– Erbol Qabdyǵalıuly, qoǵamda memlekettik basqarý sapasyna qoıylatyn talap kún sanap ósip keledi. Soǵan baılanysty Memlekettik qyzmetti damytýdyń jańa tujyrymdamasy qabyldandy. Aldymen osy qujattyń mán-mańyzyna toqtalyp ótseńiz.
– Iá, bul – óte ózekti ári der kezinde qabyldanǵan strategııalyq qujat. Memleket basshysy «Halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdatynyń jalǵasy retinde memlekettik qyzmettiń jańa úlgisin qalyptastyrýdy tapsyrdy. Osyǵan sáıkes 2024–2029 jyldarǵa arnalǵan Memlekettik qyzmetti damytý tujyrymdamasy bekitildi. Tujyrymdamanyń basty maqsaty – kásibı, halyqqa jaqyn, tıimdi, jaýapty ári ashyq memlekettik apparat qurý. Sondaı-aq bul tujyrymdama ákimshilik rásimderdi túbegeıli ózgertý, qaǵazbastylyqty joıyp, sıfrlandyrý, bıýrokratııany qysqartý, kadrlardy irikteýdiń jańa avtomattandyrylǵan júıesin engizýge baǵyttalǵan jańashyldyqtardy qamtıdy.
– Memlekettik qyzmet salasynyń ilgerileýine merıtokratııa qaǵıdaty qanshalyqty yqpal etip jatyr?
– Merıtokratııa – ádiletti kadrlyq saıasattyń negizi. Bul qaǵıdat boıynsha qyzmetke irikteý men mansaptyq ósý tek bilimi, biliktiligi jáne jetistigi arqyly júzege asady. Iаǵnı «tamyr-tanystyq», «jeke baılanys» emes, naqty nátıje men kásibılik sheshýshi ról atqarady. Basqa sózben aıtqanda, merıtokratııa – áldeqaıda laıyqty kadrlardy irikteý jáne memlekettik qyzmetshilerdiń jeke jetistikterin baǵalaý negizinde olardy ári qaraı kásibı jáne mansaptyq ilgeriletý degen sóz. Árbir memlekettik qyzmetshiniń kásibı tájirıbesi bolǵan kezde, ishki konkýrstar ınstıtýtynyń negizinde óziniń memlekettik organynda ǵana emes, respýblıkanyń kez kelgen basqa da aýmaǵynda mansaptyq ilgerileý múmkindigi bar.
Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Astana qalasy boıynsha departamenti tarapynan kadrlardyń jaı-kúıine, olardy merıtokratııa qaǵıdaty boıynsha taǵaıyndaýdyń obektıvtiligi men ilgeriletýge turaqty negizde monıtorıng júrgiziledi. Máselen, 2025 jyldyń I jartyjyldyǵy boıynsha Astana qalasynyń jergilikti atqarýshy organdarynda ishki konkýrs boıynsha barlyǵy 37 memlekettik qyzmetshi, olardyń 24-i nemese 64,9 paıyzy joǵary turǵan laýazymdarǵa taǵaıyndalyp, Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń 2024–2027 jyldarǵa arnalǵan damý josparyna sáıkes, merıtokratııa qaǵıdatyn saqtaý deńgeıi tıisti deńgeıde oryndalyp otyr. Bul memlekettik apparattyń turaqtylyq deńgeıiniń artqanyn kórsetedi.
– Memlekettik qyzmetke irikteý – nazardaǵy mańyzdy taqyryptyń biri. Qoǵam tarapynan konkýrs ádil óte me degen alańdaýshylyq bar. Osyǵan ne deısiz?
– Oryndy suraq. Jańa tujyrymdama aıasynda memlekettik qyzmetke qabyldaý júıesin jetildirý maqsatynda kadrlardy ashyq jáne ádil konkýrstyq irikteý, jas mamandardy memlekettik qyzmetke tartý úshin jańa baǵdarlamalardy engizý, memlekettik qyzmetke qabyldaý úderisin sıfrlandyrý sııaqty jańashyldyqtar oryn aldy.
Jańa formattyń basty ereksheligi – sybaılas jemqorlyqty boldyrmaýǵa baǵyttalǵan naqty tetikterdiń engizilýi, adamı faktor shektele otyryp, anonımdilikti qamtamasyz etý úshin árbir jeke tulǵaǵa ID nómirleriniń berilýi arqyly konkýrstyń shynaıy ári ádil ótýinde.
Sondaı-aq qalyptasqan jaǵdaıǵa jaýap retinde «e-Qyzmet» yqpaldastyrylǵan aqparattyq júıesiniń syrtqy portaly arqyly úderisti sıfrlandyrý irikteýge qashyqtan qatysýǵa múmkindik bere otyryp, adamı faktordy barynsha azaıtyp, memlekettik qyzmet tartymdylyǵynyń artýyna áserin tıgizdi. Jańa irikteý júıesine kóshkennen beri Astana qalasynyń jergilikti atqarýshy organdarynda 2025 jyldyń I jartyjyldyǵynyń qorytyndysymen jalpy konkýrs boıynsha 1-orynǵa 11,7 (2024 jyly – 8,6) kandıdat qatysyp, osyǵan uqsas kezeńmen salystyrǵanda olardyń úlesi 3,1 adamǵa artyp, memlekettik qyzmet júıesiniń ashyqtyǵyn kórsetti.
– Búginde qyzý talqylanyp júrgen jobalardyń biri – Prezıdenttik jastar kadr rezervi. Bul bastamanyń jaıy qalaı bolyp jatyr?
– Bul joba – Memleket basshysynyń 2019 jyly kótergen bastamasy. Prezıdent «Sapaly kadrsyz reforma bolmaıdy» dep naqty atap ótti. Sondyqtan elimizde bilikti, bilimdi, elge adal jastardy memlekettik basqarý júıesine tartý – basty maqsattardyń biri. Prezıdenttik jastar kadr rezervi osy maqsatqa jetýdiń naqty ári tıimdi quraly dep esepteımin. Eń bastysy, bul – áleýmettik baspaldaq, ıaǵnı qaı óńirden shyqqanyna, bilimi men qabiletine qaraı memlekettik qyzmette joǵarylaýǵa zor múmkindik.
Buǵan deıin úsh irikteý ótkizilip, tórtinshi irikteý tolqyny júrgizilip jatyr. Búginge deıin ótken úsh irikteý kezeńine elordadan 4 myńnan asa jas maman qatysyp, olardyń ishinen 100-ge jýyq azamat rezervke qabyldanǵan. Al tórtinshi irikteý boıynsha elordada atalǵan jobaǵa ótinish bildirgender sany 1 841 adamdy qurap otyr. Bul jobany paıdalanyp, óz bolashaǵyn el taǵdyrymen baılanystyratyn azamattar kóbeıse, Qazaqstannyń da keleshegi jarqyn bolary sózsiz.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Zeıin ERǴALI,
«Egemen Qazaqstan»
Astana
