Kollaj: Zylıha Qydyrbaı, EQ
Oqý ordasynyń rektory Kámshat Túsipovanyń aıtýynsha, sońǵy bir jylda ýnıversıtet halyqaralyq seriktestikti damytýǵa, bilim berý sapasyn arttyrýǵa jáne ǵylymı áleýetti nyǵaıtýǵa basymdyq bergen. Sonyń nátıjesinde Vengrııadaǵy Obýda jáne Korvınýs oqý oryndarymen kelisim jasalyp, 400 stýdentke tegin bilim alýǵa múmkindik qarastyrylǵan. Qazirgi ýaqytta alǵashqy 44 stýdent Majarstanda bilim alyp jatyr. Stýdentter munda sý sharýashylyǵy salasymen qatar ınjenerııa, jasandy ıntellekt, derekter bazasy, sıfrlyq tehnologııalar jáne IT-ınjenerııa baǵyttaryn meńgerip jatyr. Ýnıversıtet basshylyǵynyń aıtýynsha, shetelde tájirıbe jınap jatqan jastar elge oralyp, sý salasyna jańa tehnologııalar men zamanaýı sheshimder engizýge úles qospaq.
«Stýdentter elge oralǵannan keıin sý sharýashylyǵy, gıdrotehnıka, ırrıgasııa, sıfrlyq ınjenerııa, IT jáne ekologııa salalarynda eńbek ete alady. Ásirese, sý resýrstaryn tıimdi basqarý, sý únemdeý tehnologııalaryn engizý, ırrıgasııalyq júıelerdi sıfrlandyrý, klımat ózgerisi jaǵdaıyndaǵy sý qaýipsizdigin qamtamasyz etý sekildi mańyzdy baǵyttarda jumys júrgizýge múmkindik bar. Sonymen qatar jasandy ıntellekt, Big Data, GIS, spýtnıktik monıtorıng jáne Smart Water tehnologııalaryn engizý arqyly Qazaqstandaǵy sý salasyn jańǵyrtýǵa úles qosa alady. Búginde sý tapshylyǵy, transshekaralyq sý máseleleri jáne ınfraqurylymnyń tozýy – elimiz úshin ózekti másele. Halyqaralyq deńgeıde bilim alǵan jastar osy túıtkilderdi sheshýge jańa tehnologııalar men zamanaýı tásilder alyp keledi», deıdi Kámshat Túsipova.
Baǵdarlama aıasynda stýdentterdiń akademııalyq jaǵdaıyna erekshe kóńil bólingen. Olarǵa jataqhanalar qarastyrylyp, shákirtaqy bólingen. Sonymen qatar halyqaralyq professorlardan dáris alý, ǵylymı jobalarǵa qatysý, tájirıbe almasý baǵdarlamalaryna qosylý múmkindigi qarastyrylǵan.
«Osy oqý jylynyń ekinshi semestrinde kóktemgi akademııalyq utqyrlyq baǵdarlamasy aıasynda Býdapesht qalasyna bilim alýǵa keldim. Bul baǵdarlama stýdentterge sheteldik joǵary oqý oryndarynda tájirıbe jınap, jańa ortada bilim alýǵa úlken múmkindik beredi. Jatyn oryn ýnıversıtetten shamamen bir saǵattyq jerde ornalasqan. Hostelde bir bólmede úsh adam bolyp turamyz. Barlyq jaǵdaı jasalǵan, sondyqtan bul jaǵynan eshqandaı qıyndyq joq. Bizge Býdapeshttegi ýnıversıtet tarapynan shákirtaqy berilmeıdi. Shákirtaqy ózimizdiń Qazaq ulttyq sý sharýashylyǵy jáne ırrıgasııa ýnıversıteti tarapynan tólenedi», deıdi Qazaq ulttyq sý sharýashylyǵy jáne ırrıgasııa ýnıversıtetiniń qurylys mamandyǵy boıynsha birinshi kýrs magıstranty Danajan Álimqulova.
Sheteldik bilim baǵdarlamasynyń artyqshylyqtaryn tilge tıek etken stýdent bolashaqta elge oralyp, sý salasynda qyzmet etýdi maqsat tutatynyn jetkizdi.
«Baǵdarlama semestrlik bolǵandyqtan, biz mindetti túrde elge oralýymyz qajet. Shetelde oqý bizge túrli mádenıetpen tanysyp, jańa dostar taýyp, aǵylshyn tilimizdi damytýǵa zor múmkindik syılady. Baǵdarlama biz úshin úlken tájirıbe mektebi boldy. Shetelde bilim alý arqyly biz tek kásibı bilimimizdi arttyryp qana qoımaı, ómirge degen kózqarasymyzdy da keńeıttik. Bolashaqta osy tájirıbeni elimizdiń damýyna qoldanamyz dep senemin», deıdi ol.
Aıta keteıik, ultyq sý ýnıversıteti búginde 9 kafedrada 31 bilim berý baǵdarlamalary baǵytynda úsh deńgeıli bilim berý júıesi boıynsha mamandar – bakalavrlar, magıstrler jáne PhD doktorlaryn daıyndaıdy. Alaıda mamandardyń aıtýynsha, sý salasy boıynsha elimizge áli de birqatar bilim baǵdarlamalary qajet.
«Prezıdenttiń Qazaq ulttyq sý sharýashylyǵy jáne ırrıgasııa ýnıversıtetin qurý jónindegi bastamasy ońtaıly sheshim boldy. Degenmen, ýnıversıtette áli de birqatar bilim baǵdarlamalardy engizýdi qajet etedi. Máselen, sý salasyna gıdrologııalyq mamandyqtardan bólek, «О́simdiktaný», «Jer qyrtystaryn zertteý» men «Agrotehnıka» baǵyttary qajet. О́ıtkeni, bilim alýshy sý kózderin paıdaǵa jaratýdy jan-jaqty meńgerip shyǵýy qajet» dedi tehnıka ǵylymdarynyń doktory Altaı Musaev.
Qazaqstan, Tájikstan jáne О́zbekstan jazda sýdy ózara qalaı bólisedi?
Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrliginiń málimetinshe, qos dıplomdy bilim berý baǵdarlamasy sheńberinde búginde Majarstannyń Korvın ýnıversıtetinde 11 magıstrant, 4 doktorant bilim alyp jatyr. Mınıstrliktiń málimetinshe, halyqaralyq yntymaqtastyqty jetildirýge baǵyttalǵan jumystar áli de jalǵasyn tappaq.
