Jádiger • Búgin, 08:25

Rýbındegi ertoqym

10 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

AQSh-tyń Nıý-Iork qalasynda álemge tanymal Rýbın óner mýzeıi (Rubin Museum of Art) atty mekeme bar. О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary amerıkalyq bıznesmen Donald Rýbın qala ortalyǵyndaǵy Barneys ǵımaratyn satyp alyp, ony bertinde mýzeıge aınaldyrǵan edi.

Rýbındegi ertoqym

Qazir atalǵan mekeme kolleksııasynda myńnan astam eksponat bar. Bulardyń deni – ártúrli músinder, kartınalar, qoljazbalar, ǵuryp­tyq zattar jáne grafıkalyq týyndylar. Bul jádigerler ýaqyttyq turǵydan – bizdiń zamanymyzdyń II ǵasyrynan bastap, HH ǵasyr aralyǵyndaǵy dúnıeler.

Osylardyń ishinde dala kóshpelilerine tán qundy zat – áshekeıli ertoqym. Mýzeı anyqta­masynda – erdiń ólshemi 13 h 26 h 14 dıýım (bas barmaq ólshemi – shamamen 2,5 sm) dep kórsetilip, jalpy tulǵasy (korpýsy) aǵashtan shaýyp qurastyrylǵan, aldyńǵy qasy sharshy poshymdas bıik bitken. Onyń qas beti altyn oıýmen áshekeılengen. Oıýdyń bezendirilý sıpaty – shyǵys stılin saqtaǵan. Asa názik hám ań beıneli músindermen sheber kómkerilgen. Artqy qasy jaıpaq. Otyrýǵa óte qolaıly. Erdiń qos qaptalynyń qanjyǵalyǵyna altyn órnek salynǵan.

Jádigerdiń taǵy bir ereksheligi – qaptaly men qasynyń qyry berik temir buıymmen kómkerilip, kópshigi jumsaq matamen jasalsa, tebingi toqymyna jibek pul paıdalanylyp, ishi maqtamen astarlanypty. Jasalǵan ýaqyty – HVIII nemese HIH ǵasyr shamasy deıdi mamandar.

«Jádigerdiń aqy ıesi kim?» degenge toq­talsaq zertteýshiler biraýyzdan: «Ertoqym ıesi kósh­peliler», deıdi. Bir qyzyǵy, bul er eki ǵasyr buryn patshalyq Reseı quramyndaǵy Azııadan (qazaq dalasy) Metropolıten óner murajaıyna (AQSh) jetkizilgen erlerge qatty uqsas. Osyǵan qarap bul er-turman qazaqtyń buıymy bolýy múmkin.

Eksponatty mýzeı qoryna 2013 jyly amerıkalyq kolleksıoner, mesenat, Leon Dj. Veıl (Leon J. Weil) syıǵa tartypty. Bul kisi 1984–1987 jyldary AQSh-tyń Nepaldaǵy elshi mınıstri qyzmetin atqarǵan kezinde tıbettik tulǵadan satyp alǵany týraly aıtylady.

Sońǵy jańalyqtar

Oıshyl týraly oı

Tulǵa • Búgin, 08:55

Jeńis jalaýyn jelbiretken jasaq

Aıbyn • Búgin, 08:50

Áskerı dron – qýatty qarý

Aıbyn • Búgin, 08:40

Amanatqa adaldyq

Qoǵam • Búgin, 08:35

Jarys kúndeligi

Sport • Búgin, 08:30

Rýbındegi ertoqym

Jádiger • Búgin, 08:25

«Parıjdegi eki áıel»

О́ner • Búgin, 08:20

Kún qaıda asyǵady?

Qoǵam • Búgin, 08:15

Mindet – aıqyn, talap – naqty

Saıasat • Búgin, 08:05

Saıası júıeni nyǵaıtý qadamy

Saıasat • Búgin, 08:00