Qoǵam • 01 Qańtar, 2026

«Zeınetaqy, járdemaqy, aıyppul»: 2026 jyl el turǵyndaryna qandaı ózgeris ákeledi?

53 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Jańa 2026 jyl aıtarlyqtaı ózgeris ákeledi. Endeshe, nendeı jaıttarǵa daıyndalý kerek? Osy jyly el turǵyndaryn túrli salada birqatar ózgerister kútip tur, dep habarlaıdy Egemen.kz.

«Zeınetaqy, járdemaqy, aıyppul»: 2026 jyl el turǵyndaryna qandaı ózgeris ákeledi?

Foto: naryk.kz

Eseptik kórsetkishter

Aılyq eseptik kórsetkish (AEK) 3 932 teńgeden 4 325 teńgege deıin kóterildi.

Sonymen qatar eldegi eń tómengi kúnkóris deńgeıi de ósti. 2026 jyly ol 50 851 teńge bolmaq.

Degenmen eń tómengi jalaqy sol qalpy qaldy, onyń mólsheri úshinshi jyl qatarynan 85 000 teńge kóleminde bolyp keledi.

Zeınetaqy

2026 jyly Qazaqstandaǵy eń tómengi bazalyq zeınetaqy 35 596 teńge, al yntymaqtyq zeınetaqy 69 049 teńgeni quraıdy.

Bazalyq zeınetaqynyń eń joǵary mólsheri 60 004,18 teńge, bul 34 jyl ne odan da kóp jumys ótili bar jandarǵa arnalǵan.

Zeınetaqy 10%-ǵa ósedi: 2026 jyly zeınetkerler qansha teńge alady?

Járdemaqyǵa qatysty ne ózgeredi

Alǵashqy úsh balanyń týýyna baılanysty beriletin járdemaqy 149 416 teńgeden 164 350 teńgege deıin artady. Tórtinshi jáne odan keıingi balalardyń týýyna baılanysty járdemaqy 247 716 teńgeden 272 475 teńgege deıin artady. Kóp balaly otbasylarǵa arnalǵan járdemaqy tórt balaǵa 63 030 teńgeden 69 330 teńgege deıin jáne on balaǵa 157 000 teńgeden 173 000 teńgege deıin artady.

Jalpy aýrýyna baılanysty múgedektik boıynsha járdemaqy kelesideı artady:

1 top - 101 702 teńgeden 111 872 teńgege deıin;

2 top - 81 362 teńgeden 89 498 teńgege deıin;

3 top - 55 474 teńgeden 61 021 teńgege deıin.

Bıyl 370 myńǵa jýyq adam járdemaqymen qamtylǵan

Áleýmettik tólemder

Qazaqstanda múgedektik jáne asyraýshysynan aıyrylý boıynsha áleýmettik tólemder de 2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap 10 paıyzǵa artady.

Biraq áleýmettik tólemderdiń naqty mólsheri joq, sebebi olar ár adamǵa jeke esepteledi.

2026 jyly 1 AEK qansha teńge bolady?

Balalarǵa beriletin járdemaqy

Elimizde bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deıin aı saıynǵy memlekettik bala kútimine arnalǵan járdemaqy tólenedi. Bul járdemaqy mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń múshesi emes, ıaǵnı resmı túrde jumys istemeıtin nemese dekrettik demalysta bolmaǵan qazaqstandyq áıelderge beriledi.

Járdemaqy mólsheri balanyń rettik sanyna baılanysty: Birinshi balaǵa aıyna 5,76 AEK (2026 jyly 24 912 teńge); ekinshi balaǵa - 6,81 AEK (29 453,25 teńge); úshinshi balaǵa - 7,85 AEK (33 951,25 teńge), tórtinshi jáne odan keıingi balalarǵa - 8,9 AEK (38 492,5 teńge) taǵaıyndalady.

Mindetti medısınalyq saqtandyrý júıesine qatysatyn, jumys isteıtin áıelderge járdemaqynyń ornyna bala kútimi úshin áleýmettik tólemder taǵaıyndalady.

Bala sany segizden assa, járdemaqy mólsheri qalaı ózgeredi?

Jańa aıyppuldar

Bıyl birqatar jańa aıyppul engiziledi. Mysaly jasandy ıntellekt (JI) júıelerin paıdalanýǵa baılanysty buzýshylyqtar úshin aıyppuldar engizildi, sonyń ishinde JI júıesiniń ıeleri men paıdalanýshylaryna jalǵan aqparat taratqany úshin aıyppuldar salynady.

Al 2026 jyldyń 18 qańtarynan bastap temeki ónimderi men energetıkalyq sýsyndardy 21 jasqa tolmaǵan adamdarǵa satýǵa tyıym salynady, al buzýshylyqtar úshin jeke tulǵalar men kásipkerler aıyppul tóleıdi.

Kúdikti aýdarymdar

Qazaqstanda azamattardyń mobıldi aqsha aýdarymdaryn kezeń-kezeńimen tekserý bastaldy. Tekserýge tek kásipkerlik qyzmetten túsken tabysy kórsetilgen tranzaksııalar ǵana iligedi.

Bıyl tómendegi sharttardyń birine sáıkes kelseńiz, tekseristen ótýińiz múmkin: Jeke tulǵanyń úsh kúntizbelik aıdyń árqaısysynda banktegi jeke shotyna kásipkerlik qyzmetke arnalmaǵan 100 nemese odan da kóp ár túrli jeke tulǵadan aqsha alýy. Kórsetilgen kezeńdegi jalpy soma respýblıkalyq bıýdjet týraly zańda belgilengen jáne tıisti qarjy jylynyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha qoldanysta bolatyn eń tómengi jalaqynyń 12 eselengen mólsherinen asady.

Kúmándi aýdarymdy anyqtaý tetigi kúsheıdi

Qujat alýǵa qandaı baj tóleımiz

1 qańtarda Qazaqstandaǵy aılyq eseptik kórsetkish (AEK) 10 paıyzǵa óskendikten, qujattardy óńdeý shyǵyndary da kóteriledi. Sondyqtan standartty 36 bettik otandyq tólqujat 34 600 teńge turady, al 48 bettik tólqujat 51 900 teńge turady.

Búginnen bastap Qazaqstan azamattary jeke kýáligin alǵashqy berilgen kezde tegin ala alady.

Al júrgizýshi kýáligi men kólik quralyn tirkeý kýáliginiń árqaısysynyń baǵasy 5 406,25 teńge. Bul 2026 jyly júrgizýshi kýáligi men tirkeý kýáliginiń baǵasy aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 10 paıyzǵa joǵary bolatynyn bildiredi.

Kólikke standartty memlekettik tirkeý nómirin berý bıyl 2,8 AEK nemese 12 110 teńge turady.

Jańa týǵan nárestege sheteldik tólqujatty qalaı alady

Zeınetke shyǵý máselesi

2001 jyldyń 1 shildesinen bastap er adamdar 63 jasta zeınetke shyǵady. Sodan beri olardyń zeınetke shyǵý jasy ózgerissiz qaldy. Alaıda áıelderdiń zeınetke shyǵý jasy 2023 jyldan bastap 61 jas bolyp belgilendi. Ol aldaǵy 2 jyl boıy solaı bolyp qala beredi.

Salyq kodeksi

Bıylǵy jyldyń eń kóp talqylanǵan jańalyǵy, búgin kúshine engen qosylǵan qun salyǵynyń (QQS) jańa bazalyq mólsherlemesi 16 paıyz mólsherinde belgilenýi. 2026 jyldan bastap dári-dármekter men medısınalyq qyzmetterge 5 paıyz, al 2027 jyldan bastap 10 paıyz tómendetilgen QQS mólsherlemesi belgilendi.

Endi salyqtar sany azaıtyldy: biryńǵaı jer salyǵy alyp tastaldy, sondaı-aq keıbir salyqtar boıynsha mólsherlemeler men alymdar sany azaıtyldy. Arnaıy salyq rejımderi de jetildirildi, endi olardyń sany úsheý: jeńildetilgen salyq deklarasııasy, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar úshin jáne sharýa qojalyqtary úshin.

Jeke kásipkerler mobıldi qosymsha arqyly tólemderdi eseptep, tóleı alady.

Salyq reformasy: jańa jyldan bastap ósimpuldar men aıyppuldar keshiriledi