Endi ótinishti burynǵydaı qaǵaz júzinde emes, eGov portaly arqyly onlaın berýge bolady. Bul jańalyq 2026 jyldan bastap kúshine enedi. Jańa tártipke saı, azamattar salyq tóleýdi keıinge qaldyrý nemese bólip tóleý týraly ótinishti úsh jolmen bere alady. Zańger Almaz Otarov osy úderisterdiń qalaı júretinin túsindirip berdi. Birinshisi – Memlekettik kirister komıtetiniń aýmaqtyq bólimshelerine tikeleı júginý. Ekinshisi – «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy, ıaǵnı halyq arasynda keń tanylǵan HQO arqyly ótinish tapsyrý. Al eń yńǵaılysy – eGov portaly arqyly elektrondy formatta rásimdeý.
«Elektrondy úkimet arqyly ótinish berý úderisi tolyqtaı onlaın ótedi. Azamat óz jeke kabınetinde ótinish pen tólem kestesin toltyryp, elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen rastaıdy. Barlyq qajetti qujattar, sonyń ishinde kepilzatqa qatysty anyqtamalar, kelisimsharttar men rastaıtyn qujattar da sıfrlyq formatta tirkeledi. О́tinishtiń qaralý barysy men sheshim nátıjesi portaldaǵy jeke kabınette kórsetiledi. Endi azamattarǵa bólimshelerge baryp, jeke ótinish jazýdyń qajeti bolmaıdy. Qujattar tiziminde bastysy – jańa úlgidegi ótinish pen tólem kestesi. Qajet bolǵan jaǵdaıda debıtorlar tizimi, olarmen jasalǵan kelisimsharttar, tabıǵı apat nemese maýsymdyq jaǵdaıdy dáleldeıtin qujattar, sondaı-aq kepilzat usynylǵan jaǵdaıda onyń menshik quqyǵyn rastaıtyn anyqtamalar qajet etiledi», deıdi zańger.
Al Memlekettik kirister organy ótinishti on jumys kúni ishinde qaraýǵa tıis. Keıinge qaldyrý merzimi 6 aıǵa deıin beriledi. Eger salyq tóleýshi gorızontaldy monıtorıngke qatysýshy bolsa, bul merzim 12 aıǵa deıin uzartylady. Bólip tóleý merzimi 36 aıǵa deıin sozylýy múmkin.
Mundaı múmkindik kimderge beriledi degen suraqqa mınıstrlik naqty jaýap berdi. Bul jeńildik salyq, tólem jáne ósimpul boıynsha qaryzy bar, biraq belgili sebeptermen mindettemesin ýaqytynda oryndaı almaı otyrǵan azamattar men kásipkerlerge qarastyrylǵan. Buǵan maýsymdyq jumys, tabystyń kúrt tómendeýi, debıtorlyq qaryzdar, fors-major jaǵdaılary nemese ýaqytsha qarjylyq qıyndyqtar jatady. Mundaı ótinishterdi qaraý kezinde memlekettik kirister organdary adamnyń qarjylyq jaǵdaıyn, tólem tártibin, kepilzattyń bar-joǵyn eskeredi.
«Kepilsiz de jeńildik alýǵa múmkindik bar. Eger qaryz kólemi 1500 aılyq eseptik kórsetkishten aspasa, ıaǵnı shamamen 5,89 mıllıon teńge bolsa, eshqandaı kepil nemese bank kepildigi talap etilmeıdi. Biraq mundaı múmkindik tek keıingi eki jyl ishinde tirkeýde turǵan jáne buǵan deıin jeńildik almaǵan salyq tóleýshilerge beriledi», dep habarlady Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıteti.
Mınıstrlik ókilderiniń aıtýynsha, bul jańashyldyq halyqqa aıtarlyqtaı jeńildik ákeledi. Buryn boryshkerlerdiń múlki baǵalanyp, saqtandyrylmaıynsha bólip tóleý múmkin bolmaǵan. Endi jańa júıe úderisti jeńildetip, artyq bıýrokratııany azaıtady.
«Bul bastama jańa Salyq kodeksiniń erejelerine saı qabyldandy. Endi azamattarǵa 1500 AEK-ke deıingi qaryz bolǵan jaǵdaıda kepilsiz-aq bólip tóleýge múmkindik beriledi. Bul qarjylyq jaǵdaıy qıyn azamattarǵa úlken kómek bolmaq», delingen mınıstrlik túsindirmesinde.
2026 jyldan bastap salyq bereshegin óndirý tártibi de ózgeredi. Qazir qaryz 1 teńgeden assa, memlekettik kirister organdary birden shara qoldana alady. Esepshottar 6 AEK-ten, ıaǵnı 23,6 myń teńgeden bastap buǵattalady. Al jańa júıede bul tártip jumsarady. Eger qaryz 20 AEK-ten (78,6 myń teńge) aspasa, azamatqa tek eskertý hat joldanyp, ósimpul esepteledi.
Qaryz mólsheri 20-45 AEK aralyǵynda bolsa, esepshottaǵy shyǵys operasııalary ýaqytsha toqtatylady, ınkassalyq buıryq shyǵarylady. 45 AEK-ten asqan jaǵdaıda múlikke tyıym salynyp, qajet bolsa satýǵa jiberiledi. Eger bereshek 27 myń AEK-ten (106 mıllıon teńge) joǵary bolsa jáne úsh aı ishinde ótelmese, boryshkerdiń shetelge shyǵýyna shekteý qoıylyp, bankrottyq rásimi bastalýy múmkin.
«Jańa júıeniń maqsaty – azamattarǵa qysym kórsetý emes, qaıta olarǵa qarjylyq tynys berý. Buryn salyq organdary tipti az qaryz úshin de shottardy buǵattap, bızneske kedergi keltiretin. Endi júıe ádil ári túsinikti bolmaq. Biz adamdardyń ýaqytsha qıyndyqqa tap bolǵanyn túsinemiz. Sondyqtan bul ózgerister olardyń jaǵdaıyn jeńildetýge baǵyttalǵan», deıdi mınıstrlik ókilderi.
Jańa erejeler salyq tóleýshilerdiń jaýapkershiligin arttyrýmen qatar, memlekettik kirister organdarynyń da jumysyn ashyq ári yńǵaıly etedi. Eń bastysy, endi azamattar óz máselesin eGov arqyly birneshe mınýtta sheship, artyq qaǵazbastylyqsyz salyq mindettemesin retteı alady.
