Jasandy ıntellekt • 26 Qyrkúıek, 2025

«AI-Sana»: Bilim salasyndaǵy jasandy ıntellekt

81 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

«Jasandy ıntellekt tehnologııalary salasyndaǵy otandyq jáne halyqaralyq bilim berý baǵdarlamalary elimizdiń kadrlyq áleýetin nyǵaıtýǵa úles qosa alady. Úkimetke jasandy ıntellekt salasyndaǵy mamandardy daıarlaý úshin «AI-Sana» baǵdarlamasyn kezeń-kezeńimen júzege asyrý máselesin pysyqtaýdy tapsyramyn. Baǵdarlama bilim berýdi, zertteýlerdi jáne startaptardy damytýdy biriktiretin serpindi ekojúıe qalyptastyrýǵa yqpal etýge tıis. Álemniń jetekshi ýnıversıtetteriniń akselerasııa tájirıbesin paıdalaný qajet. Qazaqstannyń árbir azamatyna jasandy ıntellektiniń paıdasyn túsindirý, onyń ne úshin qajet ekenin jáne ony durys qoldaný joldaryn jetkizý aldaǵy mindet», degen edi Prezıdent. Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda da osy baǵdarlamanyń mańyzyn atap ótti.

«AI-Sana»: Bilim salasyndaǵy jasandy ıntellekt

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qol­ǵa alynǵan «AI-Sana» baǵdarlamasy – elimizdiń bilim, ǵylym jáne ınnovasııa sala­syndaǵy eń iri qadamdarynyń biri. «AI-Sana» – stýdentter arasynda jasandy ıntellekt salasyndaǵy daǵdylardy jan-jaqty damytýǵa baǵyttalǵan biregeı baǵdarlama. Ol 100 myń qatysýshyny qamtıdy jáne el eko­nomıkasynyń áleýetin kóterý­ge, tehnologııalyq kásipker­lik­ti qoldaýǵa basymdyq bere­di. Ásirese «DeepTech»-startap­tardy damytýǵa erekshe nazar aýdarylǵan, sebebi olar eli­mizdiń tehnologııalyq jáne ekonomıkalyq ósiminiń negizgi qozǵaýshy kúshi bola alady.

Baǵdarlama halyqaralyq sarapshylardyń qatysýymen ázirlengen. Onyń qalyptasýyna negizgi úles qosqan – Stenford ýnıversıte­tiniń Joǵary bilim mektebiniń bas tehno­lo­gııalyq dırektory ári qaýymdas­tyrylǵan dekany Pol Kım. Sond­aı-aq baǵdarlamany ázir­leý­de «Stanford University», «Imperial College London», «King’s College London», «Royal Academy of Engineering», sondaı-aq «SETsquared», «UKSPA» sııaqty ın­novasııalyq platformalardyń tájirıbesi paıdalanylǵan. Bul seriktester aldyńǵy qatarly bilim men úz­dik tájirıbelerge jol ashyp, baǵdarlamanyń jahandyq tájirı­beni jergilikti qajettilik­ter­men ushtastyrýyna múmkindik beredi. «AI-Sana» óz betinshe bilim alý, zertteý jáne qoldanbaly baǵyttardy biriktiretin tásil­di qamtıdy. Onyń negizgi maq­sattary:

  • Jasandy ıntellekt boıynsha irgeli bilim men daǵdylardy qalyptastyrý.
  • Ekonomıkanyń basty sa­la­laryna qajet kásibı mamandar daıarlaý.
  • JOO men ǵylymı zert­teý ınstıtýttary negizinde «DeepTech»-startaptar genera­sııasyn qoldaıtyn turaqty ekojúıe qurý.

«AI-Sana» elimizdi «startap-ult» ıdeologııa­syna je­teleıtin negizgi qozǵaýshy kúsh­terdiń biri bolmaq. Ol adam kapıtalyn damytýǵa, joǵary teh­nologııalyq sheshimderdi engizýge jáne tehnologııalyq kásipkerlikti qoldaýǵa yqpal etip, bolashaqtyń ǵylymǵa negizdelgen ekonomıkasyn qalyptastyrýǵa arnalǵan platformalyq ekojúıe jasaıdy.

Mamandardyń aıtýynsha, bul bas­tama elimizdegi dás­túr­li bilim júıesin óz­ger­tip, ǵy­lymı zertteý baǵy­tyn­­daǵy ýn­ı­ver­sıtetterdi qalyp­tas­tyrýǵa múmkindik beredi. Ýnıversıtetterdiń halyqaralyq tá­jirı­bege súıene otyryp jańa formatqa kóshýi eldiń zııatkerlik áleýetin kóterip qana qoımaı, álemdik tehnologııalyq jarysta alǵa shyǵýyna jaǵdaı jasaıdy.

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbektiń sózinshe, jańa tehnolo­gııalardy ıgerý bolashaq mamandar úshin ǵana emes, eldiń ekonomıkalyq qýaty men básekege qabilettiligi úshin ǵana de strategııalyq mańyzǵa ıe. Ýnıversıtetterdegi ózgerister men stýdentterdiń bastamalary qazirdiń ózinde aıtarlyqtaı nátıje bere bastady.

«Baǵdarlama júzege asyp jatqan 5 aıda bizdiń stýdentter 119 jasandy ıntellekt agentin qurdy, taǵy 395-i ázirlenip jatyr. Nátı­­jesinde, 20 ýnıversıtette JI, mashına­­lyq oqytý jáne kıberqaýipsizdik salasynda 25 jańa bilim baǵdarlamasy ashyldy»,  deıdi mınıstr.

«Satbayev University» – «AI-Sana» baǵdarlamasyn joǵary bilim júıesine engizetin 27 tirek ýnıversıtettiń biri. Ýnı­versıtet «Huawei ICT Academy» kýrstaryn jáne óziniń avtorlyq baǵdarlamalaryn qazaq jáne aǵylshyn tilderinde usynyp otyr. «Satbayev University» tarapynan ázirlengen «Barshaǵa arnalǵan jasandy ıntellekt» kýrsyn qazirge deıin 12 myńnan astam adam, sonyń ishinde 654 oqytýshy aıaqtap úlgergen. Oqý mazmuny ınjenerlik jáne qoldanbaly mindetterde JI-di qoldanýǵa baǵyttalǵan.

Sátbaev ýnıversıtetiniń akademııalyq máseleler jónin­degi prorektory Raısa О́sken­baevanyń aıtýynsha, oqý ornynda jasandy ıntellekt sa­lasyndaǵy bastamalar óte kóp. Ol ýnı­ver­sıtettiń oqý baǵdarlamalaryn jańartyp, zamanaýı JI-tehnologııalaryn bilim úderisine engizip jat­qanyn atap ótti. Sonymen qatar ındýstrııalyq seriktestermen yn­tymaqtastyq damyp, túlekterdiń kásibı daıyndyǵy jańa deńgeıge kóterilip jatqanyn jetkizdi.

«Búginde jasandy ıntellekt – tehnologııa ǵana emes, bilim men ǵylymdy jańa deń­geıge kóteretin qýatty qural. «Satbayev University» osy baǵytty basymdyqqa alyp otyr. Ýnıversıtetimizdiń oqý baǵdarlamalary jańartylyp jatyr. Biz teorııalyq bilim berip qana qoımaı, stýdentterge naqty jobalarda jumys isteý múmkindigin usynamyz. JI-tehnologııalaryn bilim úderisine engizý – bolashaq ınjenerler men ǵalymdardyń kásibı daıyndyǵyn jańa sapaǵa shyǵarady. Mysaly, stýdentterimiz «Big Data» taldaý, mashınalyq oqytý, neırondyq jeliler qurý, robottehnıka sııaqty salalarda tájirıbe jınap jatyr. Bul – erteńgi kúni eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolatyn mamandyqtar», deıdi R.О́skenbaeva.

«Ǵylym qory» AQ basqarma tóraǵasy Kámil Aqatovtyń aıtýynsha, elimiz bilim, ǵylym salasyna jasandy ıntellektini engizýge tolyq daıyn.

«AI-Sana» baǵdarlamasy – elimiz úshin strategııalyq mańyzy bar qadam. Búginde jasandy ıntellektini engizýge tolyq daıynbyz. Ǵylym qory ınnovasııalardy qoldaýdyń jańa tásilderin engizip, elde JI-ekojúıeniń qalyptasýyna serpin berýdi kózdep otyr. Bizdiń maqsat – jekelegen ǵylymı jobalardy qarjylandyrý ǵana emes, tehnologııalyq damýdy jedeldetetin júıeli sheshimder qabyldaý», deıdi ol.