Joba aıasynda 2026 jylǵa deıin 460 myń oqýshyǵa arnalǵan 217 mektep salý josparlanǵan. Onyń aıtarlyqtaı bóligi aýyldyq jerlerge tıesili, ıaǵnı júz myńnan astam aýyl balasy qaladaǵy qurby-qurdastarymen teń dárejede sapaly bilim alý múmkindigine ıe boldy. Mundaı qadam Qazaqstandaǵy bilim berý júıesindegi eń túıtkildi máselelerdiń biri – aýyl men qala arasyndaǵy sapa alshaqtyǵyn qysqartýǵa jol ashady. Bul joba teń múmkindikter qoǵamyn qurýǵa jasalǵan naqty qadam deýge tolyq negiz bar.
Jańa mektepterdiń basty ereksheligi – biryńǵaı zamanaýı standart. Burynǵy tıptik jobalardan olardyń aýmaǵy 15-20 paıyzǵa keń, al tehnıkalyq jabdyqtalýy tórt esege artyq. STEM-zerthanalar, robototehnıka kabınetteri, kovorkıng ortalyqtary, sport pen ónerge arnalǵan zaldar, áskerı daıyndyq alańdary – bári de jas urpaqtyń jan-jaqty damýyna jaǵdaı jasaý úshin qarastyrylǵan. Árbir kabınet zamanaýı jıhazben, oqý quraldarymen jabdyqtalyp, joǵary jyldamdyqty ınternetpen qamtamasyz etiledi. Bul – oqýshyny tek teorııalyq bilimmen ǵana emes, praktıkalyq mashyqtarmen de qarýlandyrýǵa múmkindik beretin mańyzdy faktor.
Qaýipsizdik máselesi de nazardan tys qalǵan joq. Mektep ǵımarattary beınebaqylaý júıelerimen tolyq qamtylyp, bastaýysh pen joǵary synyp oqýshylary bólek bloktarda oqıdy. Mundaı sheshim bilim ortasynyń jaılylyǵy men qaýipsizdigin arttyrady. Inklıýzıvti bilim berý talaptary da umyt qalǵan joq: erekshe bilim berý qajettiligi bar balalarǵa arnalǵan sanıtarlyq bólmeler, pandýstar, lıftiler, logoped pen defektolog kabınetteri qarastyrylǵan. Bul – barlyq balaǵa teń jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan memleket saıasatynyń kórinisi.
Aıta keterlik taǵy bir mańyzdy jaıt búginde elimizde tek jańa mektepter salynyp qana qoımaı, qoldanystaǵy eskirgen ǵımarattar da jańa standarttarǵa sáıkestendirilip, qaıta jańǵyrtylýda. 2025 jylǵa deıin 1000-nan astam aýyl mektebi jóndeýden ótip, júzdegen pándik kabınet jańartylmaq. Sońǵy 6 jylda el boıynsha 1 mıllıonnan astam oqýshyǵa arnalǵan 1000-nan asa mektep boı kótergen. Bul Táýelsiz Qazaqstan tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan kórsetkish.
Mektep ınfraqurylymynyń qarqyn alýymen qatar, aýyl mektepterindegi kadr tapshylyǵyn joıý, muǵalimderdiń kásibı deńgeıin teńestirý sekildi máseleler de júıeli túrde sheshilýdi talap etedi. ilim berý júıesi tek materıaldyq negizben ǵana emes, pedagogıkalyq mazmunmen, oqý baǵdarlamasynyń sapasymen, oqýshylardyń áleýmettik jaǵdaıymen ushtasqanda ǵana nátıjeli bolady. Búginde bul baǵytta da kóptegen bastamalar qolǵa alynýda.
Árıne, mekteptiń júregi – muǵalim. Jańa formattaǵy bilim ordalary úshin úsh myńnan astam pedagog arnaıy daıyndyqtan ótti. Olar zamanaýı tehnologııalardy meńgergen, ár oqýshynyń qabiletine qaraı jeke tásil qoldanýǵa daıyn bolýy tıis. Basqarý isinde de jańa serpin bar: mektep dırektorlaryn irikteýde «Bilim berýdegi ózgeristerdiń 1000 kóshbasshysy» jobasyna qatysqan úmitkerlerge basymdyq berilýde. Bul – bilim berý sapasyna basqarý mádenıeti arqyly da yqpal etýdiń joly.
Jobanyń taǵy bir qyry – qundylyqtarǵa negizdelgen bilim berý júıesi. «Adal azamat» tujyrymdamasy ádildik, eńbekqorlyq, adamgershilik qaǵıdalaryn darytsa, «Taza Qazaqstan» ıdeıasy ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Mundaı baǵdar tek akademııalyq bilimmen shektelmeı, tulǵanyń moraldyq bolmysyn tárbıeleýge mán beredi. Sonymen birge kásibı baǵdarlaý da erte jastan bastalady. Bastaýysh synyptarda mamandyqtarmen tanystyrý, jobalyq aptalar uıymdastyrylsa, joǵary synyptarda beıindik pánder tereńdetilip oqytylady. «Mansap kompasy» atty sıfrlyq platforma arqyly oqýshylar óz bolashaǵyn erte kezeńde baǵdarlaı alady.
«Keleshek mektepteri» – Qazaqstandaǵy bilim reformalarynyń eń aýqymdy ári bolashaǵy zor jobalarynyń biri. Ol bilim berýdiń mazmunyn, fılosofııasyn, qundylyqtaryn damyta otyryp, qazaqstandyq bilim berý júıesin álemdik keńistikte básekege qabiletti etedi.
Maıra Meldebekova,
QR Oqý-aǵartý birinshi vıse-mınıstri
