Úkimet • 24 Qyrkúıek, 2025

Ekonomıkalyq ósim barlyq sektorda baıqalady

40 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Vıse-premer – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tór­aǵalyǵymen ekono­mı­kalyq ósýdi qamta­masyz etý jónin­degi shtab otyrysy ótti. Jıynda bıylǵy toǵyz aıdaǵy negizgi sala­lar­dyń ekonomıka­lyq ósýiniń aldyn ala qo­ry­tyndylary talqylandy.

Ekonomıkalyq ósim barlyq sektorda baıqalady

Aýyl sharýashylyǵy salasynda 2025 jylǵy 8 aıdyń qorytyndysynda  jalpy ónim 3,4%-ǵa artty. Shamamen 3,6 trln teńge. 9 aıdaǵy boljammen taǵy 2,3%-ǵa ósýge tıis. О́sý dınamıkasy mal sharýashylyǵy (+3,2%, 2,26 trln teńge) men ósimdik sharýashylyǵynda joǵary (+4%, 1,25 trln teńge). Budan keıin  qazan aıynda dándi, maıly jáne basqa da da­qyl­dy jınaýdyń jalpy  ese­binen de ónim kólemi artýǵa tıis.

Qaıta óńdeý jáne tamaq ónerkásibinde azyq-túlik óndirisi 8 aıda 10,1%-ǵa (2,5 trln teńgege jetti), sýsyn óndirisi 7,1%-ǵa (813 mlrd teńge) ósti.

Bul baǵytta kórsetkishtiń jaqsarýyna qant (24%-ǵa, 122,8 myń tonnaǵa deıin), et konservisi (29,7%-ǵa, 5,8 myń tonnaǵa deıin), ósimdik maıy (27%-ǵa, 595 myń tonnaǵa deıin), shujyq ónimi (8,8%-ǵa, 51,2 myń tonnaǵa deıin), sary maı (15%-ǵa, 25,2 myń tonnaǵa deıin) óndirisiniń artýy septigin tıgizdi. Endi 9 aıdyń qorytyndysynda  azyq-túlik óndirisi 10,9%-ǵa, sýsyndar 7%-ǵa ósedi dep boljanyp otyr.

Taý-ken ónerkásibi salasynda da ónimdi jumys júrgizilýde.  Qańtar–tamyz aılary aralyǵynda 67,4 mln tonna munaı óndirildi Bul byltyrǵy jyldyń segiz aıymen salystyrǵanda 13,4%-ǵa joǵary. Teńizde munaı óndirý isinde de  aıtarlyqtaı ósýi baıqalady. Qarashyǵanaqta osy ýaqyt ishinde 8,38 mln tonna (+4,6%) óndirildi. Qashaǵanda óndiris 1,9%-ǵa, 12,16 mln ton­naǵa deıin tómendedi. О́ndi­ris­­tiń tómendeýine  jóndeý ju­mysy aıtarlyqtaı áser etken.

Bıylǵy 9 aıda munaı óndirý  75,6 mln tonnaǵa (+13%), al gaz óndirý – 51,6 mlrd tekshe metr­ge (+17%) jetýge tıis. Gaz óndirý 2025 jylǵa arnalǵan josparda  – 62,8 mlrd tekshe metr (+6,4%). Segiz aıdaǵy munaı óńdeý 12,2 mln tonna (+5,6%), qyrkúıektiń sońyna qaraı 14 mln tonna (+5,9%) bolýǵa tıis. Munaı ónimin óndirý segiz aıda – 10,2 mln tonna (+8,7%), bir jylda – 13,7 mln tonnaǵa jetýi kerek. Munaı-gaz hımııasy: 418,9 myń tonna (+5%), bir jylǵa boljam – 590 myń tonna (+9,3%).

Saýda-sattyq salasynda da  oń ósim baıqaldy. 8 aıdaǵy saýda 8,9%-ǵa ósip, 44,9 trln teńgeni qurady. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 14%-ǵa joǵary. Negizgi úles Almaty (15,5 trln teńge), Astana (6,6 trln), Atyraý (4,8 trln), Qaraǵandy (2,8 trln) oblystary jáne Shymkent (2,2 trln) qalalaryna tıesili. О́sý negizinen kóterme saýda esebinen qamtamasyz etildi (+3,5 trln teńge, ótken jylǵa 109,8%). Onyń shinde azyq-túlikke jatpaıtyn taýardyń úlesi 80%-dan 82%-ǵa deıin ósti (munaı jáne munaı ónimderi, farmasevtıka, metallýrgııa, tehnıka, avtokólik). Azyq-túlik taýarynyń úlesi 18% (astyq, maılar, tamaq ónimi, sýsyn).

Bólshek saýdada qurylym saqtaldy: 68% azyq-túlikke jatpaıtyn taýardan (+1,4 trln), 32% – azyq-túlik taýarynan (+0,6 trln) túsim bolǵan.

Kólik jáne logıstıka, onyń ishinde kólik salasy ekonomıka jaı-kúıiniń dálme-dál kórsetkishi ispetti. Qańtar-tamyzda kólik jáne qoıma salasynda kórsetilgen qyzmet kólemi 21,5%-ǵa artqan. Bıylǵy  9 aıǵa boljamda – 21,6%-ǵa óspek. Taý-ken-metallýrgııa, munaı-gaz, agrarlyq, qurylys jáne saýda sektorynda júk tasy­malynyń qarqyn alý kór­set­kishtiń jaqsarýyna áser etti.

Qyrkúıektiń sońyna deıin, ıaǵnı bıylǵy 9 aıda jolaý­shy tasymaly +7,8% (1,36 mlrd adam) bolýy múmkin. Júk jó­­nel­tý­degi ósimge ERG (+3%), Boga­­tyr Kómir (+2%), MО́Z (+3%), Qarmet (+11%), Kaz Mine­rals (+1%) syndy irgeli kásip­­oryn­dar orasan úles qosty.

О́ńdeý ónerkásibinde qańtar-tamyz aralyǵyndaǵy ósý kórsetkishi  – 6,1%. Metal­lýrgııa, mashına jasaý, hımııa, jeńil ónerkásip, qurylys materıaly, rezeńke-plastıkalyq buıym, jıhaz óndirisinde oń dınamıka saqtalýda.

Qurylys órisinde  bıylǵy qańtar-tamyz aılary araly­ǵynda 4,8 trln teńgeniń ju­­my­sy oryndaldy (NKI 118,1%). 9 aı­ǵa boljam – 17,7%-ǵa jetý.

Shtab otyrysynyń qory­tyn­dysynda Serik Juman­ǵarın taıaý kezeńdegi barlyq salalardyń negizgi mindeti mıkroekonomıkany nyǵaı­tý ekenin atap ótti. Iаǵnı ósý qarqynynyń tómendeýine jol bermeý úshin saladaǵy árbir kásiporynnyń máselelerin der ýaqytynda ońtaıly sheshý qajettigin eskertti.

Sońǵy jańalyqtar