Sýretterdi túsirgen – Valerıı Býgaev
80 paıyzdan astamy daıyn
Pavlodar qalasynda kópqabatty turǵyn úılerdiń 80 paıyzdan astamy jylý qabyldaýǵa tolyq daıyn, onyń ishinde júıelerdi qysymmen tekserý jáne jýý jumystary júrgizilgen. Aıdyń sońyna deıin bul kórsetkishti 90 paıyzǵa deıin jetkizý kózdelgen. Daıyn turǵan kópqabatty baspananyń biri – Elgın kóshesi, 47/1 mekenjaıy boıynsha ornalasqan turǵyn úı. Barlyq qajetti daıyndyq jumysy ýaqtyly júrgizilip, daıyndyq akti alynǵan. Atalǵan úıge qyzmet kórsetetin uıymda barlyǵy 18 turǵyn úı bar jáne jyl saıyn jylý berý maýsymy aıaqtalǵannan keıin árbir úıde birden kelesi jylǵa daıyndyq bastalady. Qajet bolǵan jaǵdaıda tozyǵy jetken nemese isten shyqqan jabdyqtardy tarıfke qosylǵan qarajattyń nemese nysanaly alymdar esebinen aýystyrý júrgiziledi.
Qazir oblys ortalyǵynyń Shyǵys ónerkásip aımaǵynda №1 JEO-dan jańa JM-20A jylý magıstrali tartylyp jatyr. Negizi jańa magıstral salý týraly sheshim 1972 jyly josparlanǵan eken. Jalpy quny 9,8 mlrd teńge bolatyn joba ulttyq joba aıasynda iske asyrylyp jatyr. Nysan 600-den astam kópqabatty turǵyn úıler ornalasqan qalanyń ońtústik bóligin turaqty jylýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Qazir qurylys jumysynyń 60 paıyzdan astamy oryndalyp, ótkizý qabileti ulǵaıtylǵan 6 shaqyrym qubyrdyń 3,5 shaqyrymnan astamy salynǵan. Sondaı-aq JM-31 jelisindegi PNS-5 sorǵy stansasynyń qurylysy júrip jatyr, bul qalanyń ortalyq jáne jaǵalaý aımaqtarynyń jylý-gıdravlıkalyq rejimin jaqsartady.
Bıyl jylý jelilerine júrgizilgen kóktemgi synaqtar kezinde 223 aqaý anyqtalyp, olardyń barlyǵy qysqa merzim ishinde joıylǵan. Bul oblys ortalyǵyn ystyq sýmen 20 kún ishinde qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Odan soń jelilerge qaıta synaq júrgizildi. Qalanyń ońtústik bóliginde gıdravlıkalyq tekserister aıaqtaldy. Olardyń qorytyndysy boıynsha 65 aqaý anyqtalǵan.
Energetıka, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq jáne kommýnaldyq qyzmetter basqarmasynyń deregi boıynsha qazirde Pavlodardyń jylýmen jabdyqtaý nysandaryndaǵy jelilerdiń 75 paıyzdan astamy jóndeldi, qazandyqtar men jylý magıstralderinde jumys jalǵasyp jatyr. Júrgizilip jatqan jumystyń arqasynda tehnologııalyq aqaýlardyń sany aıtarlyqtaı tómendep, ótken maýsymmen salystyrǵanda apattyq jaǵdaılardyń sany 1,5 ese azaıǵan.
О́ńir basshylyǵy tehnologııalyq aýdıt júrgizý jáne jańa abonentterdi qosý úshin qaladaǵy energııa kózderiniń qýatyn arttyrý máselelerin pysyqtaý mindetin qoıyp otyr. Atap aıtqanda, №2 jáne №3 JEO-lar qýatyn 20 Gkalǵa deıin jáne №1 JEO 48 Gkal-ǵa deıin arttyrýy kerek. Bul jylý jetispeıtin aýmaqtardaǵy máseleni sheshýge jáne 2027 jylǵa qaraı qalanyń Ekinshi Pavlodar, Gortorg, MDS, Zelenstroı, Radıozavod, Lesozavod sııaqty shaǵyn aýdandaryn ortalyq jylý jelilerine qosýǵa múmkindik beredi.
Qazandyqtar bútindeldi
Ekibastuz qalasynyń ákimi Aıan Beısekınniń aıtýynsha, jylýǵa daıyndyq kenshiler shahary úshin basty másele bolyp qala beredi. JEO-daǵy alty qazandyq agregatyn jóndeý jumystary aıaqtaldy. Gıdravlıkalyq synaqtar kezinde anyqtalǵan aqaýlardyń basym kópshiligi joıyldy. Tamyz aıynyń sońyna deıin áleýmettik nysandarǵa kómir jetkizýdi aıaqtaý, barlyq mekeme boıynsha daıyndyq aktilerin resimdeý josparlanǵan.
– 600-den astam kópqabatty turǵyn úıde qabyldaý-tapsyrý jumystary júrgizildi. Jalpy, aldaǵy jylý berý maýsymyna daıyndyq jumystary júıeli atqarylýda dep aıtýǵa bolady. Kópqabatty turǵyn úılerdiń ishki jylý júıeleriniń basym bóligi daıyn, sondaı-aq №2 jáne №7 jylý magıstralderin qaıta jóndeý aıaqtalyp, Ekibastuz stansasyndaǵy negizgi jáne qosalqy jabdyqtar jóndeýden ótti. 11 tamyzdan bastap kezeń-kezeńmen ystyq sý berile bastady. Basqarý organdarymen jumys keńesterin ótkizý tájirıbesi úsh jyl qatarynan jalǵasyp keledi. Bul jumys kestesin naqtylap, týyndaǵan máselelerdi jedel sheshýge múmkindik beredi. О́tken jylǵy tájirıbe boıynsha úılerdi ýaqtyly ári sapaly daıyndaǵan úzdik PIK-ter arnaıy marapattalady, – deıdi qala basshysy.
Atap óterligi, bıyl Ekibastuzǵa 25 mlrd teńgeden astam bıýdjet qarajaty baǵyttalǵan. Qarajat jylý jelilerin jańartýǵa, turǵyn úı salýǵa, áleýmettik nysandardy jańartýǵa, qalany abattandyrýǵa múmkindik berdi. Jylý magıstralderin qaıta qurý jáne jóndeý jumystary kelesi jyly da jalǵasatyn bolǵan. Qala tarıhyndaǵy mańyzdy jobalardyń biri – oramishilik aýmaqtardy jaryqtandyrý. Eki jyl buryn Ekibastuzda júıeli aýlaishilik jaryqtandyrý múldem bolmady. Oblys basshylyǵy 2 jyldyń ishinde barlyq 279 aýlany, kvartal ishindegi aýmaqtardyń 50-den astam ýchaskesin, sondaı-aq qalanyń qalǵan 68 kóshesin jaryqpen qamtýdy tapsyrǵan bolatyn. Barlyq jumys 6 kezeńge bólindi. Qazirde aýlaishilik jaryqtandyrý aıaqtalyp, jumystyń 77 paıyzy oryndalǵan. Jaryqtandyrý boıynsha basty másele sheshildi, endigi kezekte oramaralyq aýmaqtardy asfalttaý qalyp otyr. Barlyq aýla men turǵyn eń kóp júretin jerlerdi abattandyrý qajet.
Kenshiler qalasynda respýblıkalyq baǵdarlamalardy tarta otyryp kommýnaldyq sharýashylyqty jańǵyrtý jobalaryn qarjylandyrýdy qarastyrý, turǵyn úı qoryn jylý berý maýsymyna daıyndaý jumystaryn tez arada aıaqtaý kózdelip otyr. Barlyq joba ýaqtyly jáne tıisti sapada iske asyrylýǵa tıis. Bastysy turǵyndardyń jaılylyǵy men qaýipsizdigine basymdyq beriledi.
Aqsýda jelilerdi jańartý jalǵasady
О́ńir basshysy Asaıyn Baıhanov jýyqta Aqsýdaǵy «Qazhrom» TUK Aqsý ferroqorytpa zaýytynyń ROK-2 qazandyǵyn tekserdi. Qala ákimi Bolatbek Sháripovtiń aıtýynsha, Aqsýda uzyndyǵy 1 km jylý jelileri kúrdeli jóndeýden ótkizilgen. 99 km jelilerdi jóndeý jumysy 100 paıyzǵa aıaqtalyp, №3, 5 jáne 8 shaǵyn aýdandarda oramishilik jylý jelilerin qaıta jańartý jalǵasyp jatyr.
О́ńir basshylyǵy Lenın kóshesindegi JM-1/1 jylý magıstraliniń zaqymdanǵan ýchaskelerindegi aqaýlardy joıý boıynsha jumysqa mán berip otyr. Atalǵan jelide gıdravlıkalyq synaqtardan keıin qubyrlardyń kúrdeli zaqymdanýy jáne qozǵalmaıtyn tirekterdiń buzylýy anyqtalǵan. Nysannyń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý úshin 2 qyrkúıekke deıin jylý magıstraliniń úsh birdeı qozǵalmaıtyn tiregi men zaqymdalǵan ýchaskelerin qalpyna keltirý tapsyryldy. Bul magıstraldi jelige 27 kóppáterli úı men 9 áleýmettik mekemeni qosa alǵanda, 220-dan astam tutynýshy qosylǵan. Kelesi jyly qoldanystaǵy jylý magıstraliniń jobasynda buryn eskerilmegen 4 P tárizdi kompensatorlardy ornata otyryp, osy magıstraldi aýqymdy rekonstrýksııalaý josparlanyp otyr. Sonymen qatar jobalaýshylar qubyrdy jer ústimen tóseýdi jáne saıabaqqa qarama-qarsy arka ótkelin salý týraly sheshim usynǵan. Biraq bul sheshim oblys ákimdigi tarapynan qabyldanbady. Jańa jobada estetıka kórinis taýyp, qala sáýletin buzbaýy kerek degen talap qoıyldy. Soǵan oraı qubyr jer astymen tartylýǵa tıis.
Pavlodar oblysy
