Qazaqstan Respýblıkasynyń Hımııa salasyndaǵy 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan salalyq kelisim  №2 

2015 jylǵy 12 aqpan, Astana QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ HIMIIа SALASYNDAǴY  2015-2017 JYLDARǴA ARNALǴAN SALALYQ KELISIM I. JALPY EREJELER 1.1. Osy Qazaqstan Respýblıkasynyń hımııa salasyndaǵy 2015-2017 jyldarǵa arnalǵan salalyq kelisim (budan ári – Kelisim) – budan ári Taraptar dep atalatyn, Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrligi arqyly memlekettik organ (budan ári – Mınıstrlik), QR Ulttyq kásipkerler palatasy jumys berýshileriniń ókiletti ókilderi, «Qazaqstannyń hımııa ónerkásibi odaǵy» zańdy tulǵalar birlestigi (budan ári – Jumys berýshiler), qyzmetkerlerdiń ókiletti ókili, Hımııa, munaı-hımııa ónerkásibi men oǵan tektes salalar qyzmetkerleriniń salalyq kásipodaǵy (budan ári – Salalyq kásipodaq) arasynda áleýmettik-eńbek, eńbek jáne osylarmen baılanysty ekonomıkalyq qatynastardy retteýdiń tıimdi tetigin jasaý, áleýmettik áriptestik sheńberinde hımııa salasy kásiporyndary men uıymdarynyń turaqty ári tıimdi qyzmeti maqsatynda qyzmetkerler men jumys berýshiler múddeleriniń ońtaıly teńgerimin qamtamasyz etý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes jasalǵan quqyqtyq akt. Osy Kelisim salanyń kásiporyndary men uıymdarynda qyzmetkerler men jumys berýshiler arasynda ujymdyq sharttar jasaý kezinde kelissózder júrgizýge negiz bolyp tabylady. 1.2. Osy Kelisim ózara mindettemeler qabyldaý eriktiligi jáne olardy qamtamasyz etý shynaıylyǵy, Taraptardyń ókilettiligi men teń quqyqtylyǵy jáne kelisim boıynsha qabyldanǵan mindettemelerdi óz kinási boıynsha oryndamaǵany úshin Taraptardyń, olardyń ókilderiniń jaýaptylyǵy, áleýmettik áriptestikti nyǵaıtý men damytýǵa memlekettiń járdemdesýi, qabyldanatyn sheshimderdiń jarııalylyǵy, talqylanatyn máselelerdi tańdaý erkindigi, Taraptar múddelerin qurmetteý, Kelisimdi oryndaý mindettiligi prınsıpterinde jasaldy. 1.3. Kelisimniń kúshi Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń (budan ári – QR EK) 278-babynda belgilengen tártippen: • Osy Kelisimde qabyldanǵan mindettemeler sheginde Mınıstrlikke; • Qazaqstan Respýblıkasynyń hımııa salasy qyzmetkerleriniń salalyq kásipodaǵynyń múshelerine, salalyq kásiporyndardyń Jumys berýshilerine, jumys berýshilerdiń birlestikterine (odaqtaryna, qaýymdastyqtaryna); • Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda ornalasqan, menshik ıeleri, quryltaıshylary (qatysýshylary) nemese aksıonerleri sheteldikter nemese sheteldik zańdy tulǵalar, ne shetel qatysatyn zańdy tulǵalar bolyp tabylatyn uıymdarǵa qoldanylady. 1.4. Qyzmetkerlerge bir mezgilde birneshe kelisimderdiń kúshi qoldanylǵan jaǵdaılarda, kelisimderdiń qyzmetkerler úshin neǵurlym qolaıly sharttary qoldanylady. Múddelerin kelisimge qol qoıǵan taraptar bildiretin kásiporyndar men uıymdarda ujymdyq sharttar bolmaǵan jaǵdaıda, bul kásiporyndar men uıymdarda Kelisimniń kúshi tikeleı qoldanylady. Kásiporyndar men uıymdardyń ishki qujattarynda, Kelisimde kózdelgen sharttarǵa qaraǵanda, qyzmetkerler úshin neǵurlym qolaıly sharttar kózdelgen jaǵdaıda, kásiporyndar men uıymdardyń ishki qujattarynyń qyzmetkerler úshin neǵurlym qolaıly sharttary qoldanylady. 1.5. Kelisimniń qoldanylý merzimi ishinde Taraptardyń kelisimi boıynsha oǵan QR EK-ge sáıkes ózgerister men tolyqtyrýlar engizilýi múmkin. Engizilgen ózgerister men tolyqtyrýlar kelisimge qosymsha túrinde resimdeledi, onyń ajyramas bóligi bolyp tabylady jáne jazbasha túrde qyzmetkerler ókilderiniń nazaryna jetkiziledi. Kelisimniń tıtýl paraǵyna olardyń qoldanylýynyń bastalýy týraly belgi qoıylady. 1.6. Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń (budan ári - QR AK) 404-babynda jáne Kelisimniń 9.1-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, Kelisim Taraptarynyń eshqaısysy onyń qoldanylý merzimi ishinde ózderine qabyldanǵan mindettemelerdiń oryndalýyn birjaqty tártippen toqtatýǵa quqyly emes. Ýaǵdalasýshy Taraptar qaıta uıymdastyrylǵan jaǵdaıda osy Kelisim boıynsha mindettemelerdiń oryndalýy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes olardyń quqyqtyq mırasqorlaryna júkteledi. 1.7. Kelisimniń qoldanylý merziminde qabyldanǵan jáne qyzmetkerlerdiń jaǵdaıyn jaqsartatyn normatıvtik quqyqtyq aktiler Kelisimniń tıisti tarmaqtarynyń qoldanylýyn olar kúshine engen sátten bastap keńeıtedi. 1.8. Eger normatıvtik quqyqtyq aktilermen qyzmetkerlerdiń jaǵdaıy nasharlaıtyn bolsa, osy Kelisimniń sharttary qoldanylady. 1.9. Taraptar Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damytýdyń 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrýǵa baǵyttalǵan birlesken is-sharalardy júzege asyrady. II. TARAPTARDYŃ О́ZARA QATYNASTARY JÁNE MINDETTEMELERI Taraptar: 2.1. Qazaqstan Respýblıkasynyń hımııa salasy qyzmetkerleriniń áleýmettik-ekonomıkalyq problemalaryn sheshý kezinde tepe-teńdik bastamada yntymaqtasýǵa, memlekettik basqarý organdarynda eńbek, áleýmettik jáne olarmen baılanysty ekonomıkalyq quqyqtar men múddelerdi qorǵaý máseleleri boıynsha ýákilettik etýge, tıisti aksııalardy, baǵdarlamalardy, usynymdardy ázirleýge qatysýǵa; QR AK 126-babynda, «Jeke kásipkerlik týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 11-babynda kózdelgen qyzmettik jáne kommersııalyq qupııany (qupııa aqparatty) jarııa etpeý týraly talaptar, sondaı-aq Jumys berýshilerdiń qyzmettik jáne kommersııalyq qupııalaryn saqtaýdy qamtamasyz etýdi reglamentteıtin ishki qujattardyń talaptary saqtalǵan jaǵdaıda, bir-birine áleýmettik-ekonomıkalyq sıpattaǵy máseleler boıynsha aqparatty tolyq jáne ýaqtyly usynýǵa; 2.2. Qyzmetkerlerge jáne olardyń otbasylaryna zańnamada jáne osy Kelisimde belgilengen eń tómengi áleýmettik kepildikter men jeńildikterdiń oryndalýyn qamtamasyz etýge, ujymdyq sharttar jasaý kezinde qyzmetkerler men jumys berýshilerdiń osy kepildikter tizbesin keńeıtýdegi quqyqtaryn shektemeýge; 2.3. Kelesilerge: • ózara múddelerdi obektıvti esepke alý negizinde áleýmettik turaqtylyqty jáne qoǵamdyq kelisimdi qamtamasyz etýge; • hımııa salasy kásiporyndarynyń turaqty jumys isteýin qamtamasyz etýge, eńbek ónimdiligin, óndiris tıimdiligin, qyzmetkerlerdiń ómir súrý deńgeıin arttyrýǵa jáne olardyń áleýmettik-ekonomıkalyq quqyqtaryn qorǵaýǵa; • salaýatty jáne qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn jasaýǵa jáne qorshaǵan ortany qorǵaýǵa; • qyzmetkerlerdiń kásibı deńgeıin arttyrýǵa baǵyttalǵan birikken sharalar qabyldaýǵa kelisedi. 2.4. Taraptar áleýmettik-eńbek janjaldary men ereýilderdi boldyrmaý úshin Kelisimniń qoldanylý kezeńinde ujymdyq eńbek daýlary men janjaldarynyń týyndaýyna jáne olardy sheshýdiń shekti sharasy – ereýilderdiń qoldanylýyna alyp kelýi múmkin sebepter men jaǵdaılardy joıý boıynsha aldyn alý sharalaryn qabyldaýǵa; 2.5. Kelisimderdi, ujymdyq sharttardy ázirleýge jáne qabyldaýǵa qatysý úshin, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen óz quzyreti sheginde Taraptardyń ókilderinen turatyn jumys tobyn qalyptastyrý jáne onyń jumys isteý tártibin saqtaýǵa; 2.6. Salalyq biliktilik sheńberin ázirleýge jáne bekitýge qatysýǵa mindettenedi. 2.7. Qazaqstan Respýblıkasynyń hımııa salasy kásiporyndary men uıymdarynyń Jumys berýshileri: 2.7.1. Osy Kelisimdi iske asyrý úshin jaǵdaılar jasaýǵa, usynystardy qaraýǵa, kelissózder, konsýltasııalar júrgizýge jáne QR EK-de kózdelgen tártippen jáne sharttarda uıymdardyń qyzmetkerlerimen olardyń ókilderi – salalyq Kásipodaqtyń tıisti uıymdary arqyly ujymdyq sharttar jasaýǵa; 2.7.2. QR EK-de kózdelgen jaǵdaılarda áleýmettik-eńbek máseleleri boıynsha sheshimdi qabyldaýdan buryn, ujymdyq shartta kózdelgen tártippen jumys berýshi aktileriniń tıisti jobalaryn saılanbaly kásipodaq organymen aldyn ala kelisýge jáne olardy qajetti aqparatpen jáne normatıvtik qujattamamen qamtamasyz etýge; 2.7.3. Jumysqa jańa qyzmetkerlerdi qabyldaý kezinde olardy Kelisimniń bar ekendigi týraly habardar etýge, olardy ujymdyq shartpen jáne oǵan qosymshalarmen, olardyń qoldanylý tártibimen, sondaı-aq jumys berýshiniń olardyń áleýmettik-eńbek quqyqtary men fýnksııalaryna qatysy bar basqa da aktilerimen tanystyrýǵa kelisedi. 2.8. Salalyq Kásipodaq, onyń qurylymdyq bólimsheleri, oqshaýlanǵan kásipodaqtar: 2.8.1. Jumys berýshilerge eńbek ónimdiligin, óndiris tıimdiligin arttyrý máselelerinde, eńbek tártibin nyǵaıtýda, eńbek etý men tynyǵý rejımderin saqtaýda, eńbekaqy tóleýdiń qoldanystaǵy júıelerin túsindirýde kómek kórsetýge; 2.8.2. Jumys berýshiler ózderine qabyldanǵan mindettemelerdi oryndaǵan jaǵdaıda Kelisimniń qoldanylý kezeńinde ereýilder jarııalaýdan tartynýǵa, ujymdyq eńbek daýlaryn sheshý kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen tatýlastyrý rásimderin barynsha paıdalanýǵa mindettenedi. Taraptar eńbek daýlaryn tek Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes, onyń ishinde tatýlastyrý rásimderi jáne sotqa júginý jolymen sheshýge, jáne keıinnen sotpen zańsyz dep tanylatyn áreketterge, onyń ishinde ereýilder ótkizýge jol bermeýge; 2.8.3. Jumys berýshilerdi salalyq Kásipodaqtyń alqalyq organdarymen qabyldanatyn qujattar týraly habardar etýge jáne josparlanyp jatqan ujymdyq áreketter týraly ýaqtyly eskertýge; 2.8.4. Ujymdyq kelissózder júrgizý kezinde belgili bolatyn, qyzmettik jáne kommersııalyq qupııany quraıtyn málimetterdi jarııa etpeýge mindetti. 2.9. Áriptestik Taraptarynyń QR EK normalarynyń talaptarynan týyndaıtyn barlyq ózge mindettemeleri sala kásiporyndarynda ujymdyq sharttardy jasaý kezinde retteledi jáne naqtylanady. III. EŃBEKKE AQY TО́LEÝ Taraptar eńbek ónimdiliginiń ósýi men óndiris tıimdiligi esebinen sala qyzmetkerleriniń tabystaryn kóbeıtýge baǵyttalǵan saıasatty júrgizý qajettiligin moıyndaıdy. Taraptar kelesiler jóninde kelisimge keldi: 3.1. О́ndiris erekshelikterin jáne saladaǵy qyzmetkerlerdiń eńbek jaǵdaılaryn eskere otyryp, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystarda isteıtin qyzmetkerlerdiń eńbegine aqy tóleýdiń eń tómengi standartyn esepteý úshin 1,5 mólsherinde salalyq arttyrýshy koeffısıent belgilenedi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda, ujymdyq sharttarda, osy Kelisimde jáne jumys berýshiniń aktilerinde belgilengen ústeme aqylar qoldanylady. 3.2. Eńbekke aqy tóleý túrlerin, júıelerin jáne materıaldyq marapattaý nysandaryn belgileý jáne qaıta qaraý týraly erejeler ujymdyq sharttyń, eńbek shartynyń talaptarynda jáne (nemese) jumys berýshiniń aktilerinde aıqyndalady (QR EK 126-baby 3-tarmaǵy). 3.3. Eńbekke aqy tóleý júıesi birjolǵy yntalandyrýshy tólemderdi esepke almaǵanda, qyzmetkerlerdiń ortasha aılyq jalaqysynyń keminde 75 prosenti bolatyn negizgi jalaqy úlesin (jalaqynyń negizgi bóligine qatysty) qamtamasyz etýge tıis. Bul rette, jalaqynyń negizgi (salystyrmaly túrde turaqty) bóligine aılyqaqy, tarıftik stavka jáne kesimdi baǵalaý boıynsha eńbekke aqy tóleý, ujymdyq sharttarda, ne jumys berýshiniń aktilerinde belgilengen biliktiligi, eńbek kúrdeliligi men jaǵdaıy úshin qosymsha aqylar men ústeme aqylar, túngi ýaqytta, mereke jáne demalys kúnderi jumys istegeni úshin qosymsha aqylar jatqyzylady. Jalaqynyń aýyspaly bóligine jumys berýshiniń aktilerinde aıqyndalǵan kórsetkishterdiń oryndalýyna baılanysty tólenetin, aıdyń nemese toqsannyń jumys qorytyndylary boıynsha syıaqylar (aqshalaı syıaqylar) jatqyzylady. Birjolǵy yntalandyrýshy tólemderge jyldyń jumys qorytyndylary boıynsha syıaqylar (aqshalaı syıaqylar), birjolǵy aqshalaı syıaqylar (mereıtoı, mereke kúnderine jáne t.b.), birjolǵy sıpattaǵy jumystardy oryndaý qorytyndylary boıyn­sha syıaqy jatqyzylady. 3.4.  Jalaqyny ındeksteýdi jumys berýshi Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde tıisti kezeńge aıqyndalǵan ınflıasııa deńgeıin negizge ala otyryp, ujymdyq shartta nemese jumys berýshiniń aktisinde belgilengen tártippen júrgizedi. 3.5. Hımııa salasy qyzmetkerlerine jalaqy QR EK normalarynda belgilengen jáne ujymdyq sharttarmen naqtylanǵan merzimderde aqshalaı nysanda aıyna keminde bir ret tólenedi. Ústeme jumys ýaqytyna, mereke jáne demalys kúnderindegi jumysqa aqy tóleý, túngi ýaqyttaǵy jumystarǵa tóleý, jumys berýshiniń kinásinen jumystyń bos turyp qalý ýaqytyna tóleý eńbek zańnamasynyń normalarynda kózdelgen mólsherde júrgiziledi. Jalaqydan ustap qalý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda júrgiziledi. Jalaqy jáne qyzmetkermen eńbek shartyn buzýǵa baılanysty ózge de tólemder eńbek zańnamasynda kózdelgen merzimderde tólenbegen jaǵdaıda, jumys berýshi qyzmetkerge bereshek pen ósimaqyny tóleıdi, ósimaqy mólsheri jalaqy tóleý jónindegi mindettemelerdi oryndaý kúnine Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń qaıta qarjylandyrý stavkasyn negizge ala otyryp, árbir keshiktirilgen kún úshin esepteledi. 3.6. Jumys berýshi eńbek normalaryn ázirleýdi, jańadan engizýdi, qoldanystaǵy eńbek normalaryn aýystyrýdy jáne qaıta qaraýdy qyzmetkerler ókilderimen (kásiporynnyń kásipodaq organdarymen) kelise otyryp, eńbektiń úlgilik normalary men normatıvterin eskerip júrgizedi. IV. JUMYS ÝAQYTY MEN TYNYǴÝ ÝAQYTY 4.1. Sala kásiporyndaryndaǵy jumys ýaqyty men tynyǵý ýaqyty Ishki eńbek tártiptemesiniń erejelerimen, eńbek jáne ujymdyq sharttarmen reglamentteledi. Jumys berýshiler kásiporyndar men uıymdarda qyzmetkerlerdiń naqty jumys istegen jumys ýaqytyn tolyq esepke alýdy júzege asyrady. Qyzmetkerlerdiń jumys ýaqytynyń qalypty uzaqtyǵy aptasyna 40 saǵattan aspaýǵa tıis. Jumys ýaqytynyń jıyntyq esebi kezinde jumys ýaqytynyń uzaqtyǵy bir jyldan asyrýǵa bolmaıtyn eseptik kezeńdegi jumys saǵattarynyń qalypty sanynan aspaıtyn jaǵdaıda, ol táýligine 12 saǵattan artyq bolmaýy tıis. Aýyr jumystarda, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystarda isteıtin qyzmetkerler úshin jumys ýaqytynyń aptasyna 36 saǵattan aspaıtyn qysqartylǵan uzaqtyǵy belgilenedi (QR EK 202-baby 1-tarmaǵy). 4.2. Jumys berýshi jumys ýaqytynyń, tynyǵý ýaqyty men eńbek demalystarynyń uzaqtyǵyn belgileýdi, QR EK 12-babynda kózdelgen tártippen kásiporyndar kásipodaǵynyń saılanbaly organdarymen kelise otyryp júzege asyrady. 4.3. Jumys ýaqytynyń qalypty uzaqtyǵynyń sheginen asatyn jumysqa (ústeme jumysqa), QR EK 90-babynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, qyzmetkerdiń jazbasha kelisimimen QR EK talaptaryna sáıkes jol beriledi. Mereke jáne demalys kúnderi jumysty uıymdastyrý jáne eńbekke aqy tóleý eńbek zańnamasyna sáıkes júrgiziledi. 4.4. Taraptar sala kásiporyndary men uıymdarynda jyl saıynǵy eńbek demalysynyń uzaqtyǵy kúntizbelik 24 kúnnen kem bolmaıtyndyǵy týraly kelisti, bul rette eńbek jáne ujymdyq sharttardyń talaptarymen eńbek demalysynyń odan da kóp uzaqtyǵy belgilenýi múmkin. Jumys berýshiler eńbek demalysyna aqy tóleýdi ol bastalardan kúntizbelik úsh kúnnen keshiktirmeı, al eńbek demalysy kesteden tys berilgen jaǵdaıda – ol berilgen kúnnen bastap kúntizbelik úsh kúnnen keshiktirmeı júrgizedi. 4.5. Sala qyzmetkerlerine QR EK-ge sáıkes aqyly qosymsha eńbek demalystary beriledi. Ujymdyq sharttarda jyl saıynǵy aqyly qosymsha eńbek demalysynyń odan da kóp uzaqtyǵy kózdelýi múmkin, sondaı-aq úzdiksiz uzaq jumysy, mańyzdy, kúrdeli, jedel jáne ózge de sıpattaǵy jumystardy oryndaǵany úshin kótermeleý sıpatynda jyl saıynǵy aqyly qosymsha eńbek demalystary belgilenýi múmkin. 4.6. Jumys berýshi: - neke tirkelgen; - bala týylǵan; - jaqyn týystary qaıtys bolǵan; - eńbek, ujymdyq shartta kózdelgen ózge de jaǵdaılar kezinde qyzmetkerdiń jazbasha ótinishi negizinde kúntizbelik bes kúnge deıin jalaqy saqtalmaıtyn demalys berýge mindetti. Ujymdyq shartta jalaqy saqtalatyn joǵaryda kórsetilgen demalystardy berý kózdelýi múmkin. 4.7. Taraptar sala qyzmetkerlerin jalaqy saqtalmaıtyn demalysqa shyǵýǵa, ne qaıta uıymdastyrý kezinde nemese qyzmetkerler sanynyń nemese shtatynyń qysqartylýyna baılanysty, qyzmetkerdiń bastamasy boıynsha eńbek shartyn buzýǵa májbúrleýge jol bermeıdi. 4.8. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kásiptik jáne ózge de merekeler týraly» 1998 jylǵy 20 qańtardaǵy №3827 Jarlyǵyna sáıkes mamyrdyń sońǵy jeksenbisi - «Hımııa ónerkásibi qyzmetkerleriniń kúni» kásibı merekesi bolyp sanalady. Bul kúni nemese onyń qarsańynda jumys berýshiler kásipodaqtarmen birlesip, kásiporyndarda, uıymdar men kompanııalarda ónerkásip ozattaryna qurmet kórsete otyryp, saltanatty jınalystar ótkizedi. Bul kúni jumysqa eki ese mólsherde aqy tóleý júrgiziledi. 4.9. Jumys berýshiler qyzmetkerlerdiń kásibı daıarlyqtan, qaıta daıarlyqtan ótýin jáne olardyń biliktiligin arttyrýdy qamtamasyz etedi. V. EŃBEK JAǴDAILARY MEN EŃBEKTI QORǴAÝ Kelisim jasasqan Taraptar ózine mynadaı mindettemelerdi qabyldaıdy: 5.1. Jumys berýshiler: 5.1.1. Sala kásiporyndarynda profılaktıka júrgizý, jabdyqtar men tehnologııalyq prosesterdi neǵurlym qaýipsiz jabdyqtar men tehnologııalyq prosesterge almastyrý jolymen jumys oryndary men tehnologııalyq prosesterde kez kelgen qaýip-qaterdi boldyrmaý boıynsha sharalar qabyldaıdy, eńbektiń jaı-kúıine jáne eńbek jaǵdaılaryna ishki baqylaýdy uıymdastyrady. 5.1.2. Jumysqa jańadan qabyldanatyn qyzmetkerlerdi eńbek jaǵdaılary, eńbek zııandylyǵy men qaýiptiliginiń dárejesi, densaýlyqqa yqtımal qolaısyz saldary, qajetti jeke qorǵaný zattary, ótemaqylar, eńbek etý jáne tynyǵý tártibi týraly aqparattandyrady. Eńbek jaǵdaılarynyń sıpattamalary, aýyr jumystar, zııandy nemese qaýipti eńbek jaǵdaılarynda jumys istegeni úshin ótemaqylar men jeńildikter qyzmetkerlermen jasalatyn eńbek sharttarynda kórsetiledi. 5.1.3. Kásipodaq ókilderiniń qatysýymen, keminde bes jylda bir ret, óndiristik obektilerge qaýipti jáne zııandy óndiristik faktorlardyń parametrlerin ólsheýmen, eńbek prosesiniń aýyrlyǵy men qaýyrttylyǵyn aıqyndaýmen, óndiristik jabdyqtyń jaraqat qaýipsizdigin, jeke qorǵaný zattarymen qamtamasyzdyǵyn baǵalaýmen eńbek jaǵdaılarynyń jaı-kúıi boıynsha kezeńdilik attestattaýdy jáne eńbek jónindegi ýákiletti memlekettik organmen bekitilgen erejelerge sáıkes rekonstrýksııalaýdan, jańǵyrtýdan, jańa tehnıkany nemese tehnologııany ornatýdan keıin mindetti attestattaýdy júrgizýdi uıymdastyrady. 5.1.4. Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda, sondaı-aq eńbek jaǵdaılary ózgeretin basqa qyzmetke aýystyrý, nemese kásiptik aýrýlar belgileri aıqyndalǵan kezde mindetti, merzimdik (óndiristik qyzmeti barysynda) medısınalyq tekserip-qaraýdy jáne aýysym aldyndaǵy medısınalyq kýálandyrýdy óz qarajaty esebinen qamtamasyz etedi. Qyzmetker medısınalyq tekserip-qaraýdan jáne aýysym aldyndaǵy medısınalyq kýálandyrýdan bas tartqan jaǵdaıda, jumys berýshi ony jumystan ýaqytsha shettete turady. Medısınalyq qarsy aıǵaqtar bolǵan jaǵdaıda jumys berýshi qyzmetkerge eńbek mindettemelerin oryndaýǵa ruqsat bermeıdi jáne ony medısınalyq usynymdarǵa sáıkes jumysqa ornalastyrý týraly máseleni sheshedi. 5.1.5. Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes qyzmetkerlerdi sútpen, emdik-profılaktıkalyq taǵammen, arnaýly kıimmen, arnaýly aıaq kıimmen jáne basqa da jeke jáne ujymdyq qorǵaný quraldarymen, profılaktıkalyq óńdeý (jýý jáne dezınfeksııalaý) quraldarymen, sanıtarııalyq-turmystyq úı-jaılarmen jáne qurylǵylarmen jumys berýshiniń qarajaty esebinen qamtamasyz etedi. 5.1.6. Dúleı apatty, avarııalardy boldyrmaý nemese joıý nemese zardaptaryn dereý joıý maqsatynda, jazataıym oqıǵalardy, bos turyp qalýdy, múliktiń joıylýyn nemese búlinýin boldyrmaý úshin jáne basqa da erekshe jaǵdaılarda jumystar oryndaý jáne olarǵa aqy tóleý talaptary jumys berýshiniń aktisinde aıqyndalady. 5.1.7. Eńbekti qorǵaý, qyzmetker eńbek mindettemelerin oryndaǵan kezde ony jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý jónindegi is-sharalardy qarjylandyrýǵa qajetti qarajat bóledi. 5.1.8. Tıisti oqý ótken jaǵdaıda, Kásipodaq ókilderiniń, kásipodaqtyń eńbekti qorǵaý jónindegi qoǵamdyq ınspektorlarynyń óndiristegi jazataıym oqıǵalardy, kásiptik aýrýlardy, qaýipti óndiristik obektilerdegi avarııalar men oqıǵalardy tergep-tekserý jónindegi komıssııalarǵa qatysýyn qamtamasyz etedi. 5.1.9. Jyldyń sýyq mezgilinde ashyq aýada jumys isteıtin qyzmetkerlerge jumys ýaqytyna engiziletin tynyǵýǵa arnalǵan arnaıy úzilister beredi. Qyzmetkerlerdi tynyǵýǵa arnalǵan jabdyqtalǵan úı-jaılarmen qamtamasyz etedi. Arnaıy úzilister berý uzaqtyǵy men tártibi ujymdyq sharttarda nemese jumys berýshiniń ishki aktilerinde belgilenedi. 5.2. Salalyq Kásipodaq, onyń qurylymdyq bólimsheleri jáne oqshaýlanǵan kásipodaqtar: 5.2.1. Sala óndirisindegi qaýipsiz jáne salaýatty eńbek jaǵdaılarynyń saqtalýyn qoǵamdyq baqylaýdy uıymdastyrady jáne qamtamasyz etedi, eńbekti qorǵaý jónindegi qoǵamdyq ınspektorlardy saılaıdy. 5.2.2. Osy Kelisimniń, ujymdyq sharttardyń, eńbek jaǵdaılaryn jáne qorǵalýyn jaqsartý, óndiristik obektilerde bolatyn jazataıym oqıǵalardyń, kásiptik aýrýlardyń, qaýipti avarııalardyń sebepterin joıý boıynsha is-sharalardyń oryndalýyn tekserýdi uıymdastyrady. 5.2.3. О́ndiristegi eńbek pen turmysty úzdik uıymdastyrýshyǵa Respýblıkalyq qoǵamdyq baıqaý-konkýrsyn, uıymdardaǵy eńbek jaǵdaılaryn jaqsartý boıynsha ártúrli salalyq jáne óńirlik konkýrstardy uıymdastyrady jáne olardyń ótkizilýine qatysady. 5.2.4. Osy Kelisimniń sheńberinde atqarýshy bılik organdarymen, memlekettik baqylaý jáne qadaǵalaý organdarymen, jumys berýshilermen eńbekti, densaýlyqty qorǵaý jáne óndiristik qaýipsizdik jaı-kúıiniń sharttary bóliginde tyǵyz ózara is-qımyldardy júzege asyrady. 5.2.5. О́ndiristik obektilerde bolatyn jazataıym oqıǵalardy, jaraqat alýdy, kásiptik aýrýlardy tergep-tekserýge qatysady, olardy taldaıdy, olardyń deńgeıin tómendetý boıynsha is-sharalardy ázirleýge qatysady, olardyń oryndalýyn baqylaıdy. 5.2.6. Tıisti kásiporynnyń, uıymnyń eńbekti qorǵaý jónindegi kásipodaq organdarynyń qoǵamdyq ınspektorlary Jumys berýshiniń ókilderimen birlesip jumys oryndaryndaǵy eńbekti qorǵaý jaı-kúıine tekserýler júrgizedi, anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıý jáne kináli tulǵalardy jaýapkershilikke tartý týraly usynystar engizedi. 5.2.7. Kásipodaq múshelerine olardyń qaýipsiz jáne salaýatty eńbek jaǵdaılaryna quqyqtaryn qorǵaýda, erekshe jaǵdaılarda jumys istegeni úshin ótemaqylar berýde is júzinde kómek kórsetedi, memlekettik bılik organdarynda, sotta, basqa da qadaǵalaý, quqyq qorǵaý jáne baqylaý organdarynda olardyń múddelerin bildiredi. VI. QYZMETKERLERDI ÁLEÝMETTIK QORǴAÝ BOIYNShA IS-ShARALAR, KEPILDIKTER, О́TEMAQYLAR JÁNE JEŃILDIKTER Taraptar kelesiler jóninde kelisimge keldi: 6.1. Qyzmetkerler sanyn nemese shtatyn qysqartý boıynsha is-sharalardy ótkizý kezinde biliktilikteri teń bolǵan jaǵdaıda 4 nemese odan kóp asyraýyndaǵylar bar qyzmetkerlerdiń jumys oryndaryn saqtap qalýyna basymdyq quqyqty qamtamasyz etedi. 6.2. Sala qyzmetkerlerine áleýmettik járdemaqylar jáne materıaldyq kómek taǵaıyndaý jáne tóleý sharttary, tártibi ujymdyq sharttarda jáne/nemese jumys berýshiniń aktilerinde, sala kásiporyndary men uıymdarynyń eńbekshilerin áleýmettik qoldaý týraly erejelerde belgilenedi. 6.3. Kásiporyndar men uıymdarda qalyptasqan kepildikter, jeńildikter men ótemaqylar júıesin saqtaý úshin ujymdyq sharttarda áleýmettik kepildikter men jeńildikterdiń mynadaı túrleri kózdelýi múmkin: • materıaldyq kómek; • qyzmetkerlerge medısınalyq qyzmet kórsetýdi uıymdastyrý; • salaýatty ómir saltyn nasıhattaý jáne qyzmetkerlerdiń qatysýymen sporttyq is-sharalar uıymdastyrý; • Memlekettik nagradalar, Memlekettik nagradalarǵa jatqyzylmaıtyn erekshelik belgilerin, sondaı-aq kásiporyn ishindegi marapattaýdyń jekelegen túrlerin alǵan qyzmetkerlerdi birjolǵy marapattaý; • qyzmetkerlerdi merekelik kúnderge jáne kásibı merekelerge, mereıtoı kúnderine jáne eńbegi sińgen demalysqa ketýge oraılastyrylǵan birjolǵy marapattaý; • qyzmetkerler úshin turǵyn úıler satyp alý; • qyzmetkerlerdiń saýyqtyrýyna beriletin áleýmettik jeńildikter (ne materıaldyq kómek túrinde, ne emdelýge jáne demalýǵa joldamalar berý túrinde); • ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq boıynsha járdemaqylar tóleminiń joǵarǵy mólsheri, ne emdelý shyǵyndaryn óteý tártibi, ne qyzmetkerlerdi medısınalyq saqtandyrý; • áleýmettik qoldaýdyń basqa da túrleri. 6.4. Jumys berýshiler qarajaty bar bolǵan kezde áleýmettik obektilerdi (demalys bazalaryn, balalardy saýyqtyrý lagerlerin, klýbtyq mekemeler men sport qurylystaryn) jáne olardyń qyzmetkerlerin ustaýǵa qarajat bóle alady. 6.5. Jumys berýshiler mádenı-kópshilik jáne saýyqtyrý jumystaryn júrgizý úshin kásiporynnyń kásipodaq organdaryna mólsheri Taraptardyń ózara kelisimimen aıqyndalatyn qarajat bóle alady. 6.6. Kásipodaqtar kásiporyndardyń kásipodaq uıymdary arqyly qyzmetkerler arasynda dene shynyqtyrý-sporttyq jáne mádenı-kópshilik is-sharalardy uıymdastyrady, al salalyq kásipodaqtyń ortalyq organy osyndaı is-sharalardy halyqaralyq jáne respýblıkalyq deńgeılerde uıymdastyrady. VII. JUMYSPEN QAMTÝ 7.1. Jumys berýshiler: • jumys oryndarynyń qysqartýyna alyp keletin óndiristiń taratýymen, qaıta uıymdastyrýymen, menshik nysanynyń ózgertýimen, tolyq nemese ishinara toqtatylýymen baılanysty máseleler boıynsha kásiporynnyń kásipodaq organdaryn jaǵdaı oryn alǵanǵa deıin eki aıdan keshiktirmeı eskertedi jáne olarmen tıisti konsýltasııalar júrgizedi; • árbir qyzmetkerdi aldaǵy jumystan bosatý týraly, óndiristi uıymdastyrýdaǵy, sonyń ishinde qaıta uıymdastyrýdaǵy ózgeristermen jáne/nemese jumys berýshiniń jumys kóleminiń qysqartýymen baılanysty eńbek jaǵdaılarynyń ózgerýi týraly, Jumys berýshi taratylǵan, qyzmetkerler sany nemese shtaty qysqartylǵan jaǵdaılarda eńbek shartynyń buzylýy týraly jazbasha túrde bir aıdan keshiktirmeı eskertedi; • eskertýmen qatar biliktiligin, jumys tájirıbesi men densaýlyq jaǵdaıyn eskere otyryp bar bolǵan kezde basqa jumys usynady. Qyzmetker usynylǵan jumystan jazbasha túrde bas tartqan jaǵdaıda, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes eńbek sharty buzylady; • qyzmetker aldaǵy eńbek shartynyń buzylýy týraly eskertilgen sátten bastap eńbek shartyn buzý kúnine deıin qyzmetkerge jańa jumys ornyn izdeý úshin úsh kúnge deıin bos ýaqyt beriledi; • óndiriste qurylymdyq ózgerister bolǵan jaǵdaıda, jumys berýshi qysqartylatyn jumys oryndarynan jańadan qurylatyn jumys oryndaryna almastyrý úshin qyzmetkerlerdi qaıta oqytý múmkindigin qarastyrady. 7.2. Jumys berýshiler Kásipodaqpen kelise otyryp, merziminen buryn zeınetke shyǵý boıynsha, ásirese, aýyr jáne zııandy óndiristerdiń qyzmetkerleri úshin baǵdarlamany ázirleýi jáne qoldanýy múmkin. VIII. KÁSIPODAQ QYZMETINIŃ KEPILDIKTERI 8.1. Jumys berýshiler jáne Mınıstrlik Kásipodaqtardyń jáne onyń uıymdarynyń Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen óz músheleriniń quqyqtary men zańdy múddeleriniń saqtalýyna qoǵamdyq baqylaýdy júzege asyrý quqyqtaryn moıyndaıdy. 8.2. Jumys berýshiler: • Kásipodaq, onyń fılıaldary men ókildikteri, Kásipodaqtardyń oqshaýlanǵan uıymdary ókilderiniń belgilengen tártipti saqtaı otyryp, osy Kelisimde kózdelgen mindettemelerdi oryndaý úshin, Kásipodaq músheleri jumys isteıtin kásiporyndardyń kásipodaq uıymdaryna jáne olardyń jumys oryndaryna barýlaryna kedergi keltirmeıdi; • taraptardyń kelisimi boıynsha Kásipodaqtardyń óteýsiz paıdalanýyna materıaldyq jáne tehnıkalyq quraldardy beredi; • taraptardyń kelisimi boıynsha jáne kásipodaq músheleri bolyp tabylatyn qyzmetkerlerdiń jazbasha ótinishteri bolǵan kezde, Jumys berýshi qyzmetkerlerdiń jalaqysyn ujymdyq shartta belgilengen merzimderde tóleýmen bir mezgilde jalaqysynan múshelik kásipodaq jarnalaryn aı saıyn ustaıdy jáne kásipodaq esep-shotyna aýdarady; • óndiristik jumystan bosatylmaǵan qyzmetkerlerge ujym múddesine kásipodaq jumysyn júrgizý úshin, sondaı-aq saılanbaly kásipodaq organdarynyń sezderine, konferensııalaryna delegat retinde qatysý úshin, kásipodaq oqýlaryna jalaqysyn saqtaı otyryp ýaqyt beredi. Neǵurlym yqtımal jumystan bosatý uzaqtyǵy ujymdyq sharttarda belgilenedi; • kásipodaq organdaryna saılanbaly laýazymdarǵa saılaý sebebinen kásiporyndar men uıymdardaǵy jumystan bosatylǵan kásipodaq qyzmetkerlerine olardyń ókilettikteriniń merzimi aıaqtalǵannan keıin burynǵy jumysy (laýazymy), al ol joq bolǵan jaǵdaıda – sol uıymdaǵy teń jumys (laýazym) usynylady; • ujymdyq sharttarda tıisti erejeler bolǵan kezde, uıym qyzmetkerleri úshin kózdelgen áleýmettik-eńbek quqyqtary men jeńildikterdi kásipodaqtyń bastapqy uıymdarynyń organdaryna saılanǵan, bosatylǵan kásipodaq qyzmetkerlerine de beredi; • Kásipodaqtarǵa, olardyń fılıaldary men ókildikterine, oqshaýlanǵan uıymdaryna olardyń aldyn ala ótinimderi boıynsha aqparattaryn kórý úshin jalpyǵa birdeı qoljetimdi oryndarda ornalastyrý múmkindigin bere otyryp, jınalystar ótkizý úshin bos úı-jaılardy óteýsiz negizde usynady. IX. QORYTYNDY EREJELER 9.1. О́zderine qabyldanǵan mindettemelerdi buzǵany úshin Taraptar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna jáne Kelisimge sáıkes jaýapty bolady. 9.2. Kelisimniń oryndalýyn baqylaýdy áleýmettik áriptestik taraptary júzege asyrady. Áleýmettik áriptestik pen áleýmettik jáne eńbek qatynastaryn retteý jónindegi salalyq komıssııa, ózi bekitken tártipke sáıkes Taraptardyń osy Kelisimniń erejelerin buzǵany týraly máselelerdi qaraýǵa quqyly jáne olardy joıý boıynsha sharalar qabyldaıdy. 9.3. Kelisimdi iske asyrý barysynda týyndaıtyn barlyq daýly máseleler Komıssııa otyrysynda, al kelispeýshilikter týyndaǵan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes sot tártibimen sheshiledi. 9.4. Kelisim birdeı zańdy kúshi bar memlekettik jáne orys tilderindegi tórt danada jasalyp, qol qoıyldy. Sala kásiporyndarynda Jumys berýshiler men Kásipodaq Kelisimdi oǵan qol qoıylǵan kúnnen bastap 1 aı merzimi ishinde qyzmetkerlerdiń nazaryna jetkizýdi birlesip qamtamasyz etedi. Kelisim mátini buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanady. 9.5. Salalyq deńgeıde ýákiletti memlekettik organ bolyp tabylatyn Mınıstrlik QR EK 278-b. 5-t. sáıkes Kelisimniń resmı jarııalanýyn qamtamasyz etedi. 9.6. Kelisim 2015 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enedi jáne 2017 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin qoldanysta bolady. Kelisim oǵan taraptardyń qoly qoıylǵan kúnnen bastap kúntizbelik 10 kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginde tirkelýge tıis. TARAPTARDYŃ О́KILETTI О́KILDERINIŃ QOLDARY QR Investısııalar jáne damý mınıstrligi atynan: Vıse-mınıstr A.RAÝ. Qyzmetkerler atynan: Salalyq kásipodaq Tóraǵasy K.PIRIMQULULY. Jumys berýshiler atynan: QR UKP Basqarma múshesi – BasqarmaTóraǵasynyń orynbasary N.ÁLTAEV. «Qazhımprom» ZTB Basqarma tóraǵasy O.PAK. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginde 2015 jylǵy 12 aqpan № 2 tirkeldi.