Aqsý ferroqorytpa zaýytyndaǵy jańa joba eńbekti táýelsiz baǵalaý júıesin damytý men sala mamandarynyń kásibı biliktiligin arttyrýdaǵy mańyzdy qadam bolyp otyr. Ol Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń qoldaýymen qurylyp, Ulttyq biliktilik júıesi talaptaryna sáıkestendirildi. Ári Ulttyq kásipkerler palatasynda akkredıtasııadan ótken. Negizgi mindeti – taý-ken, metallýrgııa baǵyttaryndaǵy kásipter boıynsha qyzmetkerler men laýazymǵa úmitkerlerdiń kásibı biliktiligin resmı túrde baǵalap, taný.
Qazir otandyq óndiristik kásiporyndarda kásiptik quzyret salasy kúrdelene túsken. О́ndiristegi tájirıbesiz mamandar belgili bir deńgeıde táýekel týdyrady. Qyzmetkerlerdiń jetkilikti deńgeıde eńbek daǵdylaryn ıgerip, salada jetkilikti tájirıbesin dáleldeý, ıaǵnı rastaý keıde biraz ýaqyt alady. Keıbiri bilimin jetildirý maqsatynda jyldap kolledjderde oqyp, dıplom alyp shyǵady. Sondaı-aq óndiristegi keıbir qyzmetkerlerdiń mamandyǵynyń qyr-syryn tájirıbelik turǵydan meılinshe meńgergenin aldyn ala anyqtaý da kúrdeli. Jańadan ashylǵan kásibı biliktilikti taný ortalyǵy osy atalǵan mindetterdi keshendi túrde sheshetin ámbebap tájirıbe alańyna aınalady.
Taý-ken salasynyń mamandary munda oqyp, bilimin jetildirip nemese naqty is júzinde tájirıbede meńgergen biliktiligin resmı túrde rastaı alady. Bul – personaldyń quzyretin júıeli basqarý quraly. Joba ashyqtyq pen aıqyndyqty qamtamasyz ete otyryp, baǵalaýdyń biryńǵaı standartyn belgilep beredi. Tıimdilikti arttyryp, óndiris qaýipsizdigin jaqsartady. Máselen, ERG qyzmetkerleri buryn biliktiligin tek bilim berý uıymdarynda nemese jumys ornynda rastaı alatyn. Biraq beriletin kýálik tek sol kásiporyn aýmaǵynda ǵana jaramdy bolatyn. Al jańa ortalyqta bilimin rastaǵandarǵa elimizdiń kez kelgen eńbek uıymynda esik ashyq.
– Ortalyqtyń jumysy halyqaralyq standarttarǵa saı. Jumysshy mamandyqtar jyly aıasynda bıyl 5 kásibı quzyrettilik ortalyǵyn ashý josparlansa, onyń ekeýi halyqaralyq standarttarǵa saı bolady dep uıǵarylǵan edi. Mine, sonyń alǵashqysy paıda boldy. Osymen el aýmaǵynda on birinshi ortalyq dúnıege keldi. Jyl sońyna deıin Rýdnyı, Hromtaý qalalarynda da osyndaı ortalyqtar ashý josparlanǵan. Mundaı jobalar eńbek naryǵyna oń áser etip, mamandyqtar jóninde jańa quzyretterge erik beredi. Ulttyq biliktilik ortalyǵynyń arnaıy tizimine 740-tan asa mamandyq ense, elimizdegi álgindeı ortalyqtarda 70-teı mamandyq ashylǵan. Bul adamdarǵa qaıta daıarlyqtan ótýge, zamanǵa saı mamandyqtardy ıgerýge múmkindik beredi. Kóp mamandyq qazir suranysqa ıe bolmaı bara jatyr. Al osyndaı zamanǵa saı ortalyqtar turǵyndardy kásiptik turǵydan qaıta baǵdarlaýda taptyrmaıtyn tetik bolady, – dedi ortalyqtyń ashylý saltanatyna qatysqan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Asqar Bıahmetov.
Mamandar atap kórsetkendeı, kásibı biliktilikti taný ortalyǵynyń ashylýy – elimizdiń taý-ken metallýrgııa kesheni salasyndaǵy aıtýly oqıǵa. Ol 12 negizgi kásipke qatysty baǵalaý júrgizedi dep josparlanǵan. Bul qatarda ferroqorytpa balqytýshy, mataýshy, metallýrgııalyq óndiristegi kran mashınısi, elektrgazben, qolmen doǵaly dánekerleýshi, elektrmen dánekerleýshi, jarýshy, uńǵylaýshy, ekskavator men tıep-jetkizý mashınasynyń mashınısi, aýyr júk kólikteriniń júrgizýshileri syndy mamandyqtar bar. Zańnama normalaryna sáıkes ol mindetti, erikti túrde júrgizilýi múmkin. Ortalyq qyzmetin tek kompanııa qyzmetkerleri ǵana emes, ózge de kásiporyn mamandary, stýdentter men túlekter, merdiger uıym jumysshylary da paıdalana alady.
– Ertis-Baıan óńiri ınnovasııalyq sheshimder, ásirese bilim men kadrlardy daıarlaý salasynda únemi kósh basynda júredi. Ortalyqta az ǵana ýaqytta mashyq meńgerip shyqqandarǵa kásiptik daǵdylaryn rastaý týraly memlekettik úlgidegi kýálik beriledi. Kompanııa jumysshylarynyń kez kelgeniniń biliktiligin rastap, ári qaraı jumys isteýine ruqsat berý asa mańyzdy. Máselen, keıbir qyzmetkerler uzaq jyl eńbek etse de arnaıy bilim almaǵan. Osy ortalyq arqyly olar óz bilimderin dáleldep, kásiptik daǵdyny ıgergenin dáleldeı alady, – dep atap ótti ERG bas dırektordyń personal jáne mádenıet jónindegi orynbasary Anastasııa Krých.
Ortalyq ázirshe mataýshy, dánekerleýshi (dánekerleý isiniń barlyq túri), kran operatory, metallýrgııalyq kásip mamandyqtaryna kadr daıarlaıdy. Mamandyqtar quzyreti aldaǵy ýaqytta keńeıe túsedi. Sonyń ishinde dron operatorlaryn daıarlaýǵa, ózge bilim berý uıymdarynda oqytpaıtyn mamandyqtardy oqytýǵa kóńil bólinedi. Munda qaýipsizdik jóninde de tolyq sıkl bar. Qyzmetkerler eńbek qaýipsizdigi, alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý, tuıyq sheńber jaǵdaıynda jumys isteý, órt-tehnıkalyq mınımýmy negizderin úırenedi.
Pavlodar oblysy,
Aqsý qalasy
