Sýretti túsirgen – Valerıı Býgaev
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıylǵy Joldaýynda «Qazaqstan úsh jyldyń ishinde sıfrlyq elge aınalýy kerek» dep naqty maqsat qoıǵany belgili. Bul baǵyttaǵy alǵashqy jáne naqty qadamdardyń biri – ómirdiń barlyq salasyn sıfrlandyrý. Ertis boıynda bul mindetke negizdelgen is-qımyl josparlary túzilip, iske asa bastady.
Oblys ortalyǵynda Prezıdent Joldaýyn júzege asyrý máselelerine arnalǵan jıyn ótti. Is-sharaǵa qoǵam ókilderi, basqarma basshylary, qalalar men aýdan ákimderi qatysty.
О́ńir basshysy Asaıyn Baıhanov Memleket basshysynyń alǵa qoıǵan mindetteri aımaqtyń negizgi salalaryna tikeleı qatysty ekenin, sondyqtan árbir qurylym men basshydan jeke jaýapkershilikti talap etetinin atap ótti.
– Memleket basshysy Joldaýynyń barlyq baǵyty óńirimizdiń negizgi salalaryn qamtıdy. Sondyqtan qoıylǵan mindetterdi jeke jaýapkershilik retinde qabyldaýymyz kerek. Pavlodar oblysynyń árbir turǵyny oń ózgeristerdi sezinýge tıis. Ol úshin bizge jańa bastamalardy sapaly ári tıimdi iske asyrý boıynsha úılesimdi, naqty jáne nátıjeli jumys qajet, – dedi óńir basshysy.
Joldaýdyń basty baǵyty – sıfrlandyrýdy keń kólemde damytý, jasandy ıntellekti tehnologııalaryn engizý. Pavlodar oblysy osy úderistiń draıverleriniń biri bolýǵa nıetti.
«Smart Region» strategııasy aıasynda «Smart City Pavlodar» jáne «Qaýipsiz qala» jobalary iske asyrylyp jatyr. JI jáne spýtnıktik monıtorıng paıdalanyla otyryp, jer resýrstarynyń sıfrlyq kartasy, sondaı-aq oblys ákiminiń tapsyrmasy boıynsha Pavlodar qalasynyń ınjenerlik jelileriniń «ınteraktıvti jylý kartasy» ázirlený ústinde. Ekibastuzda derekterdi óńdeý jáne maınıng salasynda óńirge strategııalyq pozısııany qamtamasyz etetin zamanaýı data-ortalyq salynyp jatyr.
Kadrlardy daıarlaý úshin jańa múmkindikter jasalyp, startaptardy qoldaý úshin zerthanalar men májilis-zaldary bar «Pavlodar Hub» iske qosyldy. Aqparattyq tehnologııalar kolledjiniń bazasynda «Ushqyshsyz ushý apparattarynyń operatory» mamandyǵy ashyldy, joǵary tehnologııalyq jobalarǵa 100 myńǵa deıin stýdentterdi tartatyn «AI-Sana» baǵdarlamasy jumys isteıdi. О́ńir Astana Hub jáne ýnıversıtettermen birlesip IT-sektor men sıfrlyq ekonomıka úshin mamandar daıarlaıdy.
– Jedeldetilgen sıfrlyq transformasııa men jasandy ıntellektini engizý – talshyqty-optıkalyq jelilerdi, mobıldi baılanysty, sondaı-aq «Starlink» jáne «OneWeb» sııaqty tómen orbıtalyq júıelerge negizdelgen spýtnıktik baılanysty damytýdy kózdeıdi. Ol óz kezeginde qomaqty ınvestısııalar tartýdy talap etedi. 2024 jyly «Starlink» tehnologııasy oblysymyzdyń 33 mektebinde engizildi, jyldyń sońyna deıin osy tehnologııaǵa qalǵan 42 mektep qosylady. Osylaısha, aýyl mektepterin sapaly ınternetpen qamtamasyz etý jónindegi Prezıdent tapsyrmasy tolyq oryndalady, – deıdi óńirlik sıfrlyq tehnologııalar basqarmasynyń basshysy Aǵybaı Ámirın.
Áleýmettik saladaǵy jobalardy iske asyrýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. Pavlodarda bıyl 1 200 oryndyq mektep ashyldy. О́zge de jańa oqý oryndarynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Bul 2026 jylǵa qaraı 4 myńnan asa oqýshy ornyn qurýǵa, úsh aýysymdy oqytýdy joıýǵa múmkindik beredi. Densaýlyq saqtaý salasy boıynsha aýyldyq jerlerde alty medısınalyq mekeme salý, Pavlodardaǵy №1 qalalyq aýrýhanany rekonstrýksııalaý, JI-di paıdalana otyryp dıagnostıka jasaý úshin «Forus Data» júıesin engizý kózdelgen. Týrızm salasy boıynsha Baıanaýylda vızıt-ortalyqtyń jáne Sabyndykólde baıqaý alańynyń qurylysy bastalady. Pavlodar men Ekibastuzda zamanaýı sport keshenderi men muz saraılary boı kóteredi.
– Infraqurylym men energetıkaǵa úlken kóńil bólinip otyr. Aldaǵy jyldary Ertis arqyly ótetin jańa kópir qurylysyn aıaqtaý, uzyndyǵy 352 km bolatyn Aqsý-Degeleń-Jańa Semeı temirjol ýchaskesin jańǵyrtý, Pavlodar áýejaıyn qaıta jańartý josparlanǵan. «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 2029 jylǵa qaraı ınjenerlik jelilerdiń tozý deńgeıin aıtarlyqtaı tómendetý kózdelgen. Atap aıtqanda, jylýmen jabdyqtaý jelilerin – 64%-ǵa deıin, elektrmen jabdyqtaý jelilerin – 52,9%-ǵa deıin, sýmen jabdyqtaý jelilerin – 46,5%-ǵa deıin, sý burý jelilerin – 68,1%-ǵa deıin. О́ńir respýblıkada alǵashqy bolyp Qarjy mınıstrligimen oblıgasııalyq qaryz alýǵa qol qoıdy. Bólingen 9,8 mlrd teńge Pavlodarda jylý magıstralin salýǵa baǵyttaldy, bul 600-den asa kópqabatty turǵyn úıdi úzdiksiz jylýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi, – deıdi oblys ákiminiń birinshi orynbasary Serik Batyrǵujınov.
Pavlodar oblysy eldiń ındýstrııalyq ortalyǵy retinde óziniń pozısııasyn nyǵaıta túsýde. Keıingi úsh jylda ekonomıkaǵa 2 trln teńgeden asa ınvestısııa tartylǵan, onyń 88%-y – jeke ınvestısııalar. Jalpy quny 7,4 trln teńge bolatyn 102 joba iske asyrylýda, onyń ishinde jańa ferroqorytpa jáne metallýrgııa zaýyttaryn qosa alǵanda 76 joba jalpyulttyq pýlǵa engizildi. 2027 jyly Pavlodarda alkılat shyǵaratyn zaýyt jumysyn bastaıdy, ol munaı-hımııa shıkizatyn qaıta óńdeýge jańa múmkindikter ashady. Búgingi tańda «Pavlodar» AEA-nyń ınvestısııalyq portfeli 541 mlrd teńgeni quraıdy. О́ńdeý sektorynyń ónim kólemi boıynsha óńir respýblıkadaǵy jetekshi bestikke kiredi.
Agrarlyq sektor da – basym baǵyttardyń qatarynda. Mal sharýashylyǵyn damytýdyń jáne paıdalanylmaıtyn jerlerdi qaıtarýdyń keshendi jospary iske asyrylýda. 2030 jylǵa qaraı iri qara maldy 600 myń basqa deıin, al usaq mal basyn 750 myńǵa deıin ulǵaıtý josparda bar. Bul ishki naryqty qamtýǵa jáne et eksportyn eki esege arttyrýǵa múmkindik beredi. Aldaǵy bes jylda agroónerkásiptik keshende 1 600-ge jýyq jumys ornyn qura otyryp, 131 mlrd teńgeden asa somaǵa 50 joba iske asyrylady.
Jıyndy qorytyndylaı kele Asaıyn Baıhanov 20 qyrkúıekke deıin Joldaýdy iske asyrý boıynsha is-sharalar josparyn bekitýdi, qalalar men aýdan ákimderine aptanyń sońyna deıin jergilikti jerlerde talqylaýlar ótkizýdi tapsyrdy.
– Bizdiń ortaq mindetimiz – Prezıdent Joldaýynyń júıeli iske asyrylýyn qamtamasyz etý. Árbir qadam óńirdiń turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa jáne adamdardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalýǵa tıis, – dep atap ótti oblys basshysy.
Osylaısha, Pavlodar oblysy damýdyń negizgi baǵdarlaryn anyqtady: sıfrlyq ózgerister, adamı kapıtaldy nyǵaıtý, ınfraqurylymdy jańǵyrtý, ınvestısııalyq ósý jáne áleýmettik turaqtylyq. Bul mindetterdi iske asyrý óńirdiń jasandy ıntellekti dáýirine senimdi enýi úshin negiz bolýǵa tıis.
Pavlodar oblysy
