Bıyl «Kaztraffic-2025» kórmesiniń aýqymy keńeıip, Qytaı, Túrkııa, Italııa, Fransııa, Kanada, О́zbekstan, basqa da memleketterden 200-den astam kompanııa bas qosty. Jahandyq iri óndirýshiler jol-qurylys tehnıkasynyń, materıaldar men jabdyqtardyń jańa túrlerin usyndy. Is-sharanyń ashylýynda Kólik vıse-mınıstri Maqsat Qalıaqparov elimizdiń kólik salasyndaǵy áleýeti týraly jáne halyqaralyq kórmeniń mán-mańyzy jóninde aıtty.
– Qazir respýblıkalyq mańyzy bar joldar sapasy jaǵynan 93%-ǵa jetti. Keleshekte osy úlesti 100%-ǵa deıin jetkizý jospary bar. Elimiz aýmaǵynan 13 halyqaralyq dáliz ótedi. Onyń 5-eýi temir jol, 8-i avtomobıl dálizi. Munda negizgi ári mańyzdy baǵyt «Batys Eýropa – Batys Qytaı» iri halyqaralyq dálizi. Qazir osy baǵyttaǵy avtojoldy 6 jolaqqa keńeıtý mindeti qoıylyp otyr. Sol sekildi Reseı-Qazaqstan-Túrikmenstan-Iran jáne Pákistan elderin baılanystyratyn «Soltústik – Ońtústik» kólik dálizin damytýǵa basa kóńil bólip otyrmyz. Jalpy, osy baǵytta 5, 10 jylǵa josparlanǵan jobalardyń barlyǵy eldiń tranzıttik áleýetin arttyrady, – deıdi M.Qalıaqparov.
Kórmede elordanyń tazalyǵyna jaýapty «Astana Tazalyq» JShS qala kóshelerin, asfalt joldaryn táýlik boıy tazalaýǵa járdemdesetin, qaýipsizdikti saqtaıtyn jańa ekologııalyq jabdyqtardy kórsetti. Onyń ishinde jasandy ıntellekt sheshimderi óndiristik úderisterdi jedeldetýge, baqylaý dáldigin arttyrýǵa, adamı faktordy tómendetýge múmkindik beredi.
– Qalanyń tazalyǵyna jaýapty mekeme bolǵan soń, kólikterimizge jasandy ıntellektini engizdik. Jumysshylardyń qaýipsizdigi úshin barlyq JI sheshimderdi bir ekojúıege toǵystyrdyq. Ol úshin árbir kólikke datchık, beınekamera ornatamyz. Negizi mekeme balansynda 400-ge jýyq tehnıka bolsa, sonyń ishinde qar tazalaıtyn, qar tıeıtin kólikterden bólek, shaǵyn tehnıkalar bar. Qazir 100 kólikke beınekamera ornatyp, JI-men baılanystyrdyq. Bizdiń jumysshylar túngi aýysymǵa da shyǵyp, qalany qardan tazalaıdy. Túnde qalada keptelis joq, tehnıkalyq maqsattaǵy kóliktiń salmaǵy aýyr, jyldamdyǵy tómen. Mundaı jaǵdaıda júrgizýshiler jolda sharshaıdy. Biz kólikterge ornatqan termınal júrgizýshiniń janaryn baqylap otyrady. Eger qalǵyp ketken jaǵdaıdy baıqasa, nebári 3 sekýndta júrgizýshini oıatady. Sol sekildi júrgizýshi jyldamdyqty shamadan tys asyrsa, telefonmen sóılesse, derek birden bizge túsedi. Munyń barlyǵyn áýeli júrgizýshiniń, joldaǵy basqa da kólikterdiń, turǵyndardyń qaýipsizdigi úshin jasalǵan qadam dep túsingen durys, – dedi «Astana Tazalyq» seriktestigi tehnıkany paıdalaný bóliminiń basshysy Tımýr Ahmetov.
Kórmede Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýty jol-qurylys materıaldary men tehnologııalarynyń biryńǵaı bazasyn, kópir qurylystaryn basqarýdyń ıntellektýaldyq júıesin, kóshe-jol jelisin basqarý sheshimderin tanystyrdy. Osy kúni qonaqtar elde bıtým óndirýmen aınalysatyn «Qazaq bitum» kompanııasynyń áleýetine qanyqty. Búginde kompanııa jol salasynda paıdalanatyn bıtýmnyń barlyq túrin shyǵarady. Onyń ishinde sapasy joǵary polımerli bıtým túrleri de bar. Zaýyttyń ózi Shymkent qalasynda ornalasqan. Sanaýly jylda kompanııa elimizge ǵana emes, Ortalyq Azııa elderine úzilissiz bıtým tasymaldaıtyn ujymǵa aınalyp úlgerdi. Naqtylasaq, qazir ónimderin О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstanǵa eksporttaıdy. Zaýyt táýligine 1 500 tonna bıtým shyǵarsa, jylyna 450 myń tonna ónimdi suranys boıynsha tasymaldaýǵa qaýqarly.
Atalǵan kórmede otandyq jáne sheteldik kompanııalardyń ishinde nebir aýyr tehnıkalardy shyǵaratyn ujymdardan bastap, jol belgileri, tańbalarymen aınalysatyn kásip ıeleri de boldy. Munyń barlyǵy aldymen jol qaýipsizdigine, sosyn sapasyna áser etetin qadam deýge bolady.
