Serpilis

Oral óńirinde jol jóndeý jumystaryna 13 000 adam tartylmaq Taqtaıdaı tegis avtojol álemdegi kez kelgen el ekonomıkasynyń ósý men damý deńgeıin aıqyndaı alatyn ındıkator. Kerek deseńiz, bul – órkenıetke umtylý men ony qalyptastyrýdyń jáne álemdegi joǵary damyǵan elderdiń qataryna kirýdiń basty faktorlarynyń biri. Respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń el aýmaǵy men shekaralas óńirlerdegi avtojoldardy jańǵyrtýǵa qatysty tyń mindetter belgileýiniń arǵy astarynda da osyndaı órshil sıpat turǵany anyq. Osy turǵyda keshegi keńestik kezeńde, tipti, táýelsizdiktiń al­ǵashqy on bes jyldyǵynda basqa aımaqtarmen salystyra qaraǵanda, avtojol qurylysy kenjelep qalǵan Oral óńirinde búginde sony serpilis baıqalatyny súıinishti jaıt. Aıtalyq, ótken jyl munda bul baǵyttaǵy jumystarǵa túbegeıli betburys jasalǵan kezeń bolsa, bıyl oblysta jol qurylysyna qatysty tyndyrylatyn ister jańasha qarqynmen odan ári jalǵaspaq. О́ıtkeni, istiń qazirgi bet alysy men jáı-kúıi osyndaı oı túıýge negiz qalaıdy. Bul jóninde gazet tilshisine Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev bylaı dedi: – Bıyl óńirdegi respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar avtojoldardyń edáýir bóligin jóndeý jumystarynyń barlyq túrimen qamtý kózdelip otyr. Onyń jalpy uzyndyǵy eki júz otyz tórt shaqyrymdy quraıdy. Ony atqarýǵa on úsh myń adam tartylmaq. Ártúrli jóndeý jumystaryna qosa avtojoldardy kútip ustaý men paıdalaný, onyń tıimdiligin kóterý máseleleri de bir mezgilde qatar júrgizilmek. Osy arqyly atalǵan sala boıynsha turǵyndardy turaqty jáne merzimdik jumystarǵa qatystyrýdyń keń aýqymdy baǵdarlamasy jasaqtalýda. Oblystaǵy avtojol qurylysy týraly áńgime qozǵalǵan kezde óńirdiń geosaıası jáne geo­ekonomıkalyq erekshelikterin, onyń kórshiles memleketter arasyndaǵy baılanystyrýshy býyn retindegi ornyn eskermeýge múldem bolmas edi. Búginde kórshiles Reseı Federasııasy gýber­nııalarynda da avtojolǵa qa­tysty keń aýqymdy keshendi sharalar júrgizilip jatqanynan habardarmyz. Batys Qazaqstanǵa taıaý ornalasqan Reseıdiń Edil boıyndaǵy óńirleriniń biri – Qazan qalasy. Osy qańtar aıynyń aıaǵynda Reseıdiń barlyq óńirlerindegi kólik pen avtojol salasynyń basshylary, ıaǵnı Reseıdiń óńirlik mınıstrleri osy kóne de jańa shaharda bas qosyp atalǵan salada jınaqtalyp, qordalanyp qalǵan máselelerdi talqylamaq. Bul jóninde taıaýda oblysqa kelgen saparynda Investısııalar jáne damý mınıstri Áset Isekeshev aıtyp berdi. О́ıtkeni, ol bul másele jóninde óz áriptesi, Reseı Kólik mınıstri Sokolovpen sóılesken eken. Muny nege aıtyp otyrmyz. О́ıtkeni, Reseıdiń bes birdeı oblysymen shektesetin Oral óńiriniń barlyq avtomobıl ótkizý beketterinde eki memleketke de qaramaıtyn ıesiz, oıqyl-shoıqyl joldar bar. Osy kereǵarlyqty mınıstr oblystaǵy avtomobıl joldary salasynyń ókilderin kórshilerde ótetin úlken jıynǵa qatystyryp, birlesip talqylaýdy usyndy. Nesi bar, bul óte oryndy másele dep bilemiz. Al tutastaı alǵanda, oblysta Reseı shekarasyna deıingi avtojoldardy jóndeý isine jetkilikti kóńil bólingen. Aıtalyq shalǵaıdaǵy Jánibek aýdanynyń Reseıdiń Pallasov aýdanymen shektesetin tusyna kúrdeli jóndeý jumystary bastaldy. Sonymen birge, Oral – Teplaıa – RF shekarasy bóligine ortasha jóndeý jumystaryn atqarý kózdelgen. Sondaı-aq, Oral qalasyn oblystyń batys óńirindegi Tasqala kenti men Reseıdiń Ozınkı aýdany arqyly Saratov qalasyna jalǵaıtyn jolǵa qomaqty qarajat qarastyrylǵan. Mysaly, bıyl óńirde avtojol qurylysyna jeti mıllıard teńge bólinse, sonyń tabany kúrekteı úsh mıllıardyn Oral – Tasqala aralyǵyndaǵy aýmaqqa aýdarý belgilengen. Bul aradan Reseıdiń Saratov qalasyna shyǵatyn dálizdiń uzyndyǵy júz kılometr. Shyntýaıtyna kelgende Oral – Saratov avtotrassasy óziniń mańyzdylyǵy men ózektiligi jóninen óte tıimdi de paıdaly basymdyq sıpattaǵy logıstıkalyq baǵyt bolyp tabylady. Bıyldan bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq óz qyzmetin bastaýyna baılanysty bul halyqaralyq trassanyń mańyzy odan ári arta túspek. Qazaqstannyń batys qaqpasy Oral men Reseıdiń iri ónerkásiptik qalasy Samarany jalǵastyratyn kúrejoldyń jáı-kúıi de otandyq avtojol óndirisshileriniń udaıy nazarynda tur dep aıta alamyz. Atap aıtqanda, munda ótken jyly osy baǵyttaǵy respýblıkalyq mańyzy bar Samara – Shymkent trassasynyń sońǵy bóligin jańǵyrtý jumystary aıaqtaldy. Osy arqyly kólik júr­gizýshiler Aqtóbe qalasyna shyǵa alady. Budan ári olar «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq dálizimen túıisetin bolady. Qysqasy 2010-2014 jyldary Batys Qazaqstan oblysynyń avtojoldaryn jóndeýge jıyrma tórt mıllıard teńge bólinse, bıyl jáne aldaǵy kezeńde óńirde «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha atqarylatyn shoqtyǵy bıik isterdiń keıbir kórinisteri osyndaı. Muny materıaldyń taqyrybyna shyǵaryp otyrǵanymyzdaı, shyn mánindegi sony serpin men serpilis desek, artyq aıtqandyq bolmaıtyn shyǵar. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy.