Soltústik Qazaqstan oblysy Esil aýdanyndaǵy Pokrovka aýylynda ornalasqan Jálel Qızatov atyndaǵy joǵary aýyl sharýashylyǵy kolledji agroqurylym mamandaryna kásiptik bilim beretin irgeli oqý orny sanalady. Munda bilim alǵan jastar, Memleket basshysy aıtqandaı, óz kásibin jetik meńgerip, ult sapasyn arttyrýǵa mol úles qosyp júr. Oqý ornynan qanshama elimizge belgili azamattar túlep ushty. Olardyń deni qarapaıym mamannan bastap, joǵary laýazymdy qyzmetterge deıin kóterildi. Sonyń biri – Qazaq KSR Mınıstrler keńesin (Úkimet) 14 jyl basqarǵan Báıken Áshimov. Al oqý ornyna osy aýdandaǵy Qaraǵaı aýylynda týyp, soǵysqa deıin ony bitirgen Keńes Odaǵynyń batyry Jálel Qızatovtyń esimi berilgen.
Bıyl atalǵan bilim ordasyna 102 jyl tolyp otyr. Qazir onda 9 mamandyq boıynsha 600-ge jýyq stýdent oqıdy. Barlyq stýdent jataqhanamen tolyq qamtamasyz etilgen. Kolledj dırektory Beıimbet Buǵasov oqý ornynyń materıaldyq turǵydan qamtamasyz etilýi joǵary deńgeıde ekenin aıtty. «Bizdiń bazalyq sharýashylyqtarymyz jáne áleýmettik áriptesterimiz stýdentterdiń óndiristik tájirıbeden ótýin qamtamasyz etedi. Mal sharýashylyǵy men óńdeý kásiporyndarynyń 20 uıymymen áriptestik qatynas ornatqanbyz. Aýdan boıynsha basqa salalardyń – 50, oblys boıynsha – 100-den artyq aýyl sharýashylyǵy kásiporyndarymen yntamaqtastyqta jumys isteımiz. 400 gektardaı jerimiz bar, onda túrli daqyldar egemiz. Alynǵan ónimder ózimizdiń shaǵyn fermamyzdaǵy mal-qusty azyqtandyrýǵa jumsalady. Artyǵyn syrtqa satamyz», deıdi ol.
Kolledjde túrli jańa tehnıkalarmen tanysýǵa, jóndeýge úırenýge, júrgizýge mol múmkindik qarastyrylǵan. Sonyń ishinde «John Deere» tehnıkalarynyń trenajerleri, biliktilik ortalyǵy, 12 zerthana jáne mal soıý pýnkti, shaǵyn zaýyt bar. «Bul jaraqtardyń bári shákirtterimizdiń óndiriske daıyndyǵyn shyńdaı túsedi. Osyndaı qural-jabdyqtan olar aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarynyń qyr-syryn úırenedi. Qazir bizdiń mamandarǵa suranys joǵary. Ásirese veterınarlyq stansalar men mal sharýashylyǵymen aınalysatyn JShS-larǵa jumysqa turyp jatqandar kóp», deıdi kolledj ustazy Temirjan Sadýov.
Kolledj respýblıkalyq deńgeıde de tanymal. 2013 jyly ol «Tehnıkalyq jáne kásibı bilimdi jańǵyrtý» jobasyna qatysyp, «Veterınarııa» mamandyǵy boıynsha halyqaralyq grantty jeńip alǵan. 2019 jyly «Jas maman» baǵdarlamasy boıynsha osy zamanǵy qural-jabdyqpen qamtamasyz etilgen edi. Munda oqýǵa jastardyń yqylasy joǵary. Oqýshy jastardyń biri Aleksandr Karpenko: «Veterınarııa mamandyǵyn ózim tańdadym. Janýarlardy jaqsy kóremin. Anam da, atam da mal dárigeri bolyp qyzmet etedi. Oqýym óte qyzyqty, ustazdarmen túrli tájirıbe jasaımyz. «Medısına – adamdy, veterınarııa – adamzatty emdeıdi» degen sóz meni qanattandyryp otyrady», deıdi ol.
Jálel Qızatov atyndaǵy kolledj – Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy aýyl sharýashylyǵynyń kásibı mamandaryn daıarlaıtyn negizgi oqý oryndarynyń biri. Munda burynǵy tájirıbeler jańa ınnovasııalarmen jalǵasyp otyrady. Tek oqý merziminiń uzaqtaý ekenin aıtpaı ketýge bolmaıdy. Mysaly, 9-synyptan keıin túsetin aspaz mamandyǵyn oqytý merzimi 34 aı eken, demek 2 jyl 10 aı degen sóz. Bul merzimge 10 jáne 11-synyptar baǵdarlamalary da kiredi. Biraq solardy oqytpaı nemese barynsha qysqartýǵa bolmas pa edi. Agronom mamandyǵyn oqytý da 30 aı. Bul mamandyqty tereńirek oqytý kerek-aq shyǵar, óıtkeni erteńgi kúni oǵan uıymdastyrýshy, basshy sııaqty áleýmettik mańyzy zor qyzmet atqarýǵa týra kelýi múmkin. Al barlyq jumys bir ashananyń tóńireginde shekteletin aspazdy sonsha uzaq oqytý aqylǵa qonymsyz. Sol sııaqty ormanshy, býhgalter-kassır jáne t.b. oqytý merzimi osynsha. Mundaı oqýlarǵa barǵandar bilimdi emes, tezirek mamandyq alyp, jumys isteýge talpynatyn jastar ǵoı. Uzaq ýaqyt partaǵa tańylýǵa olardyń tózimderi de jete bermeıdi. Sondyqtan oqý merzimderin talapqa saı ózgertken durys. Bul, árıne, árbir jumysshy kadrlaryn daıarlaý baǵdarlamasyn bekitetin Oqý-aǵartý mınıstrliginiń eskeretin dúnıesi. Prezıdent «kásiptik bilim berý salasyna reforma jasaý – aıryqsha ózekti másele» degende naq osyndaı dúnıelerdi aıtty emes pe?
Soltústik Qazaqstan oblysy,
Esil aýdany
