Shyǵysqa kazıno qajet pe?

Qazir ortalyq mem­le­kettik organdar deń­geıinde oıyn bız­ne­sin damytý úshin qosymsha aýmaq­tardy aıqyndaý máselesi pysyq­talyp jatyr. Shyǵys Qazaqstan oblysynda laıyqty loka­sııalar retinde Marqakól men Zaısan aýdandaryna nazar aýdarylyp otyr. Bul aýdandar­dy elimizdiń zańnamasyna sáı­kes oıyn qyzmetin júzege asyrý aımaqtary retinde bekitý máse­lesi ýákiletti memlekettik organ­dardyń qaraýyna berilgen kóri­nedi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy týrızm basqarmasynyń basshysy Erjan Sembınov máseleni aldyn ala pysyqtaý úshin eki aýdanda qoǵamdyq pikir zerdelengenin atap ótti.

«Byltyr 21 tamyz ben 2 qyrkúıek aralyǵynda shetel aza­mattaryna arnalǵan oıyn aı­maqtaryn qurýǵa turǵyndar kóz­qarasyn anyqtaý maqsatynda halyq arasynda áleýmettik sa­ýalnama júrgizildi. Nátıjesinde, oǵan qatysqan respondentterdiń basym bóligi zańnama talaptary saqtalǵan jáne halyqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq múddesi eskerilgen jaǵdaıda sheteldikterge arnalǵan oıyn aımaqtaryn ashýǵa qarsy emes ekenin bildirdi», dedi basqarma basshysy E. Sembınov.

Onyń aıtýynsha, qarastyry­lyp otyrǵan jobalar oıyn ın­fra­qurylymyn ǵana emes, sonymen qatar qonaqúı sektory men servıstik ınfraqurylymdy qosa alǵanda, ilespe týrıstik nysandardy damytýdy da kózdeıdi. Bastapqy kezeńde áleýetti aımaq­tar­dyń árqaısyna shama­men 25–30 mlrd teńge kóleminde jeke ınvestısııa tartý josparlanǵan. Jobany iske asyrý jeke ınves­tor­dyń qarajaty esebinen júr­giziledi.

«Aldyn ala esepteýlerge súıen­sek, bir kazıno turaqty ju­mys isteıtin bolsa, bıýdjetke jy­lyna shamamen 1,7 mlrd teńge salyq túsýi múmkin. Biraq oǵan qol jetkizý úshin shamamen 8–10 myń adam deńgeıinde sheteldik týrıst aǵyny bolýy kerek», dep túsindirdi E.Sembınov.

Shekaralyq aýdandarda oıyn bıznesin qurý qosymsha ju­mys oryndaryn ashýǵa yqpal etedi. Týrızm basqarmasynyń málimetinshe, bastapqy kezeńde shamamen 140 turaqty jumys ornyn qurý qarastyrylyp otyr. Odan keıin ınfraqurylymnyń damýyna qaraı bul kórsetkishti 500-ge deıin jetkizý kózdelgen.

Týrıstik oıyn-saýyq ınfra­qurylymyn damytý shaǵyn jáne orta bızneske de paıdaly. Iаǵnı týrıster kóbeıgende qoǵamdyq tamaqtaný, kólik qyzmeti jáne basqa da servısterge suranys artyp, kásipkerlik belsendilik kúsheıedi. Básekelestik bolady, bul sapanyń artýyna jumys isteıdi.

Zaısan aýdandyq máslı­ha­tynyń tóraǵasy Erkebulan Zaǵyparov qos aýdanda qolǵa alynatyn oıyn bıznesi jobasy shekaralyq aımaqtardyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyna tyń serpin beretinin aıtady. Degenmen  depýtat «taıaqtyń eki ushy» bolatyn sııaqty, bul máse­­leniń de ekinshi jaǵy bar ekenin esten shyǵarmaýdy eskertti.

«Shekaralyq aýdandarda oıyn bıznesi aımaqtaryn ashý she­telden týrıster kóbirek tar­týǵa septigin tıgizedi. Bul áleýmettik-ekonomıkalyq turǵy­dan da tıimdi. Eger joba iske assa, jańa qonaqúıler, qyzmet kórsetý oryndary ashylyp, jergilikti halyqqa jumys oryndary paıda bolady, memleketke qosymsha salyq túsedi. Taǵy bir mańyzdy másele – oıyn ortalyqtarynyń sheteldikterge ǵana qyzmet kór­setýi. Bul rette zań talap­ta­rynyń saqtalýyn qatań qada­ǵa­laý qajet. Qazaqstan azama­tynyń, ásirese jastardyń qumar oıynǵa aralasýyna jol beril­meýge tıis. О́ıtkeni onyń áleý­met­tik, rýhanı áseri bolýy múmkin. Sondyqtan osy jaǵyn da qaperden shyǵarmasaq», dedi aýdandyq máslıhat tóraǵasy.

Týrızm basqarmasynyń habarlaýynsha, bul joba sheteldik kelýshilerge arnalǵan jáne týrızmdi damytý quralynyń biri retinde ǵana qarastyrylǵan. Kazıno qyzmetin lısenzııalaý, olardyń jumysyn baqylaý men zań talaptarynyń saqtalýy, sondaı-aq qarjylyq operasııalardyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý, kámeletke tolmaǵandardy kir­gizbeý, qoǵamdyq tártipti qa­da­ǵalaý sııaqty máseleler ýá­kiletti memlekettik organ­dar­dyń quzyretinde bolady jáne elimizdiń qoldanystaǵy zań­na­ma­lary sheńberinde júzege asyrylady.

Shyǵys Qazaqstannyń sheka­ralyq aýdandary – Marqakól men Zaısanda sheteldik týrıs­terge arnalǵan oıyn bıznesi aı­maq­taryn ashý múmkindigi qa­ras­tyrylyp jatyr. Joba eko­nomıkalyq turǵydan tıimdi bolǵanymen, onyń áleýmettik jáne rýhanı áserin de eskerý qajet deıdi mamandar. Son­dyq­tan jobany iske asyrý kezinde zań talaptarynyń saqtalýy men qoǵamdyq tártipti qatań qadaǵalaý mańyzdy. Jalpy alǵanda, bul bas­tama shekaralyq aýdandardaǵy týrızmdi damytý men ekonomıkany jandandyrýdyń tıimdi quraly bolary sózsiz.

Shyǵys Qazaqstan oblysy