Foto: JI
Jyl arqaýy – Abaı toıy
Bıyl qazaqtyń bas aqyny, ultymyzdyń sanasyn jańa arnaǵa buryp, jazba ádebıettiń negizin qalaǵan Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyq mereıtoıy el jáne halyqaralyq deńgeıde toılandy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna arnaǵan jańajyldyq quttyqtaý sózinde «Uly Abaıdyń 180 jyldyq mereıtoıyn laıyqty atap ótý» týraly bastama kótergen bolatyn. Uly aqynnyń dúbirli toıy jyl boıy jalǵasyp, Semeıde onkúndik aıasynda qorytyndylandy.
Álemdik juldyzdar – qazaq sahnasynda
Halqymyz qashanda ónerde shekara joǵyn elep-ekshegen. Ándi súıgen qazaq halqynyń aldynda amerıkalyq pop-juldyz Djennıfer Lopes Up All Night álemdik týry aıasynda «Astana Arena» men Almatynyń ortalyq stadıonynda jeke konsert berdi. Jahan jurtyn 40 jyl boıy ónerimen tamsandarǵan Djeı Lonyń elimizdegi konsertin tamashalaýǵa 29 elden týrıst keldi.
Aldyńǵy tolqynnyń ádemi estelikteriniń qylyn shertken Backstreet Boys-tyń Astanadaǵy konserti de kópshilik kóńilinen shyqty. Atalǵan ańyz toptyń konserti de elimizdiń týrızm salasyna serpilis berdi. Uıymdastyrýshylar bul konsertke 12 myń týrıst arnaıy kelgenin málimdedi.
Sporttaǵy serpilis
Mıllıondardyń súıikti sporty fýtbol salasynda da el úshin jaǵymdy jańalyq boldy. Almatylyq «Qaırat» klýby fk «Astanadan» keıin araǵa 10 jyl salyp, Chempıondar lıgasynyń negizgi kezeńine joldama aldy. Otandastarymyz bedeldi lıgada «Real Madrıd», «Inter», «Olımpıakos» syndy álemniń alpaýyt komandalaryna qarsy oıyn kórsetti.
Koroldik klýb «Real Madrıdtiń» Almatyǵa kelýi de aıtýly oqıǵa boldy. Álemdik fýtbol juldyzdary toptasqan qurama negizgi quramda Almatyǵa aıaq basty. Sol kúnderi Almaty aspany erekshe atmosferaǵa bólendi. Oıynda «Qaırat» azýly komandaǵa qarsy ese jibergenmen, otandyq fýtbolshylardyń esimi halyqaralyq sarapshylardyń tizimine ilikti.
Atyshýly sot oqıǵalary
Qazaq qoǵamy 16 jasta kisi qolynan qaza tapqan Sherzat Polat isine qatysty sot prosesin nazardan tys qaldyrmady. Talǵardaǵy oqıǵa sot úkimi shyqqansha halyq aýzynda bolyp, sottyń ádil sheshim shyǵarýyna septesti.
Halyqtan jylý jınap, qomaqty qarjyny qaltasyna basqan Perızat Qaırattyń isi de BAQ-ta jıi talqylandy. Ol múgedektigi bar balalarǵa kómek kórsetý, Taıaý Shyǵysta zardap shekkender jáne Qazaqstandaǵy sý tasqynynan japa shekkenderge kómek kórsetý jeleýimen jıǵan qarjyny qoldy etken. Sot ony 10 jyl bas bostandyǵynan aıyrdy.
Qaıyrymdylyq qarjysyn jymqyryp, halyq senimin aıaqqa taptaǵan Ilııas Sarıev isi de jyldyń basty taqyryby boldy. Ol sotta kinásin moıyndady. Sot sheshimi boıynsha, Ilııas Sarıev 4 jyl 8 aı merzimge bas bostandyǵynan aıyryldy. Alaıda Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵyna baılanysty raqymshylyq jasaý zańy qoldanylyp, jazasy 1 jylǵa qysqardy.
Bıyl eldegi tis emdeý ortalyqtarynda balalar ólimi syndy qaıǵyly oqıǵalar tirkeldi. Qoǵamdy alańdatqan osy baǵyttaǵy máseleler de BAQ baqylaýynda boldy. Sonyń biri Astanadaǵy stomotologııada 4 jastaǵy qyzdyń jan tapsyrýy. Quzyrly organ bul isti de ekjeı-tegjeı qarap, kinálilerge Sot aıyptalýshy anestezıolog-dáriger Aıda Jumaǵalıevany kásibı mindetin durys atqarmaǵany jáne abaısyzda adam ólimine sebepker bolǵany úshin kináli dep tanydy. Oǵan 2 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jáne 3 jyl boıy medısına salasynda jumys isteýge tyıym salý jazasy taǵaıyndaldy. Alaıda Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵyna baılanysty jarııalanǵan raqymshylyqqa ilinip, dáriger negizgi jazadan bosatyldy.
Stomatologııadaǵy qaıǵyly jaǵdaıdyń nátıjesi belgili boldy: Mınıstrlik «Sevorannan» bas tarta ma?
Saıası-ekonomıkalyq jańalyqtar
Bıyl elimizdiń saıası-quqyqtyq júıesine ózgeris engizýge qatysty da birshama usynys pen bastama kóterildi. Solardyń eń ózektisiniń biri – bir palataly parlament qurý. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 8 qyrkúıektegi Joldaýynda Senatty taratyp, bir palataly parlament qurýdy usyndy. Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, bul máseleni asyǵys júzege asyrýǵa bolmaıdy. Reforma azamattyq sektorda, sarapshylar ortasynda jáne qazirgi Parlamentte jan-jaqty talqylanýy qajet.
2025 jyly Májilis mańyzdy zańdardy qarap, Senatqa joldady. Olardyń talqylaný, qabyldaný barysy, qoǵamdyq pikir BAQ-tyń negizgi taqyryptaryna aınaldy.
Jańa salyq kodeksi jáne salyqqa qatysty zańdar
Osy jyldyń 30 sáýirinde Májilis jańa salyq kodeksiniń jobasyn ekinshi oqylymda qabyldap, Senatqa joldady. Bul qujat salyq salýdy qurylymdyq qaıta retteýdi kózdeıdi. QQS mólsheriniń 16 % deńgeıinde bekitilýi, áleýmettik mańyzdy taýarlar men medısınalyq qyzmetterge jeńildikter, salyqtyq jeńildik rejımderi men progressıvti tabys salyǵy engizý sııaqty mańyzdy ózgerister qarastyryldy.
1 qańtardan bastap salyq reformasy kúshine enedi. Bazardaǵy baǵa sharyqtaýy yqtımal
Qyrkúıek–qazan aıynda Májilis Jasandy ıntellekt týraly zańdy qabyldady.
Osy zań jasandy ıntellektiniń qoldanylýyn zańdy túrde aıqyndap, myna máselelerdiń sheshim tabýyna yqpaldasady:
- adam quqyqtary men qaýipsizdik máselesi;
- jeke derekterdi qorǵaý talaptary kúsheıtiledi;
- emosııany taldaıtyn júıelerge tyıym salynady;
- deepfake-aqparatqa mindetti belgileý talap etiledi;
- táýekel deńgeıine qaraı tehnologııalardy retteý engiziledi.
Maýsym aıynda Májilis Prezıdent tapsyrmasy negizinde Konstıtýsııanyń 30 jyldyǵyna oraı raqymshylyq týraly zańdy qabyldady. Bul zań boıynsha jeńil jáne ortasha aýyr qylmystar jasaǵan adamdarǵa raqymshylyq jarııalanyp, jaza qysqartylady, túbegeıli alyndy. Aýyr qylmystar boıynsha jeńildetilgen tártip qarastyryldy. Bul zań áleýmettik yqpal týdyryp, myńdaǵan sottalǵan adamnyń jaǵdaıyna áser etti, sonyń ishinde 338 adam jazadan bosatyldy.
Qarasha aıynda Májilis LGBT «propagandasyna» qatysty túzetýdi qabyldady.
Depýtattar zańdy túrde LGBT nasıhatyna tyıym salýdy alǵa tartty
Halyqtyń áleýmettik, saıası ómirine yqpal etetin zań jobalarynyń talqylaný, qabyldaný barysy BAQ betterinde úzlissiz jarııalanyp otyrdy.
Mobıldi aýdarymdar máselesi
1 qańtardan bastap bank shottary men mobıldi aýdarymdardy baqylaýdyń jańa erejeleri iske qosylady. Eger jeke tulǵanyń shotyna úsh aı qatarynan aı saıyn 100 jáne odan da kóp túrli adamnan aqsha tússe jáne bul soma 12 eń tómengi jalaqydan (2026 jyly 1,02 mln teńgeden) assa, bul kásipkerlik qyzmettiń belgisi retinde qarastyrylady. Bul máselege qatysty jańalyqty halyq biraz ýaqytqa deıin túsinbeı sarsańǵa tústi. BAQ-taǵy habarlamalar, kólemdi suhbattar, arnaıy materıaldar túsinbeýshilik túıinin tarqatýǵa sep boldy.
