Ekonomıka • 10 Qarasha, 2025

Baýyrjan Turlybekov: Statıstıkalardy eskersek, jyl sońyna deıin óte jaqsy nátıjege jetemiz

200 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bıyl 10 aıdaǵy esepti basshylyqqa alsaq, JIО́-niń eń kóp úlesi ónerkásip salasyna tıesili ekenin baıqaımyz. Bul baǵytta ósim 7,3% quraǵan. Osylaısha, salanyń jalpy ósimdegi mólsheri – 30% qurapty. Eger osy nátıjeni saýda jáne kólik salalarymen qosa eseptesek, úles jalpy mólsherdiń 70%-nan asady. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń aldyn ala deregi boıynsha, jetekshi salalardaǵy ósimniń esesine qańtar-qazan aılarynda eldiń jalpy ishki ónimi byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 6,4%-ǵa ósken, dep jazady Egemen.kz.

Baýyrjan Turlybekov: Statıstıkalardy eskersek, jyl sońyna deıin óte jaqsy nátıjege jetemiz

Jalpy, 10 aıda taýarlar óndirisi 8,2%-ǵa, qyzmet kórsetý 5,3%-ǵa artqan. О́ńdeý ónerkásibinde ósim 5,8% boldy. Bul meje jekelegen baǵyttar boıynsha ónim shyǵarýdyń ulǵaıýy esebinen qalyptasyp otyr. Olardyń ishinde mashına jasaý – 11,5%-ǵa, avtomobıl qurastyrý –13,3%-ǵa, hımııa ónerkásibi – 10,9%-ǵa, azyq-túlik – 9,1%-ǵa, munaı ónimderi – 6,3%-ǵa, metall buıymdary – 14,1%-ǵa,qurylys materıaldary – 5,3%-ǵa ósken. Munda qurylys salasyndaǵy ósim iri ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýmen baılanysty bolyp otyr. Qurylys jumystarynyń kólemi bıylǵy qańtar-qyrkúıektegi 14,9%-ben salystyrǵanda 15,1%-dy qurady. Budan bólek, aýyl sharýashylyǵy salasy maýsymdyq ósý fazasyna endi. Jalpy ónim kólemi qańtar-qyrkúıek aılarymen salystyrǵanda 5,4%-ǵa artypty. О́simdik sharýashylyǵynda ósim 6,7%-ǵa, mal sharýashylyǵynda 3,4%-ǵa jetken. Bul baǵytta jalpy ónimniń ósýi memlekettik qoldaý sharalarymen, agrotehnologııalardy saqtaýmen jáne egin jınaý kezindegi qolaıly aýa-raıymen baılanysty bolyp otyr. Birqatar óńirde dándi daqyldardyń ónimdiligi artqan. Olardyń ishinde Aqmola (+13,6%), Qostanaı (+14,9%) jáne Pavlodar (+7,4%) oblystary kósh basynda. Sol sekildi sút óndirisi 5,2%-ǵa, et óndirisi 2,8%-ǵa, jumyrtqa óndirisi 1,4%-ǵa ósken.

Naq qazir qalyptasyp otyrǵan ahýal týraly Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty Saýda jáne ınvestısııalyq saıasatty damytý ortalyǵynyń dırektory Baýyrjan Turlybekovtan suradyq.

– Jyl basynan beri 10 aıda JIО́-niń 6,4 paıyzǵa óskenin baıqap otyrmyz. Demek, osy resmı aqparatqa súıenip, byltyrmen salystyrǵanda ekonomıka qarqyndy damyp keledi dep aıta alamyz. Tarqatyp aıtar bolsaq, mysaly, qurylys salasynda 15 paıyzdan astam ósimdi baıqadyq. Munda úlgi retinde Túrkistan oblysynda ınfraqurylym, qurylys, jol salý baǵytyndaǵy iske asqan jumystardyń aýqymdy ekenin aıtsaq bolady. Sonymen qatar, aýyl sharýashylyǵy 5,4 paıyzǵa ósken. Qazir egin jınaý naýqany aıaqtaldy. Bul rette Aqmola, Qostanaı, Pavlodar oblystarynda aýyl sharýashylyǵynyń ósimine eń kóp úles qosqan óńirlerdiń sanatynda qalyp otyr,– deıdi sarapshy.

Sarapshy mysal etken salalardan bólek, transport, tasymal jáne qoımamen baılanysty qyzmetter qarqyndy damyp jatyr eken. Mundaǵy ósim 20,7 paıyzdy qurapty. Bul shyn máninde qýantarlyq jaǵdaı, sebebi bul ekonomıkanyń ishinde úlesi bıik sala. Rasymen, qazir el aýmaǵy arqyly kóptegen dálizder ótedi. Onyń ishinde transporttyq dálizdermen qatar, qubyr jelileri bar.

– Iá, qazir dálizder arqyly tek energııa kózderi ǵana emes, konteınerler tasymaldanyp jatyr. Byltyr 200 myń konteıner tasymaldansa, bıyl da meje soǵan jeteǵabyl bolady oılaımyz. 10 aıda Transkaspıı dálizi arqyly 4 mln tonna taýar ótken. Sondaı-aq temirjol, avtokólik joldary jáne Aqtaýdaǵy teńiz kóligi arqyly tasymal kólemi 20 paıyzǵa óskenin baıqaımyz. Budan bólek, ken jáne munaı-gaz salalaryda ósim 9,6 paıyzdy quraǵanyn baıqadyq. Osy statıstıkalardyń barlyǵyn eskersek, bıyl jyl sońyna deıin óte jaqsy nátıjege jetemiz dep boljasaq bolady,– dep óziniń paıymyn aıtty B. Turlybekov.

Saýdada ósim deńgeıi 9%-dy quraǵan. О́sý qarqyny saladaǵy úlesi 66,5% bolatyn kóterme saýda kásiporyndarynda baıqalyp otyr. Aınalym qarajatynyń ulǵaıýy Pavlodar, Atyraý oblystary men Astana qalasynda tirkelgen. Qorytsaq, keıingi jyldary Úkimet basym salalardy qoldaýǵa, ekonomıkany ártaraptandyrýǵa jáne ınvestısııa tartýǵa basa nazar aýdaryp otyr. Osynyń esesine, elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy burynǵydan da jaqsara túsýi tıis.