Qoǵam • 27 Qarasha, 2025

Jetisýda jaǵymdy jańalyq kóp

70 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Joldaýynda aýyldyń el ekonomıkasy men áleýmettik turaqtylyqtaǵy sheshýshi rólin aıqyn kórsetti. Sondyqtan ony damytý jekelegen ınfraqurylymdyq jobalarmen shektelmeı, keshendi túrde júrgizilýi kerek. Aýyl turǵyndaryn sapaly jolmen, taza aýyzsýmen, jaryqpen, ınternetpen, medısına, bilim qyzmetterimen qamtamasyz etý – búgingi kúnniń mańyzdy taqyryby.

Jetisýda jaǵymdy jańalyq kóp

Bul rette Jetisýda aýqymdy jumystar atqarylyp jatyr. Máselen, sý sharýashylyǵy salasynda jalpy quny 35,6 mlrd teńgeni quraıtyn 11 nysannyń qurylysy qolǵa alyndy. Búginde olardyń beseýi paıdalanýǵa berilip, qalǵan altaýy 2028 jylǵa deıin aıaqtalýǵa tıis. Nátıjesinde, 5,3 myń gektar jańa sýarmaly jer aınalymǵa engizilip, 36 myń gektar alqap qaıta qalpyna keltiriledi.

Al byltyr joldardy jóndeýge 41 mlrd teńge bólinip, 193 shaqyrym oblystyq mańyzy bar joldar men 54 eldi mekenniń ishki kósheleri jańartyldy. Bıyl jol ınfraqurylymyn damytýǵa 52 mlrd teńge baǵyttalyp, 333 shaqyrym joldy jóndeý josparlanǵan. Qazir óńirlerdi júıeli túrde tabıǵı gazǵa qosý jumysy kezeń-kezeńimen júrgizilip jatyr. Aýyldardy gazdandyrý kórsetkishi 110 eldi mekendi qamtyp otyr. 2027 jylǵa qaraı gazdandyrý deńgeıi 91%-ǵa jetip, 210 aýyl tolyq qamtylatyn bolady.

pp

«Joldaýda kórsetilgen basym­dyq­tarǵa sáıkes, oblysta 2025 jyly bilim, densaýlyq saqtaý, turǵyn úı, mádenıet, sport, ınjenerlik jeliler salalary boıynsha keń aýqymdy qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Bıyl 271 nysan paıdalanýǵa berildi, onyń ishinde 8 bilim berý nysany, 101 densaýlyq saqtaý, 133 turǵyn úı, 4 mádenıet, 3 sport, 20 ınjenerlik jeli, 1 órt sóndirý deposy jáne 1 aýyl sharýashylyǵy nysany bar. Atalǵan jobalar halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa, aýyldyq jáne qalalyq aımaq­tardaǵy ınfraqurylymdy jań­­ǵyrtýǵa, qyzmet kórsetý deńgeıin kóterýge baǵyttalǵan. Oǵan qosa 375 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi dep kózdelgen. Prezıdent tapsyrmasy boıynsha jańa turǵyn aýdandardy ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymmen qamtamasyz etý jumystary da júıeli túrde júrgizililip jatyr. 2025 jyly 39 nysannyń qurylysyna 24,8 mlrd teńge bólindi. Onyń 20-sy bıyl, qalǵany 2026 jyly aıaqtalady», deıdi oblystyq máslıhat tóraǵasy Gúlnár Toılybaeva.

Bıyl oblysta barlyǵy 101 densaýlyq saqtaý nysanynyń qurylysy men jóndeý jumystary josparlanǵan. Onyń ishinde 44 nysan – Prezıdenttiń Joldaýynda atap kórsetilgen aýyldyq densaýlyq saqtaý júıesin modernızasııalaý baǵyty aıasynda júzege asyrylady. Sonymen qatar agrosektordy qoldaýǵa 64 mlrd teńge bólinip, onyń ishinde sýbsıdııa, jeńildetilgen nesıe jáne lızıngtik qarjylandyrý tetikteri arqyly sharýalardyń óndiristik múmkindikterin keńeıtýge jaǵdaı jasalyp jatyr. «Keń Dala» baǵdarlamasynyń aıasynda qosymsha qarjy qarastyrylyp, kúzgi dala jumystaryna ótinimder qabyl­danady. О́ńirdiń strategııalyq daqyly sanalatyn qant qyzylshasyn tolyq óńdep, jyl sońyna deıin 90 myń tonna qant óndirý josparlanǵan. Odan bólek júgeri, sút, maıly ári dándi daqyldardy óńdeý úlesiniń ósýi aýyl ekonomıkasynyń túrli baǵytta damyp jatqanyn kórsetedi.

«Memleket basshysynyń alǵa qoıǵan mindetterin oryndaý, iske asyrylýyn baqylaý jáne monıtorıng júrgizý – depýtattardyń kúndelikti jumystarynyń biri. Oblystyq máslıhat depýtattary únemi salynyp jatqan nysandardyń qurylysyn qadaǵalap, joldardyń sapasyn baqylap, «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasynyń iske asyrylýyn bastalǵan kúnnen beri nazarda ustap keledi. Sondaı-aq, osy jyldyń tamyz aıynda oblys aýmaǵynda bilim uıymdarynyń jańa oqý jylyna daıyndyǵy boıynsha monıtorıng jumystary júrgizildi», deıdi G.Toılybaeva.

Atalǵan monıtorıng nátıjesinde birneshe bilim uıymdarynda kemshi­likter anyqtalyp, aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeý jumystary, jańa mektep qurylysy qajettiligi anyq­talǵan. Soǵan saı komıssııanyń otyrysy uıymdastyrylyp, oblys ákimine anyqtama joldanǵan. Bul másele de depýtattardyń baqylaýynda tur.

Jyl basynan beri memlekettik organdarǵa 156 depýtattyq saýal jol­danǵan. Onyń 50-i jergilikti bıýdjetten qarajat bólýdi talap etetin saýaldar. Memlekettik organdarǵa joldanǵan barlyq depýtattyq saýal ýaqytymen qaralyp, tıisti sharalar qabyldanǵan. Osy saýaldar negizinde 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan oblystyq bıýdjetti qalyptastyrý kezinde qarajat talap etetin depýtattyq saýaldarda oń sheshilip jatyr.

«Máselen, Taldyqorǵan qalalyq kópsalaly aýrýhanasyna satyp alynǵan medısınalyq buıymdardy tóleýge, medısınalyq jabdyqtardy jóndeý jumystaryna jalpy somasy 600,6 mln teńge qarastyryldy, sondaı-aq, D.Raqyshev atyndaǵy qazaq mektep – ınternaty jataqhanasyna kúrdeli jóndeý ju­mystaryn júrgizý úshin 82,0 mln teń-ge bólindi. Budan basqa, kópten kóterilip júrgen máselelerdiń biri – Kóksý aýdany Labasy aýyldyq okrýgi Eńbekshiqazaq aýylynda, Tentek-Qarabulaq temirjol aralyǵynyń 35 shaqyrymyndaǵy PK-2 jabyq ótkelin turaqty negizde ashý máselesi. Atalǵan máseleni sheshý maqsatynda Turaqty komıssııanyń jospardan tys otyrysyn ótkizip, nátıjesinde Tentek-Qarabulaq temirjol aralyǵynyń 35 shaqyrymyndaǵy PK-2 ótkelin egin jınaý jáne egin egý naýqany kezinde 3 aıǵa ashý máselesi sheshildi. Alaıda sharýa qojalyqtarynyń ótinishi ótkeldi turaqty negizde ashý bolǵan. Bul jumys ári qaraı jalǵasyn tabatyn bolady. Osy rette jyl basynan depýtattar 159 qoǵamdyq qabyldaý ótkizdi, ótinish bildirgen azamattardyń sany – 316, nátıjesinde, 201 másele sheshimin tapty», deıdi G.Toılybaeva.

Jalpy, oblysta júzege asyrylyp jatqan aýqymdy jumystar Memleket basshysy aıqyndaǵan basymdyqtardyń tıimdi oryndalyp jatqanyn kórsetedi. Aýyldyq aýmaqtardy damytý, ın­fraqurylymdy jańǵyrtý, áleý­met­tik nysandardyń qoljetimdiligin arttyrý, aýyl sharýashylyǵy men óńdiris salasyn kúsheıtý – óńirdiń uzaqmerzimdi órkendeýine baǵyttalǵan júıeli saıasattyń naqty nátıjesi. Depýtattardyń belsendi qoǵamdyq baqylaýy, turǵyndarmen turaqty baılanysy ári jergilikti atqarýshy organdarmen ózara is-qımyly óńir­diń áleýmettik-ekonomıkalyq turaqty­lyǵyn qamtamasyz etýge yqpal etip otyr.

 

Jetisý oblysy