Energetıka júıesindegi jasampaz jobalar

BESJYLDYQTYŃ BES KÚNI

Infraqurylym «Kóliktik-logıstı­kalyq ınfraqurylymdardy damytý. Ol makroóńirlerdi habtar qaǵıdaty boıynsha qalyptastyrý aıasynda júzege asyrylatyn bolady. Onyń ústine, ınfraqurylymdyq qańqa Astanany jáne makroóńirlerdi magıstraldy avtomobıl, temir­jol jáne áýe joldarymen shuǵy­la qaǵıdaty boıynsha ózara baıla­nystyrady. Bárinen buryn, negizgi avtojoldar jobasyn júzege asyrý qajet. Bular Batys Qytaı – Batys Eýropa; Astana – Almaty; Astana – О́skemen; Astana – Aqtóbe – Atyraý; Almaty – О́skemen; Qaraǵandy – Jezqazǵan – Qyzylorda; Atyraý – Astrahan joldary.

Nursultan NAZARBAEV,

«Nurly Jol – bolashaq­qa bastar jol» Joldaýynan.

DEREK PEN DÁIEK: «Nurly Jol» baǵdarlamasynyń aıasynda 2015-2019 jyldary avtokólik joldaryn salý men qaıta jańǵyrtý úshin 2,4 trıllıon teńge bólinedi. 2020 jylǵa deıin 7000 shaqyrymnan astam avtokólik joldary qaıta jańǵyrtylady. Qazirgi kúnderi avtokólik joldarynyń qurylysynda elimiz boıynsha 10 myńnan astam adam eńbek etip júr. Búgingi kúnderi Borjaqty – Ersaı temirjol jelisinde 3,9 shaqyrym jolǵa rels-shpal tóselinip úlgerdi. Jol bóliginiń jalpy uzaqtyǵy 13,9 shaqyrymdy quraıdy. Bul jol 2014 jyldyń birinshi qazany kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen bastalǵan bolatyn. Ereımentaý qalasynyń mańyndaǵy salynyp jatqan elektr qýatyn óndiretin stansa jylyna jelden 172,2 mıllıon kVt/s elektr qýatyn óndiretin bolady. Stansanyń jalpy qýaty 45 MVt-ǵa teń. Onda óndiriletin elektr qýaty jylý elektr stansasy jáne sý elektr stansasy óndirgen qýattarmen birge ortaq jelige beriledi.

Energetıka júıesindegi jasampaz jobalar

Elimizdiń energetıka salasynda qazirgi kúni kóptegen jobalar júzege asyrylýda. Solardyń qatarynda «Býrnoe» kún elektr stansasynyń qurylysy, K5 ekosklasty motor maıynyń óndirisi, Atyraý MО́Z-di qaıta jańǵyrtý  jáne qaıta jabdyqtaý (munaı ónimderin tereńdetip óńdeıtin keshen salý) jabdyqtaý jobasy, Ereımentaý qalasynyń mańyndaǵy jelden elektr qýatyn óndiretin stansa qurylysy, Shymkent MО́Z-in qaıta jańǵyrtý jáne qaıta jabdyqtaý, Balqash JES-in salý, Ekibastuz GRES-1-di qaıta jańǵyrtý jáne qýatyn keńeıtý, Ekibastuz – Shúlbi GES (Semeı)-О́skemen elektr jelisin salý, Beıneý – Bozoı – Shymkent gaz qubyryn júrgizý, Atyraý oblysyndaǵy gaz-hımııa keshenin salý, Aromatty kómir sýtegi óndiretin keshen qurylysyn júrgizý, «CaspiBitum» BK» JShS Bıtým zaýyty, Qazaqstannyń ulttyq elektr jelilerin qaıta jańǵyrtýdyń ekinshi kezeńi, Kómir-hımııalyq ónimder óndiretin zaýyt salý sekildi kóptegen jobalar bar. Solardyń keıbirine azdap toqtala keteıik: «Býrnoe» kún elektr stansasynyń qurylysy: Stansanyń jalpy qýaty 50 MVt-ǵa teń. Elimizdegi alǵashqy kúnnen qýat óndiretin bul iri kólemdi joba tike­leı sheteldik ınvestısııalardyń tar­tylýymen júzege asyrylýda. Jobany qarjylandyrýǵa Eýro­pa Qaıta qurý jáne damý banki, Taza tehnologııalar qory sekildi halyq­ara­lyq qarjy ınstıtýttarynyń qarjysy qosymsha qarjy kepildiginsiz jáne uzaq merzimge berilip otyr. Jobanyń bastamashysy – «Samuryq-Qazyna Invest» JShS. Joba 2015 jyl­dyń 24 sáýirinde iske qosylady dep josparlanǵan. Ornalasqan orny Jam­byl oblysy Jýaly aýdanyndaǵy Baýyrjan Momyshuly aýyly. Joba qosylǵanda Ońtústiktegi elektr qýatynyń jetimsizdigin eńserýge kó­mek­­tesetin bolady. Qazirgi kúni mun­da 291 jumys orny ashylǵan. Iske qo­syl­­ǵan kezde 20 adam jumys isteıtin bolady. K5 ekosklasty motor maıynyń ón­dirisi: Jobanyń maqsaty shıkizatty tereń­dep óńdeý isin damytý jáne neǵurlym ekologııalyq joǵary klasty motor maılaryn óndirýdi bastaý, sondaı-aq elimizdiń batys óńirin sapaly otyn túri­men qamtamasyz etý bolyp taby­lady. Qazirgi jumys istep turǵan zaýyttyń óndiristik qýaty jylyna 600 myń tonna shıkizat óńdeýge jetedi. Munda jylyna 200 myń tonna AI 92-95 markaly benzın óndirý, 302 myń tonna gazoıl óndirý, 75 myń tonna va­kýýmdyq qaldyq (gýdron) óndirý josparlanǵan. Jobanyń qurylysyn júrgizý barysynda 880 adam jumysqa tartylyp otyr. Joba «Kondensat» AQ-tyń óz qar­jysy jáne nesıege tartqan qarjylary arqyly júzege asyrylýda. 2015 jyly  iske qosylatyn bolady. Atyraý MО́Z-di qaıta jańǵyrtý  jáne qaıta jabdyqtaý (munaı ónim­derin tereńdetip óńdeıtin keshen salý) jabdyqtaý jobasy: Jobanyń bastamashysy – «Qaz­MunaıGaz» UQ» AQ. Bul jobanyń maqsaty munaıdy tereńdetip óndirýdi júzege asyrý jáne    elimizdi halyqaralyq talaptarǵa sáıkes keletin sapaly motor maılarymen, otyn túrlerimen qamta­masyz etý bolyp tabylady. Joba júzege asqan kezde munda jylyna 5,5 mıl­lıon tonna ónim óndiriletin bolady. Jobany «QazMunaıGaz» AQ óz qarjysy jáne osy maqsatqa qaryzǵa alynǵan qarjylar esebinen júzege asyrýda. Joba 2016 jyly iske qosylady. Qazirgi kúni onyń qurylysynda 3879 adam jumys isteýde.