Depýtattar sońǵy jyldary keıbir jekemenshik ýnıversıtetter men kolledjderde stýdentterdi tek qaǵaz júzinde oqytyp, olardyń oqý prosesine naqty qatysýyna jetkilikti baqylaý jasalmaı otyrǵanyn atap ótti.
«Stýdentter oqýǵa qabyldanǵandar tiziminde bolǵanymen, is júzinde sabaqtarǵa qatyspaıdy nemese baǵdarlamalardy aıaqtamaıdy, biraq dıplomdaryn maman bolyp shyqty dep kedergisiz alyp jatyr», delingen saýalda.
Halyq qalaýlylary mundaı jaǵdaıdyń saldary aýyr bolýy múmkin ekenin eskertti.
«Qaǵaz júzinde ǵana kásibı mamandardyń bolashaǵy kúmándi. Olar eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolmaı, keıin áleýmettik kómekke táýeldi topqa aınalýy múmkin», dedi Ábýtálip Mútáli.
Sonymen qatar mundaı keleńsiz tájirıbe otandyq bilim berý júıesiniń bedeline nuqsan keltiretini aıtyldy.
«Akademııalyq júıege «hakıng» jasadyq dep júrgender búkil ýnıversıtetter qaýymdastyǵynyń ımıdjine zalal keltiredi», dedi Ábýtálip Mútáli.
Máseleniń júıeli sıpaty resmı derektermen de rastalyp otyr. Ýákiletti organ málimetinshe, sońǵy jyldary 25 ýnıversıtettiń 60 lısenzııalyq qosymshasy toqtatylǵan. Bul salada baqylaýdy kúsheıtý qajettigin aıǵaqtaıdy.
Depýtattar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bilim berý júıesindegi túıtkilderge qatysty aıtqan synyn da eske saldy. Prezıdent kadr daıarlaý isi jasandy ıntellekt pen jańa tehnologııalardyń damýynan qalyp otyrǵanyn, oqý baǵdarlamalary zaman talabyna saı kelmeıtinin atap ótken.
Osyǵan baılanysty halyq qalaýlylary dástúrli baqylaý tásilderi búgingi talapqa jaýap bermeıtinin alǵa tartty.
«Sıfrlandyrý dáýirinde bilim berý salasynda qalam men qaǵazben jumys isteý utymsyz. Al bizdiń jastarymyz osyndaı kemshilikterden zardap shegýde», dedi depýtat.
Depýtat bilim sapasyn arttyrý úshin aralyq jáne qorytyndy emtıhandardy tolyq sıfrlyq formatqa kóshirýdi usyndy.
«Proktorıng pen jeke basty sáıkestendirýdi paıdalaný bilim berý prosesiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi, sybaılas jemqorlyq táýekelderin azaıtady jáne baǵalaýdy qoldan ózgertýge jol bermeıdi», dep atap ótti ol.
Sondaı-aq Ábýtálip Mútáli joǵary oqý oryndarynyń ádiletsiz tájirıbesine «sıfrlyq tosqaýyl» qoıý qajettigin jetkizdi. Olardyń pikirinshe, dál osyndaı tásil ǵana bilim berý uıymdarynyń jaýapkershiligin arttyryp, kadr daıarlaý sapasyna baqylaýdy kúsheıte alady.
Osyǵan baılanysty depýtattar Úkimetke birqatar usynys joldady. Atap aıtqanda, jasandy ıntellekt negizindegi proktorıng, tulǵany sıfrlyq sáıkestendirý jáne taldamalyq júıelerdi mindetti túrde engizý arqyly joǵary bilimniń memlekettik standarttaryna ózgerister engizý usynyldy. Sonymen qatar «Memlekettik biryńǵaı proktorıng júıesin» iske qosý qajettigi aıtyldy.
Budan bólek, naqty merzimderi, jaýapty tulǵalary jáne tıimdilik kórsetkishteri aıqyndalǵan oqý prosesin sıfrlyq baqylaýǵa kóshirý jónindegi jol kartasyn ázirleý usynyldy.
