Ekonomıka • 04 Qazan, 2025

«Dostyq – Moıynty»: Tranzıttiń mańyzdy tiregi

50 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimiz 9 halyqaralyq temirjol toraby men 8 avtokólik dálizi toǵysynda ornalasqan. Biz arqyly Azııa men Eýropanyń eń iri naryqtaryn jalǵaıtyn negizgi baǵyttar ótedi. Sondyqtan da Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha «Qazaqstan temir joly» (QTJ) uzyndyǵy 836 shaqyrym bolatyn «Dostyq – Moıynty» temirjolynyń ekinshi jelisin merziminen buryn iske qosty. Bul el tarıhyndaǵy eń iri temirjol qurylysy bolyp otyr.

«Dostyq – Moıynty»: Tranzıttiń mańyzdy tiregi

Sýret «Egemen Qazaqstannyń» arhıvinen alyndy

Transkaspıı dáliziniń tynysy

«Byltyr bizdiń terrıtorııamyz arqyly júk tasymaldaý kólemi 1 mlrd tonnadan asty. Sonymen qatar elimizdiń tranzıttik áleýetin arttyrýǵa áli de zor múmkindik bar. «Soltústik – Ońtústik» kólik dálizi Parsy shyǵanaǵy men Ońtústik Azııa elderiniń naryǵyna tikeleı jol ashady. Al «Shyǵys – Batys» dálizi men Qytaıdyń «Bir beldeý, Bir jol» jahandyq bastamasy Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy negizgi qurlyq joly retindegi rólin kúsheıte túsedi», degen edi Prezıdent bıylǵy Joldaýynda.

«Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń óndi­ristik prosester jónindegi bas­qarýshy dırektory Baýyrjan Pazylbekulynyń sózinshe, jobany júzege asyrý barysynda 1,6 mln-ǵa jýyq temirjol shpaly, 113,3 myń tonna rels pen túrli elektr jabdyǵy óndirildi. 260-tan astam nysan – kópir, sý ótkizgish qubyr men jol ótkelderi salyndy. Qurylysqa 456 tehnıka, 1,5 myń­nan astam qury­lysshy, 7 myńǵa jýyq shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi tartyldy.

«Biz tek jańa joldar salyp qoıǵan joqpyz, sonymen qa­tar el kompanııalaryna úlken múmkindik ashtyq. Olar buryn-sońdy bolmaǵan kólemde tapsyrys oryndap, erekshe tájirıbe jınady. Qazir bizdiń zaýyttar rels pen shpal shyǵarýdy, elektr jabdyqtaryn óndirýdi tolyq jolǵa qoıdy. Jergilikti kásiporyndardyń áleýeti ósip, bilikti mamandar qatary artty. Mundaı jobalar otandyq ekono­mıkanyń myqty tiregine aınalady», dedi ol.

Aıtýynsha, jańa joldardyń paıda­lanýǵa berilýi osy ýchas­keniń ótkizý qabi­letin 5 ese arttyrady.

«Buryn táýligine 12 jup poıy­z ótse, endi 60 jup poıyzǵa deıin qabyldap, jibere alamyz. Bul – eksport kóleminiń ulǵaıýyna, Qytaı men Eýropa arasyndaǵy tranzıttik tasymaldardyń ósýine tikeleı yqpal etetin qa­dam. Biz bul jobany eldiń ekono­mıkasyn jańa deńgeıge shyǵa­ratyn strategııalyq bas­tama dep sanaımyz», dedi Baýyrjan Pazylbekuly.

 

Strategııalyq máni joǵary

Kólik vıse-mınıstri Jánibek Taıjanovtyń aıtýynsha, bul ýchas­ke elimizdi Qytaımen Dostyq shekara­lyq beketi arqyly baı­la­nys­tyratyn­dyqtan tran­zıttik jáne eksporttyq áleýetti arttyra túsedi. Ekinshiden, qo­symsha joldar jetkizý mer­zimin qysqartady.

ap

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

«Úshinshiden, joba halyq­aralyq kólik dálizderin damytýǵa úles qosady. Qytaı, Ortalyq Azııa, Reseı, Eýropa, Parsy shy­ǵa­­naǵy elderin baılanysty­rady. Sáıkesinshe, elimizdiń aımaqtyq hab retindegi mártebesin bekitedi. Tórtinshiden, tranzıt kóleminiń artýy valıýtalyq túsimdi ulǵaı­tady, qosymsha ın­fra­qury­lym qurylysyna serpin beredi, aımaqtarda jańa jumys oryndary ashylady. Besinshiden, strategııalyq temir­jol torabyn baqylaýda ustaý jahandyq logıstıkalyq tizbektegi se­nimdi seriktes retindegi rólin kúsheıtedi», dedi Jánibek Taıjanov.

 

Qorǵas baǵyty da – basty nazarda

Osy jobanyń arqasynda Qor­ǵas baǵytynyń da mańyzy artyp otyr. «Temirjol jón­deý» JShS bas dırektory Aıbek Terekbaevtyń aıtýynsha, qazir bul jeli táýligine 16–18 jup poıyzǵa qyzmet kórsetip otyr.

«Alaıda bıyldyń ózinde 25-ke jýyq ótinim tústi. Sol sebepti ótkizý múmkindigin arttyrý – ýaqyt talaby. Máseleni sheshý úshin uzyndyǵy 297 shaqyrym bolatyn aýqymdy jańǵyrtý jobasyn júzege asyryp jatyrmyz. Joba aıa­synda jańa toraptar salynyp jatyr ári avtomatty buǵat júıesi engiziledi. Bul poıyz­dardyń qozǵalysyn tıimdi basqarýǵa, qaýipsizdikti arttyrýǵa, tasymal ýaqytyn qysqartýǵa múmkindik beredi», deıdi kompanııa basshysy. Onyń aıtýynsha, Qorǵas baǵytyn keńeıtý elimizdi jahandyq tasymal júıesine engizedi. Sebebi bul tar ótkeldi sheshý Qytaı – Eýropa baǵyty boıynsha tranzıt kólemin arttyryp, elimizdiń negizgi kólik dálizderindegi shekteýlerdi joıa­dy.

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38