Shenol Jádik Germanııanyń Maıns qalasynda dúnıege kelgen. Tórt balanyń ákesi, alty tildi erkin meńgergen azamat. Onymen Astanada ótken Otandas ǵalymdar forýmynda tanysyp, ómir-deregin, ǵylymı jolyn surap, biraz derekke qanyqtyq. Ol ózin tek belgili bir eldiń mamany emes, jahandyq medısınalyq keńistiktiń ókili retinde qarastyrady eken. Soǵan qaramastan, onyń dúnıetanymynda ulttyq tamyr men mádenı jaýapkershiliktiń oryny erekshe.
Medısınalyq bilimin ol Maınstaǵy Iogann Gýtenberg ýnıversıtetinde bastap, Frankfýrt qalasyndaǵy Gete ýnıversıtetinde mamandyq oqýyn aıaqtady. Al doktorlyq ǵylymı dárejesin Eýropadaǵy eń bedeldi klınıkalyq-ǵylymı ortalyqtyń biri – Gambýrg-Eppendorf ýnıversıtetiniń medısınalyq ortalyǵynda qorǵady. Bul oqý oryndary – tek bilim beretin mekeme emes, medısınalyq oıdyń, zertteý mádenıetiniń ortalyǵy.
Shenol Jádiktiń kásibı joly – klınıkalyq tájirıbe men akademııalyq qyzmettiń sátti úılesimi. Ol Kiel ýnıversıtetinde bólim meńgerýshisi qyzmetin atqaryp, neırohırýrgııalyq reanımasııa bólimin basqardy. Osy kezeńde ol mı isikteri, balalar neırohırýrgııasy, qan tamyrlary patologııasy jáne omyrtqa hırýrgııasy salalarynda tereń tájirıbe jınaqtady. Shırek ǵasyrlyq kásibı qyzmetinde ol mı men omyrtqaǵa qatysty júzdegen kúrdeli operasııalardy sátti oryndady. Ásirese kúrdeli jáne qaıtalama omyrtqa operasııalary, endoskopııalyq jáne mınımaldy ınvazıvti ádisteri, dıskini tolyq aýystyrý operasııalary, robottandyrylǵan hırýrgııa salalarynda joǵary bilikti sarapshy retinde tanyldy.
Sonymen qatar ol kóptegen PhD doktorant-qa ǵylymı jetekshilik jasap, joǵary deńgeıdegi dáris oqydy. Neırohırýrgııalyq ıntensıvti terapııa salalary boıynsha resmı emtıhan qabyldaýshy retinde de qyzmet atqardy. Ol qazirgi hırýrgııanyń bet-beınesin jasandy ıntellekt, navıgasııalyq júıeler jáne robottehnıka túbegeıli ózgertip jatqanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bul tehnologııalar medısınada jańa standarttardy qalyptastyrýda. Atap aıtqanda, naýqastar úshin bul operasııa dáldiginiń aıtarlyqtaı artýy, mınımaldy ınvazıvti ádister arqyly tez saýyǵý, aýyrsyný men ınfeksııa qaýpiniń tómendeýi, aýrýhanada bolý ýaqytynyń qysqarýy, asqynýlardyń azaıýy sııaqty faktorlardy kómektesedi.
«Bul tehnologııalar áli tolyq standartty emdeý ádisine aınalǵan joq. Biraq biz ony kútip otyrýǵa emes, dál qazir qoldanýǵa, damytýǵa jáne jetildirýge tıispiz», deıdi ol. Shenol Jádik jasandy ıntellektige syndarly kózqaraspen qaraıdy. Ol JI-di adamdy almastyratyn kúsh emes, adam oıynyń kómekshisi retinde qabyldaýdy usynady. «Jasandy ıntellekt bizge kóp nársege qol jetkizýge kómektesedi. Biraq oılaýdy tolyǵymen oǵan júkteý – zııatkerlik keri ketýge alyp kelýi múmkin. Bul ásirese keler urpaq úshin óte mańyzdy másele», deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, adam balasy buryn ınternet arqyly aqparatty tutynýdy úırense, búginde JI arqyly oılaýdan bas tartý qaýpimen betpe-bet kelip otyr. Sondyqtan tehnologııalyq damý etıkalyq jáne bilim berý ólshemderimen qatar júrýge tıis. Osy turǵyda elimizde Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrliginiń qurylýyn ol mańyzdy ári ýaqtyly qabyldanǵan sheshim dep baǵalaıdy. Bul qurylym JI-di damytý men qoldanýdyń ulttyq standarttaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi dep esepteıdi.
Shenol Jádik joǵary bilimdi maman retinde elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesiniń damýyna óz tájirıbesi men bilimin úles retinde qosýǵa daıyn ekenin aıtty. Onyń naqty usynystarynyń qatarynda neırohırýrgııanyń túrli baǵyttary boıynsha master-klastar ótkizý, medısınalyq bilim berý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan jumys toptaryna qatysý, aýrýhanalarǵa JCI halyqaralyq akkredıtasııasyn alýǵa qoldaý kórsetý, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy sarapshylar men tehnologııalyq kompanııalardy tıimdi yntymaqtastyqqa biriktirý jobasy bar. Bir sózben aıtqanda, Shenol Jádik syndy qazaq azamatynyń ozyq tájirıbeli maman retinde shet elderde moıyndalýynyń ózi biz úshin úlken jetistik.
