“JASTARǴA BAǴYT-BAǴDAR BERIP, JARQYN BOLAShAQQA JOL AShYP, QOLDAÝ KО́RSETÝ – QOR QYZMETINIŃ NEGIZI”

Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti qorynyń atqarýshy dırektory Bektas MUHAMEDJANOV: – Bektas Ǵafýruly, siz basqa­ryp otyrǵan uıymnyń negizgi maq­saty bilimdi, ónerli jastarǵa qol ushyn sozý bolyp tabylady, de­gen­men, qor qaıyrymdylyq qyzmetin atqarýdan da qalys qalǵan emes. Sáýir aıynda jarııalanǵan aqpa­rat­tardan bólek, sońǵy bir, eki aıdyń ishinde qordyń bastamasymen uıymdastyrylǵan is-sharalardyń sany, keıbir arnaıy uıymdardan da asyp túskeni anyq. Bul jerde ju­mys qarqynyn sanmen ǵana saralap turmyz, endi atqarylǵan jumystyń sapasy týraly taqyrypty qysqasha tolyqtyryp ótseńiz. – Qorda uıymdastyrylǵan ár­bir is-shara elimizdiń bilim, ǵylym, mádenıet salasyna paıdasy bar, rýhanı azyq alatyn dúnıeler. Son­dyqtan, biz jumys josparyn tek qana atqarylar istiń sanyna qaraı emes, sapasyna laıyqtap quramyz. Qazirgi Qazaqstan ınno­vasııalyq tehnologııalar, ǵylymı, mádenı, ekonomıkalyq jaǵynan bıik asýlarǵa umtylýshy el. Al bizdiń mindetimiz qaı baǵytty us­tansaq, sol jolmen memleketimizge maq­satty jumystarmen paıda keltirý, ıaǵnı jastarǵa baǵyt-baǵdar berip, jarqyn bolashaqqa jol ashyp, qoldaý kórsetý – qor qyz­metiniń negizi. Osy oraıda aıta ke­tý kerek, ǵylymdaǵy jastarǵa qol­daý kórsetý maqsatynda mamyr aı­yn­da jas ǵa­lymdardyń halyq­ara­lyq ǵylymı-tájirıbelik kon­fe­rensııasyn ót­kizdik. Konferensııa­nyń maqsaty, Qazaqstannyń daryndy jastaryn ǵylymı-tájirıbelik qyzmetke tartý, jastardyń ǵylymı qyzmetine qoldaý kórsetý, memlekettik bılik organdary men jastardyń arasynda kópbaǵytty baılanysty nyǵaıtý, qoǵamdyq mańyzy bar qyzmetterge jastardyń qyzyǵýshylyǵyn art­tyrý, jastardyń ınnovasııalyq áleýetin iske asyrýǵa jaǵdaı jasaý. Konferensııaǵa Parlament Máji­lisiniń ókilderi, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi, Qazaq­stannyń iri bız­nestegi ókilderi, otandyq kásipker­ler, halyqaralyq túlekter qaýym­dastyǵy, sheteldiń jáne Qazaq­stannyń kórnekti ǵa­lymdary, ǵy­lymı-zertteý ortalyq­tarynyń, bıznes-ınkýbatorlardyń, jastar uıymdarynyń jetekshi mamandary qatysty. Jıynda Qa­zaqstannyń órkendeýindegi jas ǵalymdardyń róli: jetildirý jáne básekeles orta­ny saýyqtyrýdaǵy teh­­nologııalyq serpilis, jastar jáne Qa­zaqstan Respýblıkasyndaǵy áleý­mettik-ekonomıkalyq refor­ma­lar, joǵary oqý orny biliminen keıin jańasha úrdiste ǵylymı kadr­lar daıyndaý kontekstindegi máse­leler, Qazaqstan­nyń bıznes-kósh­basshy­laryn qa­lyptastyrýdaǵy jas­tar uıymdary­nyń róli: máseleler jáne iske asyrý joldary talqylandy. Sonymen qatar, QR Tuńǵysh Pre­­zıdentiniń Qory qazaqstandyq jas ǵalymdar men óner qaırat­ker­lerine qoldaý kórsetý maqsatynda respýb­lı­kalyq baıqaýlardyń laý­reat­taryna grant tapsyrdy. Bul konkýrsty talantty jastar men jas ǵalymdar arasynda osymen úshin­shi ret ótkizip, shyǵarmashylyq jo­balardy qoldaý úshin grant ja­rııa­ladyq. Bıyl 95 ǵylymı joba kelip tússe, onyń 6-yn qarjylandyrýǵa laıyqty dep taýyp, oǵan 6,5 mıl­lı­on teńge bólindi. Al shyǵar­ma­shylyq jobadan 24-i keldi, onyń 5-ýin tańdap, 3,5 mıllıon teńge bóldik. Sondaı-aq, ol Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń stý­dent­terine osymen úshin­shi jyl qoldaý kórsetýdemiz. Bıyl stýdentterdiń 9 dıp­lom­dyq jumysyn qar­jy­lan­dyryp, oǵan 3,5 mıl­lıon teńge bólip otyrmyz. Ol jobalardy  qarjylan­dy­ryp qana qoımaı, olar­dyń iske asýyna da kómek­testik. Aıta ketý kerek, “Qa­zaqfılm” stýdent­ter­diń shyǵarmashylyq joba­larynyń elimiz ben ha­lyqaralyq arenalarda jo­ǵary deńgeıde kórsetilýi úshin tehnıkalyq jáne kór­kemdik jaǵynan qoldaý kórsetti. – Shyǵarmashylyq­taǵy jastarǵa grant bó­lý­den ózge, festıval uıym­dasty­ry­lyp júr, atalmysh is-sharanyń basty maqsaty qandaı? – “Darynǵa ǵasyr bas ıedi” shyǵarmashyl jastar festıvaliniń basty maqsaty – ulttyq mádenı qundylyqtardy nasıhattap, ta­lant­ty shyǵarmashyl jastardy, ıaǵnı stýdentterdi, jas sýretshilerdi, fo­to­graftardy, músinshilerdi, jas kı­nematografısterdi qoldap, shyǵar­mashylyqta ósýge jol ashý. Dástúrli túrde shyǵarmashyl jastardy jı­naıtyn bul mádenı oqıǵaǵa kelgen qonaqtar bıylǵy jyly Qordyń saıabaq aımaǵynda “Beıneleý óne­rindegi ulttyq ıdeıa” respýblıkalyq plenerinde músinderdiń tusaýkese­rimen, jas sýretshiler men foto­graf­tardyń jumystarymen, qazaq­standyq jas rejısserler – T.Júr­genov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń túlekteri, Qazaq­stan Respýblıkasy Tuńǵysh Pre­zı­denti Qorynyń grant ıegerleriniń dıp­lom­dyq jumystarymen ta­nysty. – Jeke tulǵanyń aqparattyq mádenıettiliginiń bir quram birligi –ki­taptar. Bıylǵy jyldyń basynan bas­tap sizderdiń bastamalaryńyzben bir­ne­she kitaptar jaryq kórgeni bizge málim. – Árıne, tulǵanyń aqparattyq mádenıeti men oqý mádenıettiligin qa­lyptastyrý búgingi kúnde kitap­ha­nalar men bilim berý mekemeleriniń tájirıbelik isinde eń mańyzdy­la­ry­nyń birin quraıdy. Aqparattyq qo­ǵamnyń damý kezeńinde oqý má­de­nıettiligi uǵymy “aqparattyq máde­nıet” uǵymyna keńeıip, onda oqý mádenıettiligi negizge alynady. Biz bul jaǵynan da kitaphanalar men jalpy bilim berý ujymdaryna jáne qoǵamdyq oryndarǵa túrli za­manaýı kitaptardy syıǵa tartý­damyz. Máse­len, jaqyn kúnderi “Qa­zaqstan­dyqtar Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaev jaıynda”, Elbasy eńbekteriniń jınaǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti syılyqtarynyń kitaby “Zor qur­met belgisimen...” jáne “Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Na­zarbaevtyń Qazaqstan Re­s­pýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti murajaıy muraǵatyndaǵy eńbek­teri”, sonymen qatar, Uly Otan soǵysynyń ardagerleri L. Gırshtiń “Estelik oımen ońasha”, Orynǵalı Esenǵazıevtiń “Uly Otan soǵysy, kombat taǵdyry” atty kitaptary men “Barlyq urpaqqa estelik úshin” atty fotoalbom shyǵarylyp, tıisti oryndarǵa tartý etildi. – Televızııalyq jobalar jaı­ynda aıtsańyz? – Jaqynda Qazaqstan Respýb­lı­kasy Tuńǵysh Prezıdenti Qory­nyń tap­syrysymen Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Tuńǵysh Prezıdenti týraly “Bolshaıa ıgra Prezıdenta” atty 1-serııaly derekti fılm ja­ryqqa shyqty. Sondaı-aq, 26 maý­sym kúni KTK telearnasy, “Nur Otan” HDP, Almaty qalasynyń ákim­digimen bir­lesip “Birligimiz ja­ras­qan” jalpy­halyqtyq aksııasyn ótkizdik. KTK telearnasy jáne “Ka­ravan” gazetimen túrli mýzy­ka­lyq baǵdarlamalardy iske asyrdyq. Uly Jeńistiń 65-jyl­dyǵynyń qur­metine Abaı atyndaǵy Qazaq memle­kettik akademııalyq ope­ra jáne ba­let teatrynda Darıǵa Na­zarbae­va­nyń “Eger soǵys bolma­ǵan­da....” atty qaıyrymdylyq konsertin uıymdastyrdyq. Konsertke Uly Otan soǵysynyń ardagerleri men eńbek maıdanynyń qatysýshylary shaqyryldy. Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń fortepıano sheberi, QR eńbek sińirgen qaırat­keri Tımýr Ýrmancheev, Abaı atyn­daǵy Qazaq memlekettik akademııa­lyq opera jáne balet teatrynyń jeke oryndaýshy­lary Andreı Tre­gý­benko jáne Medet Chota­ba­ev, Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik aka­demııalyq opera jáne balet teatry sımfonııalyq orkestri atalmysh teatr dırıjeri Nurjan Baıbosy­nov­tyń jetekshiligimen qatysty. Taǵy da bir mádenı sharaǵa toq­talyp ótsem, jaqynda, Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti Qorynyń zalynda “Intrabaroque” konserti ótti. Konsert “Qazaqstan Kameratasy” “Mýzykalyq eksperı­ment­ter zerthanasy” memlekettik ansambliniń mýzykalyq maýsymyn japty. Sondaı-aq, Astana kúnine oraı “Súıemin seni ómir!” atty mere­kelik konsert ótkizdik. Konsertke qazaq estradasynyń jul­­dyzdary, Qazaqstan Respýblı­kasy Tuńǵysh Prezıdenti Qorynyń grant ıegerleri men laýreattary, Nurlan Baı­kózovtiń jetekshi­li­gin­­degi Almaty qalasy ákiminiń es­tra­dalyq sımfonııalyq orkestri, “Sa­m­­uryq” bı teatry, Qazaqstan Res­pýb­lı­ka­synyń “Salta­nat” mem­le­kettik bı ansambli jáne taǵy bas­­qa­­lar qatys­ty jáne Qarasaı aýda­nyn­da, Elba­synyń týǵan jerinde me­rekelik is-sharalar uıymdastyrdyq. – Balǵyn balalar úshin qor qandaı qamqorlyq sharalaryn iske asyrdy? – Qor “Aıala” jáne “Dara” qorlary uıymdastyrǵan “Kúlki kúni 2010” qamqorlyq aksııasyna qatysty. Dástúrli túrde bul kúni de Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdenti Qorynyń syılyqtary №1 Almaty oblystyq balalar úıiniń, №1 Almaty qalalyq balalar úıiniń, №2 Almaty qalalyq balalar úıiniń, “Januıa” arnaıy kesheniniń tárbıelenýshilerine tartý etildi. 1 maýsym kúni Ortalyq saıabaqta dás­­­túrli túrde ótetin balalar shyǵar­ma­shy­lyǵynyń “Meıipim 2010” fes­tıvali boldy. Atalmysh sharany “Meıi­pim” áleýmettik jobasy boı­ynsha M.Ospanov atyndaǵy qoǵam­dyq qory uıymdastyrǵan. Bul joba jyl saıyn ótetin respýblıkalyq áleýmettik ıdeıalar men jobalar jármeńkesiniń “Halyq densaýlyǵy – Qazaqstan­nyń dáýlettiligi” 2009 jáne “In­tel­lektýaldy jasampaz qoǵam: bilim jáne jańa tehnolo­gııa­lar” áleý­met­tik ıdeıalar men joba­lar jár­­­meńkesi 2010 jyl jeńim­pa­zy bolyp tabylady. Joba Qazaq­stan Respýb­lıkasy Tuńǵysh Prezı­den­ti Qo­rynyń qaıyrymdylyq kó­megimen iske asqan. Jobanyń negizgi maq­sa­ty – jas talanttardy anyqtap, olar­ǵa qoldaý kórsetý, balalar úı­le­riniń jáne túzetý mektep-ınter­nattary­nyń shyǵarmashylyq da­ryn­daryna kóp­shiliktiń nazaryn aýdarý, ary qa­raı shyǵarmashy­lyq­ta shyńdalý­ǵa, damýǵa jol ashyp, jaǵdaı jasaý. Qazaqstan Respýblı­kasy Tuńǵysh Prezıdenti Qo­rynyń arnaıy syı­lyq­tary fes­tı­valdiń laýreatta­ry­na tabys etildi: N. Ostrovskıı atyndaǵy zaǵıptar men kózi nashar kóretin balalardyń №4 túzetý mektebine, №5 sańyraý ba­la­lardyń arnaıy mektep-ınter­na­ty­na jáne №15 týberkýlezdiń bas­tal­ǵan, bá­seńdegen formalaryn­daǵy balalar­dyń arnaıy mektep-ınter­na­tyna. Sondaı-aq, osy kúni Qazaq­stan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezı­den­ti Qorynyń qoldaýymen “Fami­ly” oıyn-saýyq saıabaǵynda kóp ba­la­ly otbasy balalary men az qamtylǵan otbasy balalary úshin qamqorlyq ak­sııasy ótti. Aksııany “Sheka­ra­syz balalyq” qoǵamdyq birlestigi, “Bota” qoǵamdyq qory jáne “Qam­qor HHI ǵasyr” korpo­ratıvti qorlarynyń seriktestigimen uıymdastyrdy. Aksııa barysynda 150 almaty­lyq balǵyn Qazaqstan Respýblı­kasy Tuńǵysh Prezıdenti Qorynyń syı­lyqtaryn – kitaptar, balalar en­sı­klopedııalary, kórkemdik jáne ta­nym­dyq ádebıetter, t.b. aldy. Osy kúnderi qordyń qoldaýymen Oqý­shylar saraıynyń ǵımaratynda “Balalar” fotokórmesi uıymdasty­ryldy. Almatylyq endi bastaǵan jáne kásibı jas fotograftardyń 120 jumysy kelgen kórermenniń naza­ry­na usynyldy, olardyń ár týyn­dy­synda balalardyń adamzat­tyń eń qymbat asyl qazynasy eken­­digin kórsetetin beıneler bar. Sondaı-aq, Qor janyndaǵy Qara­saı aýdandyq bilim qorynda, oqý jylyn úzdik aıaq­taǵan, baıqaýlarda, olım­pıadalarda jeńiske jetken 258 oqý­shyǵa demalys lagerlerine jol­da­ma­lar jáne 70 oqýshyǵa Astana kúnine oraı Astana qalasyna saıahat jasaýǵa múmkindik berildi. Balalar bizdiń bolashaǵymyz. Sondyqtan da olardy qorǵaý, bolashaqqa jeteleý bizdiń mindetimiz. Egemendi elimizdiń bolashaǵy jas jetkinshekterdiń bilim dárejesiniń tereńdigimen, mádenıetiniń joǵa­rylyǵymen ólshenedi. Osy uǵym­dar­dy ushtastyryp, uly jospar qur­ǵan qor qyzmetine sáttilik tileımiz. – Áńgimeńizge rahmet! Áńgimelesken Marjan OMAROVA.