Ǵylym • 24 Qazan, 2025

Arheologııalyq ǵylymnyń damý baǵytyn talqylady

70 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Esik memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵynda «Arheologııa salasyndaǵy halyqaralyq zertteýler: tájirıbe, nátıjeleri men basym baǵyttary» taqyrybynda «Esik oqýlary» VI Halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti, dep jazady Egemen.kz.

Arheologııalyq ǵylymnyń damý baǵytyn talqylady

Halyqaralyq konferensııaǵa Qazaqstan, Qytaı, Ulybrıtanııa, Reseı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrkııa jáne Ázerbaıjannan kelgen arheologtar men mýzeı isiniń mamandary qatysty.

Konferensııa birqatar mańyzdy tarıhı oqıǵalarmen tuspa-tus keldi. Atap aıtsaq, bıyl Altyn adamnyń tabylǵanyna 55 jyl, «Esik» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń qurylǵanyna 15 jyl, sondaı-aq kórnekti arheolog-ǵalym Bekmuhanbet Nurmuhanbetovtyń týǵanyna 90 jyl tolyp otyr.

Is-shara barysynda QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Mádenıet komıtetiniń tóraǵasy Erlan Dákenov elimizde tarıhı-mádenı murany zertteý, saqtaý jáne nasıhattaý baǵytynda júıeli jumys júrgizilip jatqanyn jáne bul baǵytta mundaı ǵylymı is-sharalardyń mańyzy zor ekenin atap ótti.

Mýzeı-qoryq ashylǵan kúnnen bastap mýzeı qyzmetin kórsetip qana qoımaı, ǵylymı-zertteý ortalyǵy retinde de belsendi jumystar atqarýda. 2017 jyldan beri Shensı provınsııasynyń Arheologııa ınstıtýtymen (QHR) tyǵyz áriptestik baılanys ornatyldy, nátıjesinde birqatar birlesken ǵylymı joba júzege asyryldy. Atap aıtsaq, Qytaıdyń Soltústik-Batys ýnıversıtetiniń Jibek joly arheologııasyn zertteý ortalyǵynyń Qazaqstandaǵy fılıaly jumys istep tur.

Plenarlyq otyrystar men seksııalyq sessııalar barysynda Qazaqstandaǵy arheologııalyq eskertkishterdi saqtaý men tıimdi paıdalaný, tarıhı-mádenı mura nysandaryn qorǵaý ádisteri, pánaralyq zertteýler men mýzeı isindegi zamanaýı mindetter keńinen talqylandy. Sondaı-aq konferensııada arheologııa ǵylymynyń damýyna zor úles qosqan Bekmuhanbet Nurmuhanbetovtyń ǵylymı joly da sóz etildi.

Baǵdarlama aıasynda «Rahat arheologııalyq kesheni» atty monografııa men «Esik» memlekettik mýzeı-qoryǵy jónindegi alǵashqy qytaı tilindegi nusqaýlyqtyń tusaýkeseri ótti. Sonymen qatar, IýNESKO-nyń Búkilálemdik muralar tizimine engen Talǵar (Talhız) ortaǵasyrlyq qalashyǵynyń aýmaǵynda «Talhız qazynalary» kóshpeli kórmesi uıymdastyryldy.

Konferensııa qorytyndysy boıynsha tarıhı-mádenı murany qorǵaý men tıimdi paıdalaný, arheologııalyq zertteýlerdiń teorııalyq jáne qoldanbaly aspektilerin damytý, halyqaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý baǵyttarynda qabyldanǵan Rezolıýsııa jarııalandy.

Sońǵy jańalyqtar