Esterińizge sala keteıik, shilde aıynyń sońynda sarapshylar teńge tym shapshań arzandaǵanyn, sondyqtan Ulttyq bankti valıýtalyq ıntervensııaǵa shaqyryp, aıyrbastaǵyshtarda «jasyl» baǵa 537-540 teńge bolǵanymen, Ulttyq bank dúrbeleńdi bir dollar úshin 550 teńge baǵamymen ǵana óshirgen bolatyn.
Eger Ulttyq bank aralaspasa, baǵam ne bolar edi degen suraqtyń jaýaby áli kúnge deıin naqtylanǵan joq.
Ulttyq bank Tımýr Súleımenov máseleniń bir mezgilde kúrdeli ári qarapaıym, biraq jalpy alǵanda - durys emes ekenin ashyp aıtyp otyr. Ulttyq bank valıýta baǵamynyń naqty deńgeıin targettemeıdi. Basqasha aıtqanda, retteýshi baǵamdy belgili bir deńgeıde ustap turý mindetin kózdemeıdi, biraq naryqqa irgeli nemese naryqtyq emes, alypsatarlyq faktorlar áser etken jaǵdaıda áreket etýge mindetti. Teńge 10 paıyzǵa qunsyzdansa, taýar baǵasy 3 paıyzǵa ósedi. Eger logıkaǵa salatyn bolsaq, ózimiz óndiretin otandyq taýarlar qymbattamaýy kerek. Otandyq óndirýshilerdiń birazy shıkizatty shet elden alyp keledi. Sol úshin olar baǵany ósiredi.
Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni tómendetý múmkindiginen aıyrylyp qaldy
Ekonomıkanyń ósýi men ınflıasııanyń baıaýlaýy jyl basynda bosańsýǵa úmit artýǵa múmkindik berdi. Endi ımporttyń qymbattaýynan týyndaǵan ınflıasııalyq táýekelder qaıtadan ústemdik alady.
"Biz kýrstyń qandaı da bir deńgeıin targettegen joqpyz, eshqandaı jaǵdaıda biz ony jasamaımyz. Qaıtalap aıtamyn, baǵam faktorlardyń úsh túrimen anyqtalady. Naryqtyq - suranys pen usynys, onyń ishinde maýsymdyq, iri jobalar, ımport. Jáne alypsatarlyq - bireý jaı ǵana aqsha tapqysy kelse, nemese naryq tolqyp, ózin tıimsiz ustaı bastasa ", - dep túsindirdi Súleımenov.
Spekýlıasııalyq sıpaty boldy
Súleımenov Ulttyq bank irgeli jáne naryqtyq faktorlarǵa yqpal ete almaıtynyn, biraq alypsatarlyqqa den qoıýǵa mindetti ekenin atap ótti. Dál osy jaǵdaı oryn aldy: retteýshi birqatar mámileler «dúrbeleń» sıpatyna ıe bola bastaǵanyn baıqady. Mundaı jaǵdaıda valıýtalyq ıntervensııa týraly sheshim qabyldandy - «baǵamdy qorǵaý» úshin emes, jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin.
"Barlyq satýshylar naryqtan ketip, al bári tek satyp alǵysy kelse, baǵam dúrlikpe jáne dúrlikpe kóńil-kúıdiń áserinen qalyptasýy múmkin. Bunyń bolmaýy úshin, naryq biz satýǵa daıyn ekenimizdi túsinýi úshin. Jaqsy, satýshylar ketti, al satyp alýshylar qaldy - adamdar valıýtalyq kelisimsharttardy, ımporttyq sharttardy jabýy kerek. Biz satýshylar joq bolsa, jaqsy dep aıttyq - biz bul baǵamdy barabar dep esepteımiz jáne rezervten sizge dollardy satýǵa daıynbyz ", - dedi ol.
Súleımenov bul sheshim «aıyqtyrǵysh áser ákelgenin» jáne bolashaqta naryqtyń ózi túzetilgenin aıtty.
Jalpy álemde valıýtalyq ıntervensııa jıi júrgiziledi, Mysaly, Shveısarııa Ulttyq banki eýroǵa qatysty baǵamdy 1: 2-den tómen emes ustap turý úshin óz valıýtasyn óte uzaq ustap turdy. Ulttyq bank, bul rette ıntervensııalyq saıasatqa qatysty ishki oıynan habar beretin kartany ashqan joq.
Eger retteýshi valıýta naryǵyndaǵy ózgeristerdi boljap otyrsa, retteýshiniń áreketin aqtaýǵa bolady.Ulttyq bank pen úkimet teńgeniń álsireýine múddeli bolýy múmkin. Resmı derekter boıynsha, Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy aqsha kólemi 18% -ǵa ósti. Taýar massasy burynǵysynsha qalady, al aqsha massasy ósýde.
Nesıe boıynsha shekti mólsherlemeniń tómendeýi ulttyq valıýtaǵa qysymdy tómendetýge jáne devalvasııa qarqynyn qysqartýǵa kómektesti.
Qazir halyqtyń bank aldyndaǵy qaryzy qazir 17 trln teńgeden asty. Bul eń joǵary paıyzben berilgen qaryz
Sondyqtan, keıbir sarapshylardyń pikirinshe, , Ulttyq bank - Ulttyq qordyń aktıvterin basqaratyn organ retinde - teńgeni álsiz ustaý shynymen de tıimdi. Alaıda, qarama-qaıshy pikir de bar. Qarjy sarapshysy Andreı Chebotarev Ulttyq bank teńgeni arnaıy «jabýǵa» múddeli emes. Jáne retteýshige álsiz ulttyq valıýta tıimdi degen boljam konspırologııa bólimine jatatynyn aıtady. Arzan dollar úkimetke tıimdi bolǵanmen, Ulttyq bankke tıimdi emes. Úkimette dollardyń qunyn túsiretin qural joq. Tipti muny Ulttyq banktiń ózi de qolmen jasaı almaıdy. .
Teńgeniń qazirgi ólshemi valıýtamyzdyń naryqtyq jaǵdaıynan habar berip tur. Ekonomıka ósip jatyr. Ekonomıka ósken kezde kapıtal úshin aınalym qarajatyna suranys artady. Aınalym qarajaty - bul jańa qural-jabdyqtarǵa salynatyn qarjy. Al munyń bári valıýtaǵa satyp alynady. Sondyqtan ósip kele jatqan ekonomıkada valıýtaǵa degen suranys árdaıym artady.
Sarapshynyń aıtýynsha, Úkimet penUlttyq bankke qaı jerde álsirep jatqanymyzdy naqtylap, soǵan kúsh salýǵa basymdyq berý kerek...
