Foto: Energy Monitor
Energy Monitor arnasynyń jazýynsha, úsh jyl buryn Prezıdenttiń Atyraýǵa sapary kezinde bul joba qaralǵan, biraq keıingi saraptamalar onyń tıimsiz ekenin kórsetken.
Qazirgi ýaqytta Kaspıı qubyr konsorsıýmy (KTK) boıyndaǵy rezervýarlyq parkter Qazaqstannyń munaı óndirisiniń úsh kúndik kólemin (shamamen 750 myń tonna) qabyldaı alady. 10 rezervýardan turatyn bul ınfraqurylymnyń quny shamamen 800 mıllıon dollardy quraıdy. Alaıda eger aılyq munaı óndirisin saqtaý qajet bolsa, onda 100-den astam rezervýar qajet, bul keminde 8 mıllıard dollardy quraıdy. Oǵan qosymsha, rezervýarlardy únemi kútip ustaý, qubyr jelilerin salý jáne tehnıkalyq munaımen toltyrý qajet.
Sarapshylar atap ótkendeı, rezervýarlardy árqashan 10-15% kóleminde tehnıkalyq munaımen toltyryp otyrý kerek. Bul da qosymsha shyǵyndardy talap etedi.
Osy rette munyń qarjysyn kim kóteredi degen saýal týady. Investorlarǵa (TShO, KPO, NCOC) mundaı jobanyń paıdasy az, óıtkeni KTK-nyń 10-12 kúndik munaı saqtaý múmkindigi bar. Iаǵnı eksport tolyq toqtasa da, tótenshe jaǵdaıdy eńserýge jetkilikti.
Energy Monitor jazýynsha, Qazaqstan bıýdjet esebinen rezervýarlar salýǵa jáne munaı satyp alýǵa mindetti bolsa, bul tıimsiz joba bolmaq. Mundaı jaǵdaıda Bakýǵa jańa qubyr salý áldeqaıda arzan jáne tıimdi sheshim bolýy múmkin.