Foto: Ashyq derekkóz
Depýtat qoǵamda keńinen taraǵan qaýipti prankter men jaýapsyz blogerlerdiń áreketterine alańdaýshylyǵyn bildirip, olardyń qoǵamdyq sana men tártipke tıgizip jatqan teris yqpalyna toqtaldy.
«Qazir qoǵamda prankpen paraqshasyndaǵy lúpildiń sanyn arttyrǵanmen parasat bıiginen omaqasa qulaǵandar qaptap ketti. Adamdy qorqytýdy, qoǵamdyq orynda aqymaqtyq jasaýdy qyzyq kórip ázildiń shekarasynan shyǵyp ketken árkimder áleýmettik jelide álek salýdy doǵarmaı tur», dedi depýtat.
Nartaı Aralbaıulynyń aıtýynsha, elorda men ózge óńirlerde túsirilgen prankterdiń kópshiligi qoǵamda qorqynysh pen narazylyq týdyryp otyr. Ol mysal retinde lıft ishinde «jalǵan máıit» qoıyp adamdardy shoshytqan, tapanshamen qorqytyp vıdeo túsirgen jáne aýla sypyrýshylardy mazaq etken blogerlerdiń áreketterin atady.
«Ol ol ma, bizdiń bloger-symaqtar shetelge baryp abyroıdy aırandaı tógip júr. Máselen, qazaqstandyq bloger Arýjan Aıbekova Qytaıda «urlyq jasap jatqandaı» rolık túsirgen. Arty úlken shý bolyp, aqyry álgi qyz jergilikti polısııaǵa shaqyryldy. Túsindirý jumystary júrgizildi. Biraq ol túsindi me? О́ıtkeni dál osy blogerdiń arada az ýaqyt ótkende Tashkent metrosynda jigitterdiń qolynan ustap tıiskeni týraly beınejazba taǵy tarady. «Oıynnan da omyrtqa synatynyn» bilmeıtin mundaı bloger-symaqtardy qatań jaýapqa tartatyn kez keldi. Sebebi bul adamnyń jeke ómirine qol suǵý, qoǵamdyq tártipti buzý», dedi ol.
Depýtat jasandy ıntellektini teris maqsatta paıdalaný arqyly jasalatyn jańa túrdegi prankterge de nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, memlekettik tulǵalardyń jalǵan beınelerimen nemese azamattardy shatastyratyn beınerolıktermen qoǵamdy adastyrý qaýipti qubylysqa aınalyp barady.
«Taǵy bir prankte balalar ata-analaryna «tanymaıtyn adam úıge kelip tur, ne isteımiz?» dep jasandy ıntelekt arqyly beımálim adamnyń úıge kirip ketken, páterdi aralyp júrgen sýretterin jiberedi. Záresi ushqan ata-ana polısııaǵa telefon shalady, jumysyn tastap úıine barady. Aqyrynda bul prank dep bala-shaǵa beıqam otyrady. Dál sol ýaqytta polısııa shyn muqtaj adamǵa kómekke barýǵa úlgermeı qalýy múmkin, ony ınternettiń ınesine otyrǵandar uqpaıdy», dedi depýtat.
Sondaı-aq depýtat sońǵy ýaqytta el ishinde «tabytta 24 saǵat ótkizý» sekildi adam shoshytarlyq chellendjderdiń taralýyn synǵa aldy.
«Hákim Abaı: «Ishpek, jemek, kımek, kúlmek, kóńil kótermek – bul nárselerdiń báriniń de ólsheýi bar. О́lsheýinen asyrsa, zııany tımek» degen ýaǵynda. Sondyqtan ólshemge óresi jetpeıtinderdi zańmen tusaıtyn kez keldi», dedi Nartaı Aralbaıuly.
Depýtat óz sózinde birqatar naqty usynystardy da ortaǵa saldy:
- Prank barysynda qoǵamdyq tártipti buzǵan, jeke adamnyń ómirine qol suqqandardy anyqtap, olardyń biryńǵaı tizimin jasap jarııalaý qajet.
- Qaýipti prank arqyly adamnyń ar-namysy men abyroıyna qol suqqandardyń áleýmettik jelidegi paraqshalaryn dereý buǵattaý kerek;
- Áleýmettik jeli ákimshilerinen qaýipti prankter men beınejazba jarııalanǵan paraqshalardy anyqtap, ýákiletti organǵa jedel habarlaýdy talap etý qajet;
- Mundaı teris qubylystyń aldyn alý maqsatynda aqparattyq-túsindirý jumystaryn júıeli túrde, nátıje beretin kontent retinde júrgizý kerek.
