Basylym • 24 Jeltoqsan, 2025

Batyr týraly 10 tomdyq

150 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Aty ańyzǵa aınalǵan qazaqtyń has batyry Baýyrjan Momyshulynyń týǵanyna búgin 115 jyl toldy. Osy qarsańda qaharman tulǵa týraly 10 tomdyq eńbek jaryq kórdi. Kitaptyń avtory – belgili jazýshy, professor Mamytbek Qaldybaı.

Batyr týraly 10 tomdyq

Baýyrjan Momyshuly soǵystyń alǵashqy keziniń ózin­de-aq Aleksandr Bektiń áıgili «Volokolamskoe shosse» atty kitabynyń basty keıip­kerine aınalyp, álem jurtyna keńinen tanyldy. Onyń qolbasshylyq qabileti men áskerı tásili álemdik soǵys ónerine «Momyshuly spırali» degen ataýmen endi. Tipti AQSh, Kýba, Izraıl jáne Nıkaragýanyń áskerı akademııalary Baýyrjan Mo­mysh­­ulynyń soǵys kezindegi tájirıbesin zerttep, ony strategııalyq jáne taktıkalyq oqý quraly retinde paıdalandy.

Baýyrjan Momyshuly ás­kerı qyzmetten soń da erlik kórsetti, jazýshylyqpen aı­­na­lysty. «Ofıser kún­deligi», «Bir túnniń tarıhy», «Moskva úshin shaıqas», «Gene­ral Panfılov», «El basyna kún týsa» sekildi talǵampaz oqyr­­mannyń kóńilinen shyq­qan kóptegen kitap pen áskerı estelik jazdy. Aqtyq de­mine deıin qaısarlyq tanytty, jas­­­tardy otanshyldyqqa, ult­­­jandylyqqa tárbıeledi.

Batyr týraly 10 tom­dyq kitaptyń avtory Mamyt­bek Qaldybaı jıyrma jyldan astam Baýyr­jan Momysh­ulymen qoıan-qoltyq aralasyp, onyń su­rapyl soǵys pen dańqty qolbasshylar, ataq­ty zamandas­tary jónin­degi áńgimelerin jalyq­paı tyń­dady. Erekshe minez-qulqyna tereń úńilip, jurtqa beımálim syrlaryn kóńiline túıip, talaı ret batyr­­dyń tapqyrlyǵy men sheshen­diginiń, eldik namysty alqalaǵan týrashyldyǵynyń, ómirdiń ár qubylysynan jańa oı túıe biletindiginiń kýási boldy.

Sonyń nátıjesinde Ma­mytbek Qaldybaıdyń kóp­­tomdyǵyndaǵy Baýyr­jan Mo­­myshuly baıandaǵan K.Ro­ko­­sovskıı, G.Jýkov, A.Vası­­levskıı, I.Bagramıan, I.Pan­­fı­lov, I.Chıs­tıakov, A.Fa­deev, L.Sobo­lev A.Tol­stoı, M.Áýe­zov, S.Mu­qa­nov, Ǵ.Músirepov, Ǵ.Mus­tafın, A.Jubanov, Q.Sát­­baev, A.Pankratova, E.Bek­maha­nov tárizdi tulǵalar týraly áńgimeleri tyń derekterge baı, tartymdy, rýhanı tár­bıe­lik máni óte tereń. Qaharman ómirinen syr shertetin 10 tomdyq jınaq «Beka­syl áýlıe» jeke qorynyń demeý­shiligimen Almatydaǵy «Kerýlen Prınt» baspahanasynan jaryq kórdi.

 

Erjan ISAQULOV,

general-maıor, Jazýshylar odaǵynyń múshesi