdy qaýipsiz ótkizýge daıyndyq jumystaryn júzege asyrýǵa arnalǵan is-sharalar josparyn bekitti», – deıdi Murat Emeluly. Sonymen qatar, departament basshysynyń orynbasary sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda Syrdarııa ózeni boıyndaǵy qorǵanys bógetteri men sý sharýashylyǵy nysandarynyń jaı-kúıine aldyn-ala zertteý jumystary júrgizilgenin aıtty. Qańtar aıynda Syrdarııa ózenindegi seń júrý kezinde sý alý qaýpi týyndaǵan nemese sý alǵan kezdegi basqarý organdarynyń, avarııalyq-qutqarý qyzmetteriniń kúshteriniń shuǵyl áreket etýin jáne is-qımylynyń daıyndyǵyn tekserý úshin aýdandar men Qyzylorda qalasynda arnaıy taktıkalyq oqý-jattyǵý uıymdastyrylǵan. Sonyń nátıjesinde anyqtama daıyndalyp, oblys ákimine jáne Ishki ister mınıstrligi tótenshe jaǵdaılar komıtetine joldandy. Jalpy, óńirdegi qorǵanys bógetterin qaıta qalpyna keltirý jumysyna oblystyq bıýdjetten tıisti qarjy bólinip, ıgerilgenin aıtqan Murat Kelesov: «Avarııalyq-qutqarý qyzmetteriniń tehnıkasy men kúsh-quraldary únemi daıyndyqta boldy. 2014 jyldyń jeltoqsan aıynda jáne 2015 jyldyń aqpan aıynda Syrdarııa ózeniniń jaǵdaıyn baqylaý maqsatynda oblys ákimi orynbasarynyń basshylyǵymen oblystyq sý sharýashylyǵy qyzmetteriniń basshylary jáne departament bastyǵynyń qatysýymen «Qazáýequtqarý» AQ MI-8 tikushaǵymen monıtorıng jasaldy», – dedi. Sondaı-aq, maman oblystyń jas qutqarýshylary da belsendiligimen kózge túsip júrgenin tilge tıek etti. «О́tken jyldyń maýsym aıynda Ázerbaıjannyń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń uıymdastyrýymen Gabala qalasynda II «Jas qutqarýshy» halyqaralyq balalar men jasóspirimder jarysyna qatysqan oblys komandasy 24 ujymnyń ishinen 3-oryn aldy. Bıyl da osy quramda daıyndyq qarqyndy júrgizilýde. Odan bólek, 2014 jyly qyrkúıek aıynda oblysymyzda «Neptýn-2014» respýblıkalyq oqý-ádistemelik jıyny ótti. Jarys túrinde ótken sharaǵa elimizden jáne Baıqońyr qalasynan Reseıdiń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligine qarasty 15 komanda qatysty», – dedi ol. Sóz arasynda Murat Kemeluly jyl basynan beri oblysta bolǵan iri tótenshe jaǵdaılarǵa da toqtalyp ótti. «Osy jyldyń 20 qańtarynda Aral aýdanynda Syrdarııa ózenindegi muz ústimen ishinde jergilikti 5 adam bar jáne Ýral markaly motosıkli tıelgen «ÝazFermer» kóliginiń ótpek bolǵan. О́kinishke qaraı, muz oıylyp ketip, saldarynan avtokóliktegi jannyń barlyǵy qaza boldy. «Sýda qutqarý qyzmetiniń» 4 qyzmetkeri men 2 tehnıka birligi jumyldyrylyp, 5 adamnyń máıiti jáne Ýral markaly motosıkl jaǵaǵa shyǵaryldy. Sonymen qatr, 17 aqpanda Syrdarııa aýdanynda ornalasqan «Qumkól Trans Servıs» JShS-ne qarasty «Sarybulaq» munaı kesheniniń №212 uńǵymasyna jóndeý jumystaryn júrgizý kezinde 73 atmosfera qysymymen baqylaýsyz munaı aralas gazdyń atqylaý oqıǵasy oryn aldy. Tehnologııalyq prosess tótenshe jaǵdaılar departamenti jáne oǵan qarasty mekemelerdiń 32 qyzmetkeri, sondaı-aq, 7 tehnıkanyń kúshimen toqtatyldy. Abyroı bolǵanda, qaza bolǵandar men jaraqat alǵandar joq. Al 24 naýryzda Qyzylorda qalasy, Shuǵyla shaǵyn aýdanynyń Z.Shúkirov kóshesindegi 35 páterge arnalyp, jańadan salynyp jatqan qurylysy bitpegen nysan ózdiginen qulap qaldy. Apat kezinde 10 adam qurylys jumystaryn júrgizip jatqan. Oqıǵa saldarynan 1975 jyly týǵan О́zbekstan azamaty qaıtys boldy. Onymen qosa, 1971 jylǵy Qazaly aýdanynyń turǵyny ártúrli dene jaraqatymen aýrýhanaǵa tústi. Oqıǵa ornynda tótenshe jaǵdaılar departamentine qarasty mekemelerden 38 adam, 4 tehnıka, ishki ister departamentinen 90 adam, 15 tehnıka jáne Ulttyq ulannyń №5547 áskerı bóliminen 5 adam, 1 tehnıka qıraǵan nysandy úıindilerden ashý jumysyn júrgizdi», – dep qandaı apat bolsyn, departamenttiń shıraqtyq tanytqanyn nazarǵa aldy. Murat Kelesovtiń habarlaýynsha, osy jyldyń birinshi toqsanyda oblysta 987 apattyq qutqarý jumystary júrgizilgen. Oǵan 3 233 adam jáne 1 247 tehnıka jumyldyryldy. Apattyq-qutqarý jumystarynda 790 adam  qutqarylsa, zardap shekken 166 janǵa alǵashqy medısınalyq kómek kórsetildi. Tótenshe jaǵdaılar aýmaǵynan 351 adam jáne 137 tehnıka qaýipsiz jerge kóshirilip, 50 máıit shyǵarylǵan. Sonymen qatar, arnaıy 112 telefonyna halyqtan túsken qońyraýlarǵa jasalǵan taldaý boıynsha 2014 jyldyń I toqsanynda orta eseppen 801 qońyraý qabyldanǵany belgili boldy. (101 – 3, 102 – 52, 103 – 63, qutqarý jumystary boıynsha – 144, anyqtama boıynsha – 51 jáne basqa qońyraýlar – 488). Halyqty qulaqtandyrý maqsatynda «Ksell», «Bılaın» jáne «Altel» operatorlary arqyly oblys halqyna «dabyldy eskertýler», «oblys tas joldarda avtokólikterdiń qozǵalysyna shekteý qoıý»  týraly 935 134 abonentke habarlamalar taratý uıymdastyrylǵan. Bizben áńgimesinde departament basshysynyń orynbasary osy ýaqytta oblysta 72 órt oqıǵasy oryn alyp, 4 adam qaza bolǵanyn jáne 6 adam zardap shekkenin aıtty. «О́rt oqıǵasy ártúrli nysandarda, jeke úılerde tirkeldi. Osy merzim ishinde 144 nysanǵa jáne 17 687 jeke turǵyn úıdiń órt qaýipsizdigine tekserý júrgizildi. О́rt qaýipsizdigi qaǵıdasy talabyn buzǵan 6 jeke tulǵaǵa eskertý jasalyp, 14 – jeke jáne 70 laýazymdy tulǵaǵa aqshalaı aıyppul salyndy. Elbasynyń 2014 jylǵy 27 aqpandaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynda kásipkerlik qyzmet úshin jaǵdaıdy jaqsartý jónindegi túbegeıli sharalar týraly» №757 Jarlyǵyn basshylyqqa alyp, oblys kóleminde shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerine tekserý jumystary toqtatyldy. Osyǵan baılanysty, kúndelikti jumys ornynda kásipkerlerdiń Qazaqstan Respýblıkasynyń 2014 jylǵy 11 sáýirdegi №188-V «Azamattyq qorǵaý týraly» Zańy, Qazaqstan Úkimetiniń 2011 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy №1682 Qaýlysymen bekitilgen «О́rt qaýipsizdigi qaǵıdalary» jáne 2009 jylǵy 16 qańtardaǵy №14 Qaýlysymen bekitilgen «О́rt qaýipsizdigine qoıylatyn jalpy talaptar» boıynsha tehnıkalyq reglament talaptarynyń saqtalýy jiti qadaǵalandy. Osy rette tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý maqsatynda buqaralyq aqparat quraldarynyń úlesin erekshe aıtyp ótken jón. Departament tarapynan 2013 jyldan beri aı saıyn «Syr qutqarýshysy» jýrnaly ózine artylǵan mindetti laıyqty oryndap keledi», – deıdi Murat Emeluly. Murat Kelesov 1989 jyly KSRO-nyń Ishki ister mınıstrligine qarasty Almaty órt-tehnıkalyq ýchılıshesiniń kýrsanty bola júrip, Taýly Qarabah jerindegi tártipti qamtamasyz etý boıynsha sharalarǵa jáne jaýyngerlik operasııalarǵa qatysqan. Búginde áskerı ujymnyń basshysy bolyp otyrǵan ol sol kezdegi tájirıbesiniń eńbek jolynda aıtarlyqtaı septigi tıgenin aıtady. Sóz sońynda suhbattasymyz Otan qorǵaýshylar kúni men Jeńis merekesiniń tárbıelik mańyzyna toqtaldy. Mereke kezinde departament ujymy josparly is-sharalar uıymdastyryp, Uly Otan soǵysy jáne tyl ardagerlerin quttyqtady. «Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyn atap ótý tek bir kún emes, jyl boıyna jalǵasyn tabady. Elimiz osyndaı beıbit zamanda máńgilik jasaı bersin. Elbasynyń sara saıasatynyń arqasynda Qazaqstannyń damýy qrqyndy júrýde. Osy joldan taımaı, Prezıdentimizdiń «Máńgilik El» ıdeıasyn iske asyrý jolynda eńbek ete bereıik. Qaýipsizdiktiń aldyn alý men adam ómirin qutqarý barshamyz úshin zor mańyzǵa ıe. Sondyqtan osy jolda bar kúsh-qýatymyzdy jumsaýǵa árdaıym daıynbyz», – dedi Murat Emeluly. Aıgúl Nurmanova, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi.