Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Osynyń barlyǵyn eskerip otyrǵan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ádettegideı tumaýǵa qatysy joq vırýstardyń da aınalymyna monıtorıng júrgizip jatyr eken. Nátıjesinde, el boıynsha 3 myńnan astam úlgi zerttelgen. Soǵan súıensek, elde rınovırýs, parogrıpp, adenovırýs, bokovırýs, koronavırýs, RS vırýsynyń aınalymy anyqtalǵan. Iаǵnı resmı aqparatqa sensek, bıyl el aýmaǵynda buryn aınalymda bolmaǵan tumaýdyń jańa túrleri anyqtalmaǵan.
Qazir elde jedel respıratorlyq vırýstyq ınfeksııamen (JRVI) aýyryp jatqandardyń 66%-y – balalar bolsa, 34%-y – eresekter. Keıingi aptada elde JRVI-diń 183 myń jaǵdaıy tirkelgen. Al ótken aptada oqýshylar arasynda JRVI-diń 6 myńnan astam jaǵdaıy jáne tumaýdyń 13 jaǵdaıy anyqtalypty. Epıdemııalyq maýsymda emhanalardyń jumysy kúsheıtildi. JRVI-men jáne tumaýmen syrqattanýshylyqtyń maýsymdyq ósýi jaǵdaıynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynyń jumysy kúsheıtilgen rejimge kóshti. Emhanalarda fıltr kabınetteri jumys isteıdi. Epıdemııaǵa qarsy rejimniń barlyq talaby saqtalady. JRVI jáne tumaýmen aýyratyn naýqastardyń shamamen 80%-y ambýlatorııalyq jaǵdaıda emdelip jatyr.
Statıstıkaǵa zer salsaq, jyl saıyn elimizde JRVI-men 3-4 mln adam, tumaýmen 2 myń adam aýyrady eken. Bıyl epıdemııalyq maýsym bastalǵaly elde JRVI-diń 1,5 mln jaǵdaıy tirkelgen. Jalpy, elimizdiń keıbir aımaqtarynda vırýstyq ınfeksııalar kúsheıdi degenmen, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda kórsetkish 20%-ǵa tómen desedi. Osyǵan qaramastan keıbir óńirdegi mektepterde JRVI-men aýyratyn oqýshylardyń úlesi 30 paıyzdan asyp, ýaqytsha onlaın oqýǵa aýysty.
Áleýmettik jelilerde «Gonkong» dep atalatyn vırýsqa qatysty túrli aqparat tarap jatqanynan bárimiz habardarmyz. Ańǵarǵanymyz, jańsaq aqparattardyń saldarynan halyq arasynda tumaýdyń jańa erekshe shtamy paıda boldy degen túsinik qalyptasypty. Shyntýaıtynda, «Gonkong» tumaýy vırýstyń jaqynda paıda bolǵan túri emes, burynnan bar. Densaýlyq saqtaý birinshi vıse-mınıstri Tımýr Sultanǵazıev baspasóz máslıhatynda osy jóninde túsinik berdi.
– Jedel tarap jatqan jalǵan aqparttarǵa baılanysty resmı túsinikteme bergim keledi. Shyn máninde, «Gonkong» dep atalatyn A (H3N2) tumaýy jańa vırýs túri emes, burynnan bar. Naqtylasaq, tumaýdyń bul túri alǵash ret 1968 jyly anyqtalǵan. Sol kezden bastap tumaý álem boıynsha únemi aınalymda boldy. Bizdiń el aýmaǵynda vırýstyń osy túri kóp jyldan bar. Ony merzimdi maýsymdyq epıdemııalyq úderistiń bir bóligi dep túsingen durys, – dedi T.Sultanǵazıev jaǵdaıdyń anyq-qanyǵyn baıandap.
Densaýlyq saqtaý birinshi vıse-mınıstri Tımýr Sultanǵazıevtiń aıtýynsha, búginde alǵashqy býyn deńgeıinde medısınalyq kómekti qamtamasyz etý úshin 995 mobıldi brıgada uıymdastyrylǵan. Olar pasıentterdiń úıine baryp, medısınalyq kómek kórsetedi. Sondaı-aq 1 800 fıltr kabıneti jumys isteıdi. Osyndaı kabınettiń jartysynan kóbi júkti áıelder men balalarǵa arnalǵan. Shuǵyl medısınalyq kómekti 1 600 jedel járdem brıgadasy kórsetedi.
– Infeksııalyq stasıonarlar men mamandandyrylǵan aýrýhanalarda stasıonarlyq kómek kórsetý úshin 11 myńǵa jýyq tósektik oryn, onyń ishinde 2 myń rezervtik tósektik oryn ornalastyryldy. Búginde 8 myńnan astam pasıent aýrýhanaǵa jatqyzyldy. Respýblıka boıynsha tósektik oryn qorynyń 76%-y bos emes,– deıdi Tımýr Sultanǵazıev.
Spıker habarlaǵandaı, densaýlyq saqtaý uıymdarynda vırýsqa qarsy jáne qyzýdy basatyn preparattar, jeke qorǵanys quraldary men dezınfeksııalyq quraldardyń qory jetkilikti. Bilim beretin uıymdarda, balabaqshalarda oqýshylar men qyzmetkerlerdiń aýrýshańdyǵy jáne sabaqqa qatysýyna baılanysty kúndelikti monıtorıng júrgiziledi. JRVI jáne tumaý belgileri bar balalardy anyqtaý úshin tańerteń fıltr uıymdastyrylady. Sondaı-aq ortalyq jáne óńirlik deńgeıde túsindirý jumystary úzdiksiz jalǵasyp jatyr eken.
– Infeksııadan meılinshe qorǵaný úshin qarapaıym aldyn alý sharalaryn eskergen jón. Iаǵnı adamdar kóp jınalatyn jerlerge, ásirese, jabyq bólmelerge barýdy shektegen jón. Úı-jaılardy únemi jeldetip, antıseptıkter men dezınfeksııalyq maılyqtardy paıdalanǵan durys. Sosyn, qoldy jıirek jýǵan abzalyraq. Tumaý nemese JRVI belgileri paıda bolǵan kezde balalardy úıde qaldyryp, uıymdasqan ujymdarǵa jibermeý kerek,– dep tumaýdan saqtanýdyń joldaryn aıtty T.Sultanǵazıev.
