Jetisýdyń basty artyqshylyǵy – ınfraqurylymdyq áleýeti men ekonomıkalyq turaqtylyǵy. Oblysta óndiris, kólik-logıstıka, energetıka, aýyl sharýashylyǵy salalarynda aýqymdy jobalar júzege asyp jatyr. Memleket tarapynan jasalyp otyrǵan qoldaý men jeńildikterdiń nátıjesinde óńirge sheteldik, otandyq kompanııalardyń qyzyǵýshylyǵy jyldan-jylǵa artyp keledi. Qazaqstannyń jahandyq ınvestısııalar jónindegi dóńgelek ústeli (KGIR-2025) aıasynda Jetisý oblysynyń delegasııasy óńirdiń ekonomıkalyq áleýetin tanystyryp, sheteldik ınvestorlarmen mańyzdy kelisimderge qol jetkizdi. Oblys ákiminiń orynbasary Áset Qanaǵatov bastaǵan toptyń nátıjeli kezdesýleri barysynda jalpy quny 34 mlrd teńgeden asatyn tórt memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul kelisimder aldaǵy ýaqytta 800-ge jýyq jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
Atap aıtqanda, olar – Belgııa, QHR, Pákistan ınvestorlarymen birlesken «Envision KKS» JShS-niń «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA aýmaǵynda jel generatorlaryn (WTG), energııa saqtaý júıelerin (BESS) óndiretin zaýytynyń qurylysy, «Kaýsar-Kargo» JShS-niń Panfılov aýdanynda halyqaralyq avtovokzal salý jobasy, «STS Jetisu» JShS-niń «Taldyqorǵan» ındýstrııalyq aımaǵynda SPC úlgisindegi eden jabynyn shyǵaratyn zaýyttyń qurylysy, «Saron Kazakhstan» JShS-niń «Nur joly – Qorǵas» ótkizý pýnktinde aınalma jol men kólik-logıstıkalyq ortalyqtyń qurylysy jónindegi jobalar.
– Kompanııanyń jobasy Qazaqstan men Qytaı shekarasynda ornalasqan Qorǵas aýmaǵynda iske asyrylady. Biz Qytaıdan Qazaqstanǵa, Ázerbaıjan men О́zbekstanǵa jel generatorlaryn tasymaldaýmen aınalysamyz. Kólik ótkizý beketindegi keptelisterdi azaıtý, jalpy avtomobıl ótkizý pýnktiniń jumysyn jeńildetý maqsatynda jergilikti atqarýshy organdarǵa aınalma jol men «Nur joly – Qorǵas» ótkizý pýnktinde kólik-logıstıkalyq ortalyq salý jóninde usynys jasadyq. Bul aınalma jol ýchaskeniń ótkizý qabiletin 2-3 esege arttyryp, qoldanystaǵy ınfraqurylymǵa túsetin júktemeni azaıtýǵa múmkindik beredi, – dedi belgııalyq «Saron Kazakhstan» JShS kompanııasynyń prezıdenti Lıýdo Sarens.
Jobalary týraly pákistandyq «STS Jetisu» JShS kompanııasynyń dırektory Aftab Tanvır de qysqasha aıtyp berdi.
– TMD aýmaǵynda jumys istep kele jatqanymyzǵa 20 jyldaı ýaqyt boldy. Sonyń ishinde Qazaqstandaǵy alǵashqy jobamyzdy Jetisý oblysynyń aýmaǵynda bastaǵaly otyrmyz. Iаǵnı qabyrǵa men edenge arnalǵan SPC panelderin shyǵarý jobasyn qolǵa aldyq. Bizge kórsetilgen qoldaýlarǵa rızashylyǵymyzdy bildiremiz, – dedi ol.
Qytaılyq ınvestorlar oblys aýmaǵynda eki jobany iske asyrmaqshy. «Kaýsar-Kargo» JShS-niń ókili Lýn Shýnsınniń aıtýynsha, kompanııa Panfılov aýdanynda kólik-logıstıkalyq hab jobasyn júzege asyra bastaıdy. Iаǵnı halyqaralyq avtovokzal, ýaqytsha saqtaý qoımasy, gaz-týrbınalyq stansa, saýda-oıyn-saýyq ortalyǵy sııaqty birqatar nysandaryn salady. Sol sııaqty «Envision KKS» JShS «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA aýmaǵynda jel generatorlaryn óndiretin zaýyt jobasyn qolǵa alyp jatyr. Jańa zaýyt ishki naryqtyń qajettilikterin qamtamasyz etýge, jańartylatyn energııa kózderine arnalǵan jabdyqtardy ımporttaý táýeldiligin azaıtýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar jobalaý men óndirýden bastap, jańartylatyn elektr stansalary men energııa saqtaý júıelerin paıdalanýǵa deıingi keshendi tehnıkalyq qoldaýdy qamtamasyz etedi.
– Jetisý oblysy halyqaralyq áriptestiktiń aıasyn belsendi túrde keńeıtip keledi. Oblys qurylǵannan beri óńir ekonomıkasyna 1,2 trln teńge ınvestısııa tartylyp, bul 135 jobany iske asyrýǵa, 3,8 myń jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik berdi. Máselen, qazirde Germanııa kompanııasymen birlesip halyqaralyq júk-jolaýshy áýejaıynyń qurylysy bastalsa, Chılı kompanııasymen birge taý-ken ónerkásibine arnalǵan dıirmendik shar óndiretin zaýyttyń qurylysy qolǵa alynǵan. Sondaı-aq Belgııa, QHR, Pákistan ınvestorlarymen jańa kelisimder jasaldy. Atalǵan bastamalar óńirdiń ónerkásiptik, eksporttyq áleýetin arttyrýǵa, óndiriske halyqaralyq deńgeıdegi ozyq tehnologııalardy engizýge, jalpy alǵanda, áleýmettik-ekonomıkalyq turaqty damýdyń jańa múmkindikterine jol ashady, – dedi oblys ákiminiń orynbasary Áset Qanaǵatov.
Bul kelisimder Jetisý óńiriniń sheteldik ınvestorlarǵa qolaıly, turaqty, senimdi seriktes ekenin dáleldeıdi. О́ńir basshylyǵynyń basty maqsaty – ınvestısııalyq klımatty jaqsartyp, óndiris pen ınfraqurylymdy damytý arqyly halyqtyń turmys sapasyn arttyrý. Jetisý búginde tek tabıǵı resýrstarymen emes, ekonomıkalyq áleýetimen de elimizdiń ınvestısııalyq kartasynda erekshe orynǵa ıe.
О́ńir ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, ótken toǵyz aıda oblysqa tartylǵan ınvestısııa kólemi 330,3 mlrd teńgege jetip, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 12,7%-ǵa artty.
