Foto: gov.kz (ashyq derekóz)
Ekonomıkalyq saıasat nyǵaıyp, baǵa ósti
2025 jyly Qazaqstanda ekonomıkalyq saıasattyń qatańdaýy halyq eń qatty sezingen úrdisterdiń biri boldy. Kommýnaldyq tarıfterdiń qymbattaýy – elektr energııasy, jylý, sý baǵasy kóptegen óńirde ósti. Janar-jaǵarmaı naryǵyndaǵy ózgerister – aksızder men retteý saıasaty baǵaǵa áser etti. Atalǵan jaıttar halyqqa áser etip, orta jáne tómen tabysty otbasylardyń naqty kirisi azaıdy. Kóp adam nesıe men bólip tóleýge jıi júgindi. Áleýmettik jelilerde «ómir súrý qymbattady» degen shaǵymdar kóbeıdi. Sarapshylar reformalar qajet ekenin moıyndaǵanymen, júktiń negizgi bóligi qarapaıym halyqqa tústi degen syn jıi aıtyldy.
Salyq jáne bıýdjet reformalary
Salyqtyq ákimshilendirý kúsheıdi. Iаǵnı, kiristerdi baqylaý, sıfrlyq eseptilik, kassalyq tártip qatańdap, bızneske qoıylatyn talaptar artty. Úkimet salyqtan jaltarýmen kúresti basty maqsattardyń biri retinde jarııalady. Shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi salyq júktemesiniń artqanyn, eseptiliktiń kúrdelengenin aıtty. Keıbir kásipkerler kóleńkege qaıta ketý qaýpi baryn eskertti.
Jańa salyq rejımi bızneske qandaı múmkindikter syılaıdy?
Qoǵamdyq pikir boıynsha bir top reformalardy qajetti ári keshiktirilgen qadam dep baǵalasa, ekinshi bir top ony ekonomıkany tunshyqtyratyn shara dep synady. Ásirese, óńirlerdegi shaǵyn kásip ıeleri bul ózgeristerdi aýyr qabyldady.
Nátıjesinde 2025 jyly salyq jáne bıýdjet reformalary memleket pen bıznes arasyndaǵy senim máselesin kún tártibine qaıtadan shyǵardy.
Turǵyn úı baǵdarlamalaryna suranys artty
2025 jyly turǵyn úı máselesi Qazaqstanda eń ózekti taqyryptardyń biri boldy. «Otbasy bank», «Naýryz», «7-20-25» jáne basqa memlekettik ıpotekalyq baǵdarlamalarǵa ótinishter sany kúrt ósti. Sóıtip, orta jáne tómen tabysty azamattar úshin memlekettik baǵdarlamalar basty turǵyn úı alý múmkindigine aınaldy. Ekonomıkalyq turaqsyzdyq pen ınflıasııa turǵyndardy úıge tezirek ıe bolýǵa ıtermeledi.
Úkimet tarapynan irikteý prosesi qatańdatylyp, ótinish berýshilerdiń tabys deńgeıi, otbasy músheleriniń sany jáne basqa áleýmettik kórsetkishteri eskerildi. Baǵdarlamalar aıasynda jańa turǵyn úılerdiń qurylysyn jedeldetý úshin qosymsha qarajat bólindi.Áleýmettik osal toptarǵa arnaıy jeńildikter men sýbsıdııalar usynyldy.
Otbasy banktiń ozyq tájirıbesi
Halyq arasynda turǵyn úıge qol jetkizý qıyn boldy degen syn paıda boldy (ásirese úlken qalalarda). Sarapshylar baǵdarlamalardy «qala jáne aýyldyq jerler arasyndaǵy teńgerim úshin mańyzdy qural» dep baǵalady.
2025 jyly turǵyn úı baǵdarlamalary eldiń áleýmettik ómirinde basty ról atqaryp, áleýmettik turaqtylyq pen turǵyndardyń ómir sapasyn arttyrý turǵysynan mańyzdy boldy.
Bilim berý salasyndaǵy ózgerister
2025 jyly mańyzdy reformalar men jańalyqtar boldy. Mektep baǵdarlamalary jańaryp, pánderdiń mazmuny zamanaýı talaptarǵa beıimdeldi. STEAM baǵytyndaǵy jobalar men sıfrlyq saýattylyqqa basymdyq berildi. Keıbir óńirlerde mektep ınfraqurylymyn jańartý júrgizildi.
Joǵary oqý oryndarynda granttar men bıýdjet oryndarynyń bóliný tártibi ózgertildi. Stýdentterdiń praktıkalyq daǵdylaryn damytýǵa baǵyttalǵan jańa kýrstar engizildi. Ulttyq biryńǵaı testileý (UBT) boıynsha baǵdarlamalar men suraqtar formaty kúrdelendirildi, analıtıkalyq jáne synı oılaýǵa basymdyq berildi.
UBT formaty ózgere me?
Muǵalimder men qyzmetkerler úshin jalaqyny kezeń-kezeńimen kóterý baǵdarlamasy iske qosyldy. Muǵalimderdiń kásibı biliktiligin arttyrý kýrstary keńeıtildi.
Bul ózgerister oqýshylardyń bilimi men daǵdylaryn jetildirý, ulttyq bilim sapasyn kóterý maqsatynda júrgizildi. Sarapshylar reformalardy «zamanaýı bilim júıesine kóshý úshin qajet qadam» dep baǵalady. Bilim berý reformalary 2025 jyly el esinde qalatyn mańyzdy taqyrypqa aınaldy.
Densaýlyq saqtaý júıesine qatysty syn
2025 jyly Qazaqstanda densaýlyq saqtaý salasy qoǵam nazarynda boldy. Keıbir óńirlerde medısınalyq mekemeler zamanaýı qural-jabdyqpen qamtamasyz etildi. Sonymen qosa, qyzmet sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan pılottyq jobalar iske qosyldy. Barlyq azamattardyń MÁMS júıesine qosylýy mindetteldi. Saqtandyrý arqyly aýrýhanalarǵa qaralý men qyzmet sapasyn jaqsartý kózdeldi.
Sheteldik jáne keıbir otandyq dárilerdiń baǵasy ósip, qarapaıym turǵyndar úshin dári-dármek satyp alý shyǵyny kóbeıdi.
MÁMS aıasynda balalarǵa tis ımplanttary salynbaıdy
Orta jáne tómen tabysty otbasylar úshin dári-dármek baǵasynyń ósýi basty syn taqyrybyna aınaldy. Azamattar arasynda MÁMS júıesin durys paıdalaný men aqparat jetispeýshiligi týraly alańdaýshylyq baıqaldy.
Sıfrlandyrý jáne eGov qyzmetteriniń keńeıýi
2025 jyly elimizde sıfrlandyrý salasy qarqyndy damyp, memlekettik qyzmet kórsetý júıesin túbegeıli ózgerte bastady. eGov portaly jańardy. Iаǵnı, qyzmetter sany artty, ınterfeıs jeńildetilip, mobıldi qosymshalar arqyly da tolyq qoljetimdi boldy. Azamattarǵa qujat alý, salyq tóleý, kólik tirkeý jáne áleýmettik tólemderdi rásimdeý jeńildedi. Smart-qalalyq júıeler arqyly kólik, kommýnaldyq qyzmet jáne qaýipsizdik basqarmasy avtomattandyryldy.
Qala turǵyndary sıfrlyq qyzmetterdiń qoljetimdiligi men ýaqyt únemdeýin joǵary baǵalady. Keıbir aýyldyq aımaqtarda ınternet jelisiniń turaqsyzdyǵy men tehnıkalyq qıyndyqtar synǵa ushyrady.
2025 jyly sıfrlandyrý el ómirinde naqty ózgerister engizdi, qyzmet kórsetý jyldamdyǵy men ashyqtyǵy artty, qoǵam sıfrlyq servısterdi belsendi qoldana bastady. Bul taqyryp el esinde qalǵan mańyzdy reformalardyń biri boldy.
Ekologııa jáne klımat máseleleri
2025 jyly Qazaqstanda ekologııa men klımattyq ózgerister qoǵam nazarynda basty taqyryptardyń biri boldy. Qurǵaqshylyqqa ushyraǵan óńirlerde sýmen qamtamasyz etý máselesi ýshyǵyp, aýyl sharýashylyǵyna áser etti. Sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný jáne sý saqtaýshy tehnologııalardy engizý bastamalary kóterildi.
Qalalyq qoqys polıgony máselesi men plastıkalyq qaldyqtardy óńdeý jobalary belsendi talqylandy. Qoǵamdyq bastamalar men ekologııalyq aksııalar jıi ótkizildi.
El turǵyndary ekologııalyq máselelerge beı-jaı qaramaı, aksııalarǵa qatysý, taza qalany qoldaý belsendilikke ıe boldy. Áleýmettik jelilerde tabıǵatty qorǵaý, energııany únemdeý, plastık qaldyqtardy azaıtý sııaqty taqyryptar keń talqylandy. Sarapshylar bul máselelerdi tek memlekettik emes, jeke sektor men halyq birlesip sheshýi kerek dep atap ótti.
Ekologııa jáne klımat máseleleri 2025 jyly halyqtyń kúndelikti ómirine tikeleı áser etetin basty taqyrypqa aınaldy. Qoǵam men memleket bul baǵytty uzaq merzimdi maqsat retinde qarastyrýǵa kirisýi el esinde qaldy.
Jastar saıasaty jáne jumyssyzdyq máselesi
2025 jyly Qazaqstanda jastar saıasaty men jumyssyzdyq máselesi qoǵamnyń basty nazarynda boldy. Memleket shaǵyn jáne orta bızneske jastardy jumysqa tartý úshin sýbsıdııalar berdi. Qala jáne aýyldyq jerlerde jastarǵa arnalǵan arnaıy jumys oryndary men stajırovkalar keńeıtildi. Jastardyń bıznes bastamalaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan memlekettik granttar sany artty. IT, agroónerkásip jáne shyǵarmashylyq salalardaǵy jobalarǵa erekshe kóńil bólindi. Jastar arasynda jumyssyzdyq deńgeıin azaıtýǵa baǵyttalǵan áleýmettik jobalar iske qosyldy. Qala men aýyl arasyndaǵy jumys múmkindikterin teńestirý máseleleri kóterildi.
Jumyssyzdyq azaıyp, eńbek naryǵy keńeıip keledi
Qoǵamda jastar belsendiligin arttyrý, kásipkerlikke qyzyǵýshylyq tanytý jaǵynan oń pikirler boldy. Degenmen, keıbir óńirlerde jumyssyzdyq máselesi áli de ótkir taqyryp qalpynda qaldy. Áleýmettik jelilerde jastardyń jumysqa ornalasýy, granttar men startaptardy qalaı alý keregi týraly keńester men tájirıbeler jıi bólisildi.
Sporttaǵy jetistikter men sátsizdikter
2025 jyly Qazaqstan sport salasynda eleýli oqıǵalarǵa kýá boldy. El sportshylary qysqy sport túrlerinde, boks, kúres jáne jeńil atletıkada jaqsy nátıjeler kórsetti. Jeke sportshylar men komandalar el bedelin halyqaralyq arenada kóterdi. Iri qalalar men óńirlerde jańa sport keshenderi, stadıondar, muz aıdyndary ashyldy. Mektepter men joǵary oqý oryndarynda sport seksııalary men klýbtar sany artty.
Keıbir federasııalar qarjylandyrý, menedjment jáne sportshy daıyndaý máseleleri boıynsha synǵa ushyrady. Bul jaǵdaı qoǵamda sportty damytý men basqarý sapasyn qaıta talqylaýǵa sebep boldy.
Halyq sportshylardyń jetistikterin joǵary baǵalady, ásirese jastar arasynda sportqa qyzyǵýshylyq artty. Áleýmettik jelilerde sportqa ınvestısııalardy kóbeıtý, jastarǵa arnalǵan baǵdarlamalardy keńeıtý qajettigi talqylandy. Sporttaǵy jetistikter jastardy shabyttandyrdy, al sátsizdikter júıeni jetildirýge shaqyrdy.
Mádenı-qoǵamdyq ómirdegi ózgerister
2025 jyly konsertter, kórmeler, ulttyq jáne halyqaralyq festıvalder belsendi ótti. Qala jáne aýyldyq jerlerde mádenı is-sharalar sany artty, jastar men otbasylardyń qatysýy keńeıdi. Qazaq tilin damytý, mádenı muralardy saqtaý jáne nasıhattaý baǵytyndaǵy jobalar iske qosyldy. Qoǵamda ulttyq dástúrlerdi jańǵyrtý-qoldaý taqyryby belsendi talqylandy.
Jastar qoǵamdyq jobalar men mádenı aksııalarǵa belsendi qatysyp, shyǵarmashylyq bastamalardy keńeıte bastady. Volonterlik jáne áleýmettik jobalar arqyly qoǵammen baılanys kúsheıdi.
Astanalyq volonterler qart turǵynnyń aýlasyn qardan tazalady
Azamattar mádenı is-sharalarǵa qatysýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, áleýmettik jelilerde tájirıbe bólisti. Mádenı jobalar men festıvalder qoǵamdaǵy birlik pen shyǵarmashylyqty jáne ulttyq ózindik tanymdy nyǵaıtty.
Keıbir pikirlerde mádenı ınfraqurylymdy óńirlerge keńeıtý qajettigi aıtyldy. 2025 jyly mádenı-qoǵamdyq ómirdegi ózgerister halyqtyń kúndelikti ómirin baıytty, ulttyq sanaǵa serpin berdi.
