Saıasat • 07 Qarasha, 2025

Qazaqstan baj salyǵyn tómendetý týraly Reseı usynysyn qoldamady

110 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstan Reseı Federasııasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq (EAEO) aıasynda et ımportyna salynatyn kedendik baj mólsherlemelerin tómendetý jónindegi usynysyn qoldamady. Bul týraly QR Premer-mınıstriniń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın málimdedi, dep jazady Egemen.kz

Qazaqstan baj salyǵyn tómendetý týraly Reseı usynysyn qoldamady

Foto Informburo.kz

Onyń aıtýynsha, Reseı bul bastamany et ónimderi naryǵyndaǵy tapshylyqqa jol bermeý, baǵany turaqtandyrý jáne ishki naryqty tolyqtyrý maqsatynda kótergen. Usynysqa sáıkes, iri qara mal eti ımportyna arnalǵan EAEO Biryńǵaı keden tarıfi boıynsha kedendik bajdyń qoldanystaǵy mólsherin 50%-dan 27,5%-ǵa deıin tómendetý, sondaı-aq tarıftik kvotany 570 myń tonnadan 130 myń tonnaǵa deıin azaıtý kózdelgen.

Alaıda bul usynys birneshe ret Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń otyrystarynda qaralyp, Qazaqstan tarapy qoldamaǵan.

«Otandyq mal sharýashylyǵy óndirýshileriniń ishki naryqty qorǵaýǵa baǵyttalǵan ustanymdaryn eskere otyryp, qazirgi kezeńde baj mólsherlemesin tómendetý túrindegi tarıftik jeńildikter berý oryndy dep tanylmady», dedi Jumanǵarın Májilis depýtattarynyń saýalyna jaýap bere otyryp.

Vıse-premerdiń aıtýynsha, ishki naryqty qamtamasyz etý jáne mal sharýashylyǵyn damytýǵa qatysty aldaǵy qadamdar naryqtyń qazirgi jaǵdaıyna jasalatyn jan-jaqty taldaý nátıjesinde aıqyndalady. Bul rette halyqtyń jáne agrarıılerdiń múddeler teńgerimi saqtalady.

Jumanǵarınniń málimetinshe, Úkimet mal sharýashylyǵyn júıeli damytý baǵytynda jumys júrgizip jatyr. Bul sharalar memlekettik qoldaý tetikterin jetildirýdi, iri qara mal basyn kóbeıtýdi, ishki naryqty qamtamasyz etýdi jáne eksporttyq áleýetti arttyrýdy qamtıdy.

2021–2030 jyldarǵa arnalǵan agroónerkásip keshenin damytý tujyrymdamasy men 2024–2028 jyldarǵa arnalǵan aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeýdi damytý keshendi jospary aıasynda óńdeýshi kásiporyndarǵa qoldaý kórsetilip jatyr. Atap aıtqanda, tereń óńdeýge arnalǵan shıkizatty satyp alýǵa sýbsıdııa beriledi, ınvestısııalyq shyǵyndardyń 25%-yna deıin óteledi, áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar men Agrarlyq nesıe korporasııasy arqyly jyldyq 2,5–5% mólsherlememen jeńildetilgen nesıeler usynylady. Sondaı-aq qosylǵan qun salyǵyn 70%-ǵa deıin azaıtý sııaqty salyqtyq yntalandyrýlar qarastyrylǵan.

Mınıstrdiń aıtýynsha, Avstralııa tehnologııasy boıynsha et klasterleri engizilip jatyr. Bul shaǵyn sharýashylyqtardy óndiristik tizbekterge tartýǵa jáne mal basyn kóbeıtýge yntalandyrady.

«1 tamyzdan bastap jyldyq 5% mólsherlememen bordaqylaý alańdaryn nesıeleý baǵdarlamasy iske asyrylýda. Baǵdarlamany qarjylandyrýǵa 50 mlrd teńge bólindi. Bul óndiristik qýattardyń júktemesin 60%-dan astam arttyrýǵa múmkindik beredi», dedi ol.

Sondaı-aq, «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda aýyldyq eldi mekender men shaǵyn qalalarda fermerlerge mıkrokredıtter men lızıngterdi jeńil sharttarmen berý tetigi engizildi.

Jumanǵarınniń aıtýynsha, el ishinde ónim óndirisin arttyrýmen qatar eksportty keńeıtý sharalary da júrgizilip jatyr.

«2030 jylǵa qaraı aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý úlesin 70%-ǵa jetkizý mindeti qoıyldy (2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha – 52%). Eksportty qoldaýdyń qarjylyq jáne qarjylyq emes 20-dan astam quraly bar: eksporttyq táýekelderdi saqtandyrý, shyǵyndardy óteý, halyqaralyq kórmeler men forýmdarǵa qatysýdy sýbsıdııalaý, sertıfıkattaý jáne logıstıkalyq shyǵyndardyń bir bóligin óteý», dedi ol.

Sonymen qatar, Memleket basshysynyń 2025 jylǵy 8 qyrkúıektegi Joldaýyn iske asyrý maqsatynda 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan mal sharýashylyǵyn qoldaý jáne damytý jónindegi keshendi jospar ázirlenip jatyr.

«Keshendi jospar mal basyn kóbeıtý, ónimdilikti arttyrý, óńdeýdi damytý jáne eksporttyq áleýetti keńeıtýge baǵyttalǵan naqty maqsatty kórsetkishterdi qamtıdy. Sondaı-aq, jyldyq 5% mólsherlememen jeńildetilgen nesıeleý, asyl tuqymdy mal satyp alýǵa arnalǵan jeńildetilgen nesıe, «Damý» qory arqyly 80%-ǵa deıin kepildendirý tetigi, jas fermerlerge jer ýchaskelerin bólý rásimderin jeńildetý, salanyń qyzmetkerlerine áleýmettik qoldaý sharalary — malshylar men shopandar úshin zeınet jasynyń tómendetilýi, olardyń balalaryna tegin joǵary bilim men áskerden bosatý quqyǵy qarastyrylǵan», dedi vıse-premer.

Ol bul sharalar mal sharýashylyǵyn damytý men eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn atap ótti.