Foto: Ashyq derekkóz
Baǵdarlama 1948 jyly Qazaqstanda joıylyp ketken Turan jolbarysyn qalpyna keltirýge baǵyttalǵan. Ǵylymı zertteýler Turan men Amýr jolbarystarynyń genetıkalyq jaqyndyǵyn rastady, bul tarıhı popýlıasııany qalpyna keltirý úshin Amýr jolbarysyn paıdalanýǵa múmkindik berdi. Jobany daıyndaý on jyldan astam ýaqytty aldy jáne oǵan tek normatıvtik jáne ǵylymı negiz jasaý ǵana emes, sonymen qatar tutas ekojúıeni qalpyna keltirý jáne 415 100 gektardan astam aýmaqty alyp jatqan «Ile-Balqash» qoryǵyn qurý kirdi, onda basqalarmen qatar buhar buǵylary men qulandar da ákelindi.
Jobany iske asyrýda Qazaqstan men Reseıdiń qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyǵy basty ról atqarady. 2021 jyly jobany Q. Toqaev pen V. Pýtın óńiraralyq yntymaqtastyq forýmynda talqylady, al 2025 jyly eki eldiń qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrleri Amýr jolbarystaryn Almaty oblysyna ákelý jáne beıimdeý boıynsha birlesken is-qımyl josparyna qol qoıdy. Bul saladaǵy yntymaqtastyq jan-jaqty, ol tájirıbe almasýdy, Reseıdegi janjalǵa qarsy is-qımyl tobynyń otandyq mamandaryn oqytýdy qamtıdy.
Bıyl 8 mamyrda Habarovskten Qazaqstanǵa alǵashqy tórt Amýr jolbarysy jetkizildi – 3,5 jastaǵy eki eresek jolbarys jáne 6 aılyq eki kúshik. Beıimdelýden keıin olar tabıǵı mekendeý ortasyna jiberiledi, osylaısha turan jolbarysynyń tarıhı taralý aımaǵyndaǵy popýlıasııasy qalpyna keledi.
Baǵdarlamany iske asyrý jahandyq bıoártúrlilikti saqtaýda jańa taraýdy ashady. Qazaqstan úshin bul joǵalǵan tabıǵı murany qalpyna keltirip qana qoımaı, sonymen qatar zamanaýı ekologııalyq ǵylymnyń, halyqaralyq yntymaqtastyqtyń jáne uzaq merzimdi memlekettik ekologııalyq saıasattyń áleýetin kórsetedi.
