Kópjaqty deńgeıde biz BUU Jarǵysynyń qaǵıdattaryn saqtaý, beıbit sheshimderdi ilgeriletý, erejeler men yntymaqtastyqqa, sondaı-aq elderdiń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteýge negizdelgen halyqaralyq júıeni nyǵaıtý maqsatynda tyǵyz yntymaqtastyqtamyz. Qazaqstannyń dıplomatııalyq is-áreketi – qaqtyǵystardyń aldyn alýdan bastap jahandyq forýmdarǵa qatysýǵa deıin – EO-tyń beıbitshilikti ilgeriletý, dıalog ornatý, shıelenisti azaıtý jáne halyqaralyq seriktestikti nyǵaıtý jónindegi basymdyqtaryna sáıkes keledi. Osy ortaq kózqarastyń arqasynda bizdiń qarym-qatynasymyz barynsha strategııalyq sıpatqa ıe bolyp, yntymaqtastyǵymyz qazirgi zamanǵy geosaıası kontekste, mysaly sanksııalardy aınalyp ótýdiń aldyn alý máseleleri salasynda anaǵurlym ózekti bolyp otyr. Soǵysty toqtatyp, Ýkraınada jan-jaqty, ádil jáne turaqty beıbitshilik ornatý – Qazaqstan men EO-tyń ortaq basymdyǵy.
Naqty nátıjelerdi kórip otyrǵan seriktestigimizdiń taǵy bir salasy – kólik ózara baılanystylyǵy. Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizi Ortalyq Azııa men Eýropa arasyndaǵy senimdi ári turaqty kópir retinde strategııalyq mańyzǵa ıe boldy. 10 mıllıard eýrodan astam eýropalyq jáne halyqaralyq ınvestısııalardyń arqasynda Orta dáliz jyldamyraq, tıimdirek jáne negizinen sıfrlyq sıpatqa ıe bolyp keledi. Bul baǵytty nyǵaıtý tek saýda úshin ǵana emes, sonymen qatar osaldyqty azaıtatyn jáne Eýropanyń aımaqtaǵy basqa eldermen baılanysyn ártaraptandyratyn barynsha ornyqty eýrazııalyq kólik ınfraqurylymy arhıtektýrasyn qurý úshin de óte mańyzdy.
Ekonomıkalyq baılanystar seriktestigimizdiń berik jáne mańyzdy tiregi bolyp qala beredi. Qazaqstanda 4000-nan astam eýropalyq kompanııa jumys isteıdi, al «Horizon Europe» jáne «Erasmus+» baǵdarlamalary aıasyndaǵy yntymaqtastyq, sondaı-aq keńeıip kele jatqan tulǵaaralyq baılanystar bizdiń uzaq merzimdi jańǵyrtýǵa salyp jatqan ınvestısııalarymyzdyń aıqyn kórinisi. Vızalyq rejımdi jeńildetý týraly kelissózder iskerlik, ınnovasııalyq jáne akademııalyq baılanystardy damytýǵa yqpal ete otyryp, osy ózara is-qımyldy odan ári nyǵaıtady. Seriktestigimizdiń taǵy bir mańyzdy ári strategııalyq aspektisi – Qazaqstan men Eýropanyń «jasyl» jáne sıfrlyq kóshýiniń negizinde jatqan asa mańyzdy shıkizat, energııa resýrstary men tehnologııalardy jetkizýdi qamtamasyz etý.
Jaqynda oryn alǵan jetkizýdegi irkilister jahandyq jetkizýshilerdiń az sanyna shamadan tys táýeldiliktiń táýekelderin kórsetti. Qazaqstan-EO áriptestiginiń osy problemalardy sheshý úshin biregeı múmkindikteri bar. Ol energetıkalyq ártaraptandyrýdy jedeldetýge, jańartylatyn energııa kózderine ınvestısııalardy ulǵaıtýǵa, tehnologııalyq damýdy qoldaýǵa jáne EO asa mańyzdy dep sanaıtyn shıkizattyń eleýli úlesin jetkizýge yqpal etýi múmkin. Shıkizat, akkýmýlıatorlyq batareıalar men jasyl sýtek jónindegi strategııalyq seriktestigimiz, sondaı-aq 2025-2026 jyldarǵa arnalǵan birlesken jol kartasy osy áleýetti júzege asyrý úshin berik negiz qalaıdy.
Bizdiń bolashaqtaǵy ortaq mindetimiz óńdeý jáne qaıta óńdeý salasyndaǵy yntymaqtastyǵymyzdy tereńdetetin, sondaı-aq geologııalyq barlaý, akkýmýlıatorlyq batareıalardy qaıta óńdeý jáne ekologııalyq taza sýtegi sııaqty salalardaǵy ınnovasııalarǵa yqpal etetin strategııalyq jáne tıimdiligi joǵary jobalardy aıqyndaý bolyp tabylady. Bul tek materıaldar týraly ǵana emes, sonymen qatar EO-tyń básekege qabilettiligin nyǵaıta otyryp, Qazaqstannyń ónerkásip sektoryn jańǵyrtýǵa yqpal etetin turaqty, bolashaqqa baǵyttalǵan qun tizbekterin damytý týraly.
Keńeıtilgen áriptestik pen yntymaqtastyq týraly kelisimge 10 jyl buryn qoıylǵan jáne qazir yntymaqtastyǵymyzdyń baǵyty naqty aıqyndalǵan. Biz beıbitshilikti ilgeriletetin, jahandyq yntymaqtastyqty nyǵaıtatyn, ornyqty baılanystardy kúsheıtetin jáne Qazaqstan men Eýropanyń uzaq merzimdi turaqtylyǵyn qoldaıtyn seriktestik quryp jatyrmyz».
Kelesi onjyldyq iske asyrý belgisimen ótýi tıis: qosylǵan qundy qurý tizbekterin nyǵaıtý, ınfraqurylymdy jańǵyrtý, tehnologııalyq yntymaqtastyqty tereńdetý jáne naqty birlesken jobalardy júzege asyrý. Qazaqstan bul jolda senimdi seriktes bolyp tabylady. «Birge biz ortaq qıyndyqtardy ortaq artyqshylyqtarǵa aınaldyryp, eki tarap úshin de qaýipsiz, turaqty jáne básekege qabiletti bolashaqty qalyptastyra alamyz.
Antonıý Koshta,
Eýropalyq keńes prezıdenti
