Ekonomıka • 10 Qazan, 2025

2 trln teńgeden astam qarjy quıyldy

100 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bul – keıingi úsh jylda Pavlodar óńirine tartylǵan qarajattyń mólsheri. Tek bıyl alǵashqy 7 aıda negizgi kapıtalǵa 535,1 mlrd teńge salynǵan. Ásirese ónerkásip, aýyr óndiris, munaı-gaz, sondaı-aq ferroqorytpa salalaryna qarajat kóbirek quıylypty.

2 trln teńgeden astam qarjy quıyldy

Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

«Pavlodar» arnaıy eko­no­mıkalyq aımaǵynyń ınves­tısııalyq portfeli – 541 mlrd teńge. Onda 36 qatysýshy tirkelgen jáne aldaǵy 5 jylda metall konstrýksııa, polımer túıirshigi, sellıýloza, joǵary kerneýli ızolıator jáne basqa da ónimder shyǵaratyn jobalar iske asyrylady. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtyń tıimdiligin arttyrý úshin qatysýshylardyń óz mindettemesin oryndaýy boıyn­sha baqylaýdy kúsheıttik, jobalardy irikteý krıterıılerin keńeıtý boıynsha sharalar qabyldap jatyrmyz», deıdi oblys ákiminiń orynbasary Áıgerim Qabyltaeva.

Ekibastuzda jalpy qýatty­lyǵy 460 myń tonna bolatyn 3 ferro­qorytpa zaýyty salynyp jatyr. Ekeýi jyl sońy­na deıin iske qosy­lady. Ken­shi­ler qalasynyń mańynda bıyl bolashaq elektr metallýr­gııa zaýytynyń kapsýlasy salyndy. Joba taý-ken metallýrgııa keshenin damytýǵa tyń serpin beretinin atap ótý kerek. «Pavlodar» arnaıy ekonomı­ka­lyq aımaǵynda (AEA) qura­myn­da altyny bar joǵary kómir­tekti sýlfıdti konsentrat­tardy qaıta óńdeý jobasy, suıytyl­ǵan munaı gazyn paıdalaný jobasy iske asyp otyr. Buǵan qosa jylyna 97 myń tonna alkılat shyǵaratyn jańa zaýyt iske qosylady. «Alkılat» zaýy­ty ekologııalyq talaptarǵa saı K5 klasyndaǵy taýarlyq benzın óndirisinde joǵary oktandy komponentti alý úshin paıdalanylady.

О́ńirlik kásipkerlik jáne ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý bas­qar­masynyń basshysy Lıýdmıla Kýrmanovanyń dereginshe, jyl qorytyndysy boıynsha Ertis – Baıan óńiriniń túrli salasyna 1 trln teńgeden astam ınvestısııa quıylady dep boljanyp otyr.

«Investısııalardyń basym bóligi (53%-y) ónerkásip salasyna, onyń ishinde óńdeý jáne taý-ken óndirý ónerkásibine tıesili. Taǵy 19%-y aýyl sharýashy­lyǵyna, sondaı-aq 16%-y kólik jáne qoımalaý sala­la­ryna qa­tysty. Pavlodar obly­syn­da óńdeý jáne taý-ken óner­ká­sibi kásiporyndary, baı mıne­raldy-shıkizat bazasy, damyǵan energe­tı­kalyq ınfraqurylym shoǵyr­lanǵan. Investorlar úshin bul eń áýeli energııaǵa jumsalatyn shy­ǵyndardyń arzandyǵyn bildire­di», deıdi basqarma basshysy.

Mamandar kólik jáne qoı­ma­laý salasyndaǵy ınvestı­sııa­lardyń óse túsýine oblystyń negiz­gi kólik dálizderiniń qıyly­synda ornalasýy sebep deıdi. Oblys Reseımen shekaralas, biz­­diń óńir arqyly shetel kompa­nııa­­lary Qazaqstannyń ishki na­ryǵyna qol jetki­zip, Qy­taıǵa shyǵa alady. Osy rette logıs­tıkalyq orta­lyq, termınal, qoıma jáne ınfra­qurylymdyq jobalarǵa suranys artyp keledi. Investor­lar muny taýar aǵynyn ulǵaıtý jáne halyqaralyq saý­dany damytý arqyly aqsha tabý múmkindigi dep esepteıdi. О́ńirge qarjy quıyp otyrǵan eń belsendi elder – Qytaı, Reseı, Túrkııa, Germanııa jáne Fransııa.

Aımaqtyń ınvestısııalyq jobalar pýly 2032 jylǵa deıingi iske asyrý kezeńimen eseptegende 100-den astam jobany quraıdy. Jıyntyq quny – 7 trln teńge. Negizgi kapıtalǵa ınvestısııa kólemi jóninen óńir elimizdegi úzdik 10 aımaqtyń qatary­na engen. Salynǵan ınvestısııa esebinen jyl basynan beri 500-ge jýyq jumys orny qurylǵan. Al shetel qarajatynyń quıy­lýymen tek byltyr jalpy quny 20,4 mlrd teńge bolatyn 5 joba iske qosylǵan. Olar – jıhaz, alıýmınıı jáne bıme­tall radıatorlaryn óndirý (akký­mýlıatorlardy qaıta óńdeý), elektr­men dánekerlengen túzý tigisti qubyr­lardy shyǵaratyn zaýytty jańǵyrtý jáne sút-taýar fermasyn salý jobalary.

Bıyl Pavlodar óńiri agro­ónerkásiptik keshenge salynǵan ınvestısııa kólemi boıynsha respýblıkada ekinshi orynǵa shyqty. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Álibek Qalenovtiń aı­týyn­­sha, aımaqta jalpy somasy 38,4 mlrd teńge bolatyn 25 joba (qaıta óńdeý kásiporyndary, aýyl sharýashylyǵy ónimderin saqtaý nysandary jáne sýarmaly jerler) daıyn tur. Olardyń iske qosylýy nátıjesinde 125 jańa jumys orny ashylady dep josparlanǵan.

 

Pavlodar oblysy