Depýtat Marhabat Jaıymbetov bul bastamanyń ózektiligin atap ótti.
«Jańa Konstıtýsııada qoǵamnyń basty suranystarynyń biri – adam ómiri men densaýlyǵyna qolaıly orta qalyptastyrý, tabıǵatqa janashyrlyqpen qaraýdy irgeli qaǵıdat retinde ornyqtyrý», dedi ol. Onyń aıtýynsha, ekologııalyq qaýipsizdik búginde memlekettiń strategııalyq basymdyǵyna aınalyp otyr.
Sońǵy jyldary elektrondy saýda ekonomıkanyń mańyzdy bóligine aınaldy. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń málimetinshe, 2025 jyly bul sala boıynsha 18 myńnan astam ótinish tirkelgen. Bul onlaın saýdanyń tutynýshylyq qatynastarda ornyǵyp kele jatqanyn kórsetedi. Alaıda onyń ekologııalyq saldary da nazar aýdarýdy qajet etedi.
Onlaın saýdada otandyq taýardyń bási bıik
«Onlaın saýdanyń keńeıýi bir jaǵynan halyqqa úlken qolaılylyq ákelse, ekinshi jaǵynan ekologııalyq máselelerdi de alǵa shyǵaryp otyr», dedi depýtat.
Birinshiden, taýardy jetkizý barysynda plastık, plenka, karton sekildi qaptama materıaldary keńinen qoldanylady.
«Jetkizilgennen keıin olardyń basym bóligi qoqysqa tastalady. Nátıjesinde turmystyq qatty qaldyqtar quramyndaǵy qaptama úlesi artyp, polıgondarǵa túsetin júkteme jyldan jylǵa kóbeıip barady», dedi M. Jaıymbetov.
Ekinshiden, jetkizý qyzmetteri kólik qozǵalysyn arttyryp, atmosferaǵa bólinetin zııandy qaldyq kólemin ulǵaıtady. Álemdik zertteýlerge sáıkes, júk jáne taýar tasymaly kómirqyshqyl gazynyń shamamen 24 paıyzyn quraıdy.
Qazaqstanda jyl saıyn 4,5-5 mıllıon tonnadan astam kommýnaldyq qaldyq túziledi. Al qaıta óńdeý deńgeıi 2025 jyly nebári 28 paıyz shamasynda qalǵan. Depýtattyń aıtýynsha, birqatar óńirde máseleniń kúrdelene túsýi suryptaý ınfraqurylymynyń jetkiliksizdigimen jáne bıznestiń qaptama kólemin azaıtýǵa nemese qaıta paıdalanylatyn júıeni damytýǵa ekonomıkalyq yntalandyrýdyń álsizdigimen baılanysty.
Halyqaralyq tájirıbe de bul baǵytta naqty sheshimder bar ekenin kórsetedi. Máselen, keıbir elderde marketpleıster jetkizýdiń sońǵy kezeńinde elektr kólikterin paıdalanyp, kómirtegi bólinýin azaıtyp otyr.
Osyǵan baılanysty depýtattar Úkimetke naqty usynystar joldady.
«Elektrondyq saýdanyń damýy ekologııalyq jaýapkershilikpen qatar júrýi tıis. Tabıǵatty qorǵaý – tek memlekettiń ǵana emes, bıznes pen qoǵamnyń da ortaq mindeti», dedi depýtat.
Atap aıtqanda, elektrondy saýdada bir rettik qaptamany qysqartý boıynsha normatıvtik talaptardy engizý, qaıta paıdalanylatyn ekologııalyq qaptama úlesin kezeń-kezeńimen arttyrý usynyldy. Sonymen qatar iri onlaın platformalar men jetkizý kompanııalary úshin qaptama qaldyqtaryn jınaý jáne qaıta óńdeý boıynsha keńeıtilgen ekologııalyq jaýapkershilik mehanızmin engizý qajettigi aıtyldy.
Tutynýshylyq kepilsiz onlaın-qaryzdardy berý isine ózgeris engiziledi
Budan bólek, iri qalalarda qaıtarymdy konteınerler men kóp ret qoldanylatyn qaptama júıesin engizý boıynsha pılottyq jobalardy iske qosý, óńirlerde qaldyqtardy suryptaý jáne qaıta óńdeý ınfraqurylymyn damytý úshin ınvestısııalyq yntalandyrý sharalaryn kúsheıtý usynyldy.
