Ákim 100-den astam ınvestormen kezdesti: 2025 jyly Abaı oblysyna qansha mlrd qarjy tartyldy?

 Buryn-sońdy bolmaǵan ınvestısııa

Jyldyń 11 aıynyń qorytyndysyna sáıkes, óńir ekonomıkasyna 495,2 mlrd teńge ınvestısııa salyndy. Onyń ishinde Semeı qalasynyń úlesine 144,8 mlrd teńge tıesili, bul jalpy kólemniń 29,2 paıyzyn quraıdy.

Jyl basynan beri óńirde iske asyrylyp jatqan ınvestısııalyq jobalar sany 29-dan 98-ge deıin artty. Al tartylatyn ınvestısııa kólemi 2,2 trln teńgeden 3,8 trln teńgege deıin ulǵaıdy. Búginde olardyń 51 jobasy Ulttyq sıfrlyq ınvestısııalyq platformaǵa engizilgen.

Bıyl 14 jobany iske asyrý, 30,3 mlrd teńge ınvestısııa tartý jáne 510 jańa jumys ornyn qurý josparlanǵan. Qazir 11 joba júzege asyrylyp, 333 jumys orny ashyldy, jobalardyń jalpy quny 22,4 mlrd teńgeni quraıdy. Onyń ishinde Semeı qalasynda 6 joba iske asyrylyp, 21,2 mlrd teńge ınvestısııa tartylyp, 339 jumys orny quryldy.

Jyl sońyna deıin taǵy 3 jobany iske asyrý jáne qosymsha 175 jańa jumys ornyn ashý josparlanyp otyr. Bul kórsetkishter Abaı oblysynda ınvestısııalyq belsendiliktiń aıtarlyqtaı artqanyn jáne óńir ekonomıkasynyń qarqyndy damyp kele jatqanyn aıqyn kórsetedi.

Jyl basynan beri oblys ákimi Berik Ýálı 100-den astam sheteldik ınvestormen kezdesý ótkizipti. «Úlken Altaı» halyqaralyq sýbóńirlik konferensııasy aıasynda Qytaı Halyq Respýblıkasynan kelgen ınvestorlarmen 15 memorandýmǵa qol qoıylyp, olardyń jalpy quny 1,5 mlrd AQSh dollaryn qurady.

Semeıde erekshe keshen ashyldy

Búginde qytaılyq seriktesterdiń qatysýymen jalpy quny 39,5 mlrd teńge bolatyn 3 iri joba iske asyrylyp jatyr. Atap aıtqanda, XinYi ltd kompanııasynyń 2 mlrd teńgelik kommýnaldyq bazary, Suto Group kompanııasynyń 27 mlrd teńgelik chıp shyǵarý zaýyty, Universal SM kompanııasynyń 7,5 mlrd teńgelik aǵash óńdeý zaýyty. Atalǵan jobalardyń barlyǵy 2026 jyly paıdalanýǵa beriledi dep josparlanǵan. Sonymen qatar «Týǵan jerge týyńdy tik» ınvestısııalyq forýmy aıasynda jalpy somasy 336 mlrd teńgeni quraıtyn 15 kelisimge qol qoıyldy. Onyń ishinde 31,7 mlrd teńgeni quraıtyn eki joba jedel iske asyryldy.

Atap aıtqanda, «Pana Complex Semey» qonaqúı kesheni iske qosylyp, quny 5,7 mlrd teńgeni qurady. Keshen 180 orynǵa, 130 nómirge eseptelgen jáne 105 jańa jumys orny ashyldy. Sondaı-aq quny 26 mlrd teńge bolatyn «Semey Mall» saýda-oıyn-saýyq ortalyǵy paıdalanýǵa berilip, iske qosylǵannan keıin 100 jańa jumys ornyn ashý josparlanyp otyr.

Aýyl sharýashylyǵyndaǵy ahýal

Jyldyń 11 aıynda óńirde aýyl sharýashylyǵy salasynda oń ósim qalyptasty. Jalpy aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 24,2%-ǵa ulǵaıyp, 515,1 mlrd teńgeni qurady. Naqty kólem ındeksi 100,9% deńgeıinde tirkeldi. Mal sharýashylyǵy salasynda da ósim baıqalady. Bul baǵyttaǵy naqty kólem ındeksi 105,3%-ǵa jetti. Agroónerkásip keshenine tartylǵan ınvestısııa kólemi 31,6 mlrd teńgeni qurap, 2024 jylmen salystyrǵanda 4,4%-ǵa artty.

Abaı oblysynda 500 balaǵa arnalǵan Oqýshylar saraıy ashyldy

Esepti kezeńde barlyq túrdegi et óndirisi 105,1%-ǵa ósip, 126,0 myń tonnaǵa jetse, sút óndirisi 106,6%-dy qurap, 297,5 myń tonna boldy. Jumyrtqa óndirisi 54,5 mln danaǵa jetti. Mal basy sany boıynsha iri qara – 772,0 myń bas (ótken jylmen salystyrǵanda 99,7%), usaq mal – 1 235,8 myń bas (100,9%), jylqy – 378,6 myń bas (103,2%), al qus sany 1 587,8 myń basqa jetip, 127,8% ósim kórsetti.

Kúzgi jıyn-terin kólemi artty

Bıyl  Abaı oblysynda aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egin jınaý alańy 782,1 myń gektardy qurady. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 22,0 myń gektarǵa artyq. 2025 jylǵy 1 jeltoqsanda óńirde kúzgi jıyn-terim naýqany tolyq aıaqtaldy. Nátıjesinde dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar alqabynan 348,9 myń tonna astyq bastyryldy. Maıly daqyldardyń egis jáne jınaý alańy da aıtarlyqtaı ulǵaıdy. Atalǵan kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 42,5 myń gektarǵa artty. Sonyń nátıjesinde gektaryna orta eseppen 15,0 sentner ónim alynǵan, jalpy kólemi 509,2 myń tonnadan astam maıly daqyl jınalyp, óńir úshin rekordtyq deńgeıge qol jetkizildi.

Osyǵan oraı Abaı oblysynda agrarlyq salaǵa qoldaý kúsheıtilip, qarjylandyrý kólemi artty. Jyl basynan beri óńirde aýyl sharýashylyǵy salasyn jańǵyrtý baǵytynda naqty jumystar atqaryldy. Atap aıtqanda, 592 birlik jańa aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy satyp alynyp, tehnıka parkin jańartý deńgeıi 6,7%-dy qurady. Bul kórsetkish josparlanǵan 6,5%-dan joǵary.

Egin jáne mal sharýashylyǵyn qoldaýǵa baǵyttalǵan «Keń dala» baǵdarlamasy aıasynda osy jyly oblystyń 202 dıqanshylaryna 9,5 mlrd teńge kóleminde jeńildetilgen nesıe berildi. Bul ótken jylmen salystyrǵanda nesıelendirý kóleminiń 4,6 mlrd teńgege artqanyn kórsetedi.

Semeıde 25 myń oryndyq stadıonnyń qurylysy bastaldy

Sonymen qatar 2025 jylǵa arnalǵan «Aýyl amanaty» baǵdarlamasyna 1,0 mlrd teńge qarjy bólindi. Jalpy 10 aýdan boıynsha 2,8 mlrd teńge somasyna 326 joba qalyptastyrylyp, atalǵan jobalar Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginde sátti qorǵaldy. Atalǵan is-sharalar aýyl sharýashylyǵy óndirisin arttyrýǵa, aýyl turǵyndarynyń tabysyn kóbeıtýge jáne óńirdiń agroónerkásiptik áleýetin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

Tazalyq mádenıeti turaqty úrdiske aınaldy

Jyl basynan beri Abaı oblysynda ár senbi saıyn keń aýqymdy tazalyq aksııalary uıymdastyrylyp keledi. Bul ıgi iske oblys boıynsha 350 myńǵa jýyq turǵyn belsendi qatysyp, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa óz úlesterin qosty.

Aksııalar barysynda 182 myń aýla, 3 055 saıabaq pen skver, sondaı-aq tarıhı eskertkishter tazartyldy. Nátıjesinde 52 myń tonna qatty turmystyq qaldyq shyǵaryldy. Bul kórsetkishter óńirde tazalyqty saqtaý jumystarynyń júıeli túrde júrgizilip jatqanyn kórsetedi.

Bıyl Abaı oblysyna 500-ge jýyq adam qonys aýdardy

Atalǵan baǵyttaǵy jumystar aldaǵy ýaqytta da turaqty túrde jalǵasyn tabady. Sonymen qatar, halyq arasynda tazalyq mádenıetin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheıtý asa mańyzdy. О́ıtkeni sana tazarmaı, qala men aýyldyń tazalyǵy tolyq qamtamasyz etilmeıtini barshamyzǵa málim.

Tazalyq – tek bir kúndik shara emes, ár azamattyń kúndelikti daǵdysyna aınalýy tıis.

Jylýmen jabdyqtaý júıesi jańǵyrtyldy

О́ńirde ortalyqtandyrylǵan jylýmen jabdyqtaý 3 qala men 5 aýdandy qamtıdy. Qazirgi tańda 46 jylý kózinde 183 qazan agregaty jumys isteıdi.

Semeı qalasynda 12 jylý kózi jańǵyrtylyp, qazandyqtar men qosalqy jabdyqtar aýystyryldy. Sonymen qatar 13,6 shaqyrym jylý jelisi qaıta jańǵyrtylyp, bul júıeniń senimdiligi men energııa tıimdiligin arttyrdy.

Aıagóz qalasyndaǵy «Ortalyq» qazandyqta úsh qazan aýystyrylyp, jylý qýaty artty. Qosa atqarylǵan jelilerdi salý jáne aýystyrý jumystarynyń nátıjesinde 2026 jyly myńnan astam turǵyndy ortalyqtandyrylǵan jylýmen qamtý josparlanǵan.

Kýrchatov qalasy men birqatar aýdandarda da jylý kózderi men jelilerinde jóndeý jumystary júrgizildi. Sonyń nátıjesinde oblys boıynsha jylý jelileriniń tozý deńgeıi 59,3%-dan 55,6%-ǵa, al Semeı qalasynda 61,5%-dan 58,2%-ǵa tómendedi.