Zań qabyldandy: iske asyrylýy qalaı?

Elimizde jańa jol qozǵalysy týraly zańymyzdyń ómirimizge engenine de biraz ýaqyt ótti. Onyń keıbir osal tustary men basymdyqtary týraly qoǵamda kóptegen pikir almasýlar boldy. Sondyqtan tıisti memlekettik organdar tarapynan ol zańnyń iske asyrylý barysy da nazardan tys qalmaǵany anyq baıqalady. Sonyń bir kórinisindeı, keshe elimizdiń Ishki ister mınıstrliginde «Jol qozǵalysy týraly» Zańnyń iske asyrylý barysy» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Bul Parlament Senatynyń bastamasymen ótken is-sharaǵa Parlament depýtattary, múddeli mınıstrlikter men vedomstvolardyń ókilderi qatysty. Otyrysta Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy Serik Aqylbaı qatysýshylarǵa zańǵa halyqaralyq konvensııalardyń mindetti talaptary, BUU-nyń kelisimderi men usynymdary, sondaı-aq, shetelderdiń zertteý tájirıbeleri negiz bolǵanyn basa aıtty. О́z sózinde ol kezdesýdiń maqsatyn jáne jol qozǵalysy qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselelerin talqylaýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Budan keıin depýtat Elbasynyń «Nurly Jol» damý baǵdarlamasynda joldardyń Qazaqstannyń «ómir joly» dep aıtylǵandyǵyna basa nazar aýdardy. Kólik jelisin damytý, jańa magıstraldi qurý, elimiz arqyly júk aǵyny tranzıtin keńeıtý úshin joldarda qaýipsiz jaǵdaıdy qalyptastyrý qajettigin eske saldy. Dóńgelek ústel barysynda ishki ister mınıstriniń orynbasary Berik Bısenqulov ta sóz sóıledi. Ol zańnamany qalyptastyrý úshin osy salada memlekettik saıasattyń iske asýyn qamtamasyz etýde pikir almastyrýdyń mańyzdy ekenin atap ótti. Sondaı-aq, ol osy baǵytta zańnamany odan ári jetildirýdiń tıimdi joldaryn jáne ózekti problemalardy anyqtaý – osy dóńgelek ústeldiń mindeti dedi. Budan keıin IIM Ákimshilik polısııa komıtetiniń tóraǵasy I. Lepeha baıandama jasap, ol elimizdiń avtomobıl parkiniń qarqyndy ósip, ıaǵnı búgingi kúnde 4,5 mln. kólikke kóbeıýine baılanysty jol qozǵalysyn qamtamasyz etý problemalarynyń ózektiligin atap ótti. Sonymen qatar, baıandamashy atalǵan zańdy iske asyrý boıynsha atqarylǵan jumystar men qol jetkizgen oń nátıjeler týraly depýtattarǵa tolyqqandy aqparat berdi. Máselen, IIM jol qozǵalysy sala­syndaǵy zańnamanyń negizgi ózgeristeri boıynsha halyqqa BAQ arqyly keńinen túsindirý jumystary júrgizildi. Sondaı-aq, zań mátinderi IIM-niń jáne óńirlik ishki ister departamentteriniń resmı Internet-resýrstarynda ornalastyryldy. 2014 jylǵy 13 qarashadaǵy jańa jol qozǵalysy erejesi men kólik quraldaryn paıdalanýǵa ruqsat berý jónindegi negizgi baǵyttar ázirlenip, Úkimet qaýlysymen bekitildi. Júrgizýshi kýáligi men kólik qu­raldaryn tirkeý týraly kýálik blank­teriniń jańa úlgileri, paıdalanylatyn joldardyń qaterlilik dárejesin baǵa­laýdy uıymdastyrý jáne júrgizý ere­jeleri, júrgizýshiniń kólik quralyn daıyndaý boıynsha kásibı birlestikterdi akkredıtteý erejesi, biliktilik komıs­sııasynyń qyzmetin qalyptastyrý jáne iske asyrý erejesin, kólik quraldaryna júrgizýshilerdi daıyndaý boıynsha oqytý prosesinde óndiristik oqytý jáne kólik júrgizýdi oqytý sheńberine oqytýshy bolýǵa úmitkerlerdi attestattaý­dy júrgizý erejesi ázirlenip, bekitilgen kórinedi. Sonymen qatar, baıandamada jol qoz­ǵalysyna qatysýshylardyń jaýap­ker­­shiligin kúsheıtý boıynsha qolda­nyla­tyn sharalar jol qozǵalysy qaýip­­­sizdigine oń áser etkeni aıtyldy. Soń­ǵy 3 jyldyń ishinde alǵash ret 2014 jyl­dyń qorytyndysy boıynsha res­pýb­lıkada JKO sany 12,8 paıyzǵa (23 359-dan 20 378-ge), qaza bolǵan azamattar sany 14,9 paıyzǵa ( 3 037 – den 2 585-ke) jáne jaraqat alǵandar sany 13,2 paıyzǵa ( 29 872-den 25 942-ge) azaıǵan. Bul kezdesý qorytyndysy boıynsha tájirıbelik usynymdar ázirlenip, ol odan ári jetildirilý úshin tıisti memlekettik organdarǵa jiberiletin boldy. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan». sýret : http://anatili.kz