Tehnologııa • 16 Qyrkúıek, 2025

Sıfrlyq dáýirdegi ulttyq medıa: qazaqsha kontenttiń áleýeti artyp keledi

130 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazirgi zaman – bilim men tehnologııanyń toǵysqan tusy. Aqparattyq tehnologııalar qaryshtap damyp, jasandy ıntellekt ómirimizdiń ajyramas bóligine aınaldy. Dúnıejúzinde ekonomıkanyń jańa baǵyty retinde kreatıvti ındýstrııaǵa basymdyq berilip otyrǵany tegin emes. Osyndaı kezeńde ulttyq sıfrlyq kontentti damytý – tek mádenı qajettilik qana emes, eldiń aqparattyq qaýipsizdigi men derbestigin qamtamasyz etetin strategııalyq mindet.

Sıfrlyq dáýirdegi ulttyq medıa: qazaqsha kontenttiń áleýeti artyp keledi

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Zamanaýı syn-qaterler ekonomıkany órkendetýde jańa tásilderge júginýdi talap etedi. Bul rette sıfrlyq tehnologııalar mańyzdy ról atqarady. Jalpy, sıfrlandyrý men jasandy ıntellekt bizdiń memlekettik saıasatymyzdyń basym baǵytynyń biri» dep atap ótken bolatyn.

Shynynda da, álemdik tehnologııalyq úderisterden qalyp qoımaý – úlken jaýapkershilik pen batyl qadamdardy talap etedi. Osy baǵyttaǵy iri jobalardyń bir parasy ulttyq telekommýnıkasııa operatory – «Qazaqtelekom» kompanııasynyń enshisinde. Atalǵan operator otandyq sıfrlyq platformalardy damytý, qazaqsha kontenttiń úlesin arttyrý, bilim berý platformalary arqyly qala men aýyl arasyndaǵy alshaqtyqty azaıtý sekildi aýqymdy bastamalardy qolǵa alyp otyr.

Ulttyq IT-sheshimderdi órkendetý jáne qazaqstandyq kontentti qoldaý – memlekettik deńgeıdegi mańyzdy mindet. Bul baǵyttaǵy iri jobalardyń biri – TV+ platformasy. Ol júzdegen telearnany, sonyń ishinde sporttyq, taqyryptyq jáne bilim berý arnalary men VoD kontentin biriktirip otyr. Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, TV+ jobasy Memleket basshysy atap ótken sıfrlandyrý jáne tehnologııalyq damý strategııasy aıasynda júzege asýda. Jobanyń basty maqsaty – halyqqa otandyq telearnalarǵa, mádenı jáne bilim berý baǵdarlamalaryna joǵary sapada qol jetkizýdi qamtamasyz etý, sonymen birge jańa jumys oryndaryn ashý.

TV+ artyqshylyqtarynyń qatarynda barlyq qurylǵylarǵa beıimdelgen ınterfeıs, qazaq jáne orys tilderindegi kóptildi kontent, ınteraktıvti múmkindikter men ata-ana baqylaýy bar.

Kreatıvti ındýstrııadaǵy basty baǵyttardyń biri – qazaq tilindegi sapaly dýblıaj óndirisi. Fılmder men mýltfılmderdiń, teleserıaldar men anımasııalyq jobalardyń qazaqsha sóıleýi – ulttyq qundylyqtardy zamanaýı formada jetkizýdiń tıimdi tetigi. Bul qadam sheteldik týyndylardy jergilikti kórermenge «ulttyq kózqaras prızmasy» arqyly usynýǵa jol ashady.

TV+ osy baǵytta aıtarlyqtaı nátıjege qol jetkizdi. Búginde platformada qazaq tilinde dýblıajdalǵan mýltfılmder men fılmderdiń sany artyp keledi. Ásirese, Walt Disney stýdııasynyń fılmderi qazaq tiline aýdarylyp, qosymsha aqysyz kórermenge usynylýy – qazaqtildi kórermen úshin úlken olja. Qazirgi tańda Disney-diń 60 fılmi qazaqsha kórsetilse, jyl sońyna deıin bul kórsetkish 87-ge jetpek.

Bul tek mádenı shara ǵana emes, ıdeologııalyq mańyzy zor qadam. Búgingi balalar «Arystan patshany» qazaqsha kórip ósse, erteń óz tilin tabıǵı bolmysta qabyldaıdy. TV+ ókilderiniń sózimen aıtqanda: «Biz fılm ǵana kórsetpeımiz, biz armandar men qundylyqtarǵa jol ashamyz. Ár bala óz tiliniń, óz daýysynyń, óz bolashaǵynyń mańyzyn sezinýi kerek».

Platforma derekterine súıensek, bıylǵy eń kóp qaralǵan TOP 100 týyndynyń 44-i qazaq tilinde, olardyń jalpy qaralymy 416 myńnan asqan. Bul qazaq tilindegi kontentke suranystyń artyp kele jatqanyn aıqyn dáleldeıdi.

Memleket basshysy kúni keshegi Joldaýynda: «Jasandy ıntellektini jappaı engizý jáne jappaı sıfrlandyrý elimizdiń barlyq saladaǵy áleýetin eselep arttyrady. Bizdiń strategııalyq baǵdarymyzdyń eń basty qyry osy bolýǵa tıis» dep atap ótti. Demek, TV+ sııaqty jobalar osy saıasattyń naqty kórinisi, Jańa Qazaqstannyń sıfrlyq kelbetiniń aıqyn mysaly.

Sıfrlyq dáýirde tildiń damýy ekran men medıa keńistiktegi yqpal-áserimen ólshenedi. Qazaq tilindegi sapaly kontenttiń kóbeıýi – urpaqtyń ana tilin qurmettep qana qoımaı, ony kúndelikti ómiriniń ajyramas bóligine aınaldyrýynyń kepili. Demek, qazaqsha kontent bolashaqtyń ǵana emes, búgingi kúnniń de basty talaby bolýy tıis.