Foto: Ashyq derekkóz
Depýtattyń sózinshe, bilim berý sapasynyń tómendeýine birqatar faktor áser etip otyr.
«Shamadan tys júkteme, qaǵazbastylyq, ınfraqurylymnyń teńsizdigi, sondaı-aq WhatsApp-taǵy chattar pen tapsyrmalardyń kóptigi ustazdyń ýaqytyn alyp, oqýshymen jeke jumys isteýge múmkindik bermeıdi», dedi Jaıymbetov.
Ol qala men aýyl mektepteri arasyndaǵy alshaqtyq áli de aıqyn ekenin, bir óńirde jańa mektepter boı kóterse, basqa aımaqta ınternettiń ózi turaqsyz ekenin atap ótti. Prezıdenttiń «qala men aýyl balasynyń múmkindigi teń bolýy tıis» degen tapsyrmasy naqty iske aınalýy qajet ekenin jetkizdi.
Sonymen qatar depýtat repetıtorlyqqa degen suranystyń 25%-ǵa óskenin, onyń sán emes, májbúrlikke aınalǵanyn aıtty. Bul áleýmettik ádiletsizdik pen bilim teńsizdigin tereńdetip jatqanyn jetkizdi.
«Repetıtor - sán emes, qajettilikke aınaldy. Biraq oǵan barlyq otbasynyń múmkindigi birdeı emes. Osylaısha bilim teńsizdigi kúsheıip, áleýmettik ádiletsizdik tereńdeýde. Úlken másele», dedi depýtat.
Taǵy bir mańyzdy másele – muǵalimderdi attestattaý men jumysqa qabyldaýdyń formaldy sıpaty.
«Qazirgi ýaqytta qaǵazbastylyqty joıamyz dep barlyq qyzmetti sıfrlandyrý prosesi júrip jatyr. Onyń ishinde pedagogterdiń attestasııasy men jumysqa qabyldaý rásimderi de bar. Bul, árıne, tıimdi kórinýi múmkin, alaıda elektrondy formatta ótkizilgenimen, kóbine skanerlengen qujattarmen shekteledi. Al mundaı qujattardyń shynaıylyǵy - bólek másele. Osy oraıda, atalǵan eki rásimde de adamnyń jeke tulǵalyq qasıetteri men maman retindegi shynaıy quzyrettiligin tolyq baǵalaý qıyn. Sondyqtan balaǵa bilim men tárbıe berý negizgi maqsat ekenin eskere otyryp, bul rásimderge «áńgimelesý» nemese «sabaq berý» kezeńin qosý oryndy», dedi ol.
Depýtat biliktilikti arttyrý ortalyqtarynyń tıimdiligine de kúmán keltirdi. Memleket jyl saıyn mıllıardtaǵan qarjy bólgenimen, onyń naqty nátıjesi suralmaıdy.
«Al biliktilik arttyrý ortalyqtary mıllıardtaǵan bıýdjet qarjysyn ıgergenimen, olardyń jumysynyń naqty nátıjesi eshkimnen suralmaıdy. Bilim zańyna sáıkes, árbir pedagog úsh jyl saıyn biliktiligin arttyrýy tıis, ıaǵnı jyl saıyn pedagogterdiń 33 paıyzy oqýdan ótedi. Alaıda kóp jaǵdaıda bul úderis respýblıkalyq mekemelermen (О́rleý, Pedagogıkalyq sheberlik ortalyǵy jáne t.b.) shekteledi. Eki-úsh aptaǵa sozylatyn kýrstardyń oqýshylardyń bilim sapasyna naqty áseri bar-joǵy nazardan tys qalyp otyr. Memleket qarjysy bólingen bolsa, onyń qaıtarymy da talap etilýi tıis. Sáıkesinshe, jaýapkershiliktiń bul bóligi biliktilik arttyrý mekemelerine de naqty júktelýi qajet», dedi ol.
Osy máselelerdi eskere otyryp, «AMANAT» fraksııasy tórt naqty usynys joldady:
- Muǵalimderdiń kásibı damýyn jańa deńgeıge shyǵarý jáne biliktilikti arttyrý ortalyqtaryna naqty jaýapkershilik júkteý.
- Attestasııa men jumysqa qabyldaý júıesine praktıkalyq daǵdylardy baǵalaıtyn kezeń engizý.
- Bilim sapasyn keshendi baǵalaıtyn ádil kórsetkishter júıesin engizip, táýelsiz ulttyq zertteý ınstıtýtyn qurý.
- Qala men aýyl mektepteri arasyndaǵy teńsizdikti qysqartýǵa baǵyttalǵan qarjylyq jáne ındıkatorlyq tetikter ázirleý.
