Sýret: farabi.university
Halyqaralyq valıýta qorynyń derekterine súıensek, jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizý bes jyl ishinde eńbek ónimdiliginiń ortasha jyldyq ósimin 1,1 paıyzǵa arttyra alady. Damyǵan elder úshin bul tutas tehnologııalyq revolıýsııanyń áserimen teń. Halyqaralyq derekter korporasııasynyń (IDC) boljamynsha, álemdik JI-ǵa jumsalatyn shyǵyndar 2028 jylǵa qaraı $632 mlrd-qa jetedi, al 2025–2029 jyldar aralyǵynda ortasha jyldyq ósim shamamen 32 paıyz bolady.
JI ekonomıkanyń jańa qozǵaltqyshyna aınalyp bara jatqandyǵynyń taǵy bir dáleli «JI-býmnyń» rámizine aınalǵan «Nvidia» kompanııasyn aıtýǵa bolady. Bıyl shilde aıynda ol álemde alǵash bolyp 4 trln dollar kapıtaldandyrýǵa jetti. Bul – JI modelderin oqytý men qoldanýǵa arnalǵan esepteý qýatyna jahandyq suranystyń tikeleı kórinisi.
Osy oraıda damyǵan elderdiń de qolǵa alyp jatqan bastamalaryna toqtala keteıin. Búginde AQSh ákimshiligi energetıka men ınfraqurylymǵa basymdyq berip otyr. Bıyl olar 14 qańtarda JI derekter ortalyqtaryn kepildendirilgen energııamen qamtý týraly jarlyq qabyldady. Kórshimiz Qytaı Halyq Respýblıkasy «tómennen joǵaryǵa» strategııasyn tańdady. Byltyr jyldyń sońynan bastap Bilim mınıstrligi mektep oqýshylaryna JI saýattylyǵyn arttyrý baǵdarlamasyn engizdi. Keıbir aımaqtarda kýrstar birinshi synyptan bastap oqytylatyn mindetti pánge aınaldy. Osylaısha, Qytaı jasandy ıntellektimen jumys isteı alatyn urpaqty bala kúninen tárbıelep jatyr.
Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, JI salasyndaǵy tıimdi saıasat úsh «tirekke» negizdeledi: ınfraqurylym – derekter ortalyqtary, energetıka, esepteý qýatyna qoljetimdilik. Kadrlar – mektepten bastap mamandardy daıarlaý. Retteý – bıznes pen qoǵam úshin «oıyn erejelerin» qalyptastyrý. Sondyqtan osy Joldaýdaǵy jańa mınıstrlik qurýǵa qatysty Prezıdenttiń tapsyrmasy joǵaryda aıtylǵan úsh baǵytty bir arnaǵa toǵystyrý arqyly adam kapıtaly men ınfraqurylymdyq sheshimderdiń ózara úılesimdiligine qol jetkize alamyz.
Ámirhan TEMIRBAEV,
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti «Farabi Supercomputer Center» dırektory
