Qazaqstan • Búgin, 09:40

«Inoagentter tizimi»: Qazaqstanda kimderdi shetel qarjylandyrady?

3 mın
oqý úshin

Qazaqstan azamattary men kompanııalar 2025 jyldyń ekinshi jarty jyldyǵynda shetelden 12 mlrd teńge qarajat alǵan. Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik kirister komıteti alǵash ret naqty somalar men sheteldik donorlar kórsetilgen tizimdi jarııalady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

«Inoagentter tizimi»: Qazaqstanda kimderdi shetel qarjylandyrady?

Foto: Ashyq derekkóz

Mundaı tizimdi jarııalaý sheteldik qarjylandyrýdyń ashyqtyǵyn jáne qarajattyń maqsatty paıdalanylýyn baqylaýdy kózdeıtin Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańnamasy sheńberinde mindetti sanalady.

Tizimge ÚEU halyqaralyq qurylymdardan, sheteldik qorlardan, dıplomatııalyq ókildikterden jáne sheteldik ınstıtýttardan qarajat túsken ÚEU, qoǵamdyq qorlar, medıa qurylymdar men quqyq qorǵaý uıymdary kirdi.
Sheteldik qarajattyń edáýir kólemin quqyq qorǵaýshylar men jýrnalıster alǵan. Tómende ashyq kózderden alynǵan málimetterge sáıkes belgili azamattar men uıymdar kórsetilgen.

Quqyq qorǵaýshylar arasynda eń kóp qarjylandyrýdy, ıaǵnı 350 mln teńgeni «Adam quqyqtary jáne zańdylyqty saqtaý jónindegi qazaqstandyq halyqaralyq bıýro» QB (E.Jovtıs, I.Imanbaı jáne t.b.) alǵan.
Qarajat Djorda Soros, SIGRID RAUSING TRUST ı National Endowment for Democracy jáne t.b qurylymdardan túsken.

Qarjy naryǵynda jańa ózgerister: beırezıdentterge qatysty talaptar qaıta qaralady

MediaNet jýrnalısteri (A.Djalılov) jarty jyl ishinde 300 mln teńgedeı alǵan. Bul qurylymnyń negizgi demeýshileri retinde Djordja Soros qurylymynyń «Ashyq qoǵam ınstıtýty», European Endowment for Democracy, THE NIPPON FOUNDATION, n-ost - Netzwerk fur Osteuropa-Berichterstattung e jáne t. b. boldy.
Quqyqtyq saıasatty zertteý ortalyǵy (D.Nurymov) 284 mln teńge somasynda qarjylandyrylǵan. Sheteldik donor retinde Eýropalyq komıssııa, zamanaýı jýrnalıstıkany damytý ortalyǵy jáne AQSh memlekettik departamenti qarajat bólgen.

2023 jyly Soros-Qazaqstan transformasııalanǵan qorynyń negizinde qurylǵan «CAPS Unlock» QQ (Jetekshisi A.Aıdarqulova) Ashyq qoǵam qorynan Ashyq qoǵamǵa járdemdesý qory arqyly 175 mln teńge (OSF via FPOS), Ashyq qoǵamǵa járdemdesý qory (FPOS) jáne t.b. qarjylandyrylǵan.

Shetelden alǵan qarjy qaıda jumsaldy?

OF «PaperLab» (S.Beısembaev, A.Reshetnıak, K.Kabatova, A.Tlegenova jáne t.b.) MKK tiziliminde Djordj Soros qurylymynyń «Ashyq qoǵam ınstıtýty», National Endowment for Democracy demeýshilerinen 99 mln teńge alǵany kórsetilgen.

Taǵy bir belgili quqyq qorǵaý uıymy –«Ádil sózge» (K.Djamankýlova, D.Ýtkın, T.Kaleeva) 97 mln teńge bólingen. Qarjylandyrý kózi – Ulybrıtanııa jáne Nıderlandy elshiligi.

MKK jarııalaǵan tizimde «Krylıa svobody» QQ (R.Reımer, E.Shvesova) qarajatty Ashyq qoǵamǵa járdemdesý qorynan (FPOS), Nıderlandy elshiliginen, Soǵysty zertteý ınstıtýtynan 61 mln teńge alǵany kórsetilgen.
«Ar Rýh Hak» jetekshisi B.Tóreǵojın, Foreign, Commonwealth&Development Office (FCDO) ı National Endowment for Democracy-dan 44 mln teńge alǵan.

Genderlik máselelermen aınalysatyn «FemAgora» QQ, (Leıla Zýleıha Mahmýdova, Ksenııa Ýdod, Darııa Kasmamytova) shetelden 15 mln teńge alǵan.

Osylaısha, alynǵan aqsha somalary men qarjylandyrý kózderin kórsetý arqyly tizimdi jarııalaý jyl jańalyǵy boldy. Bul Salyq kodeksiniń, sondaı-aq «Kommersııalyq emes uıymdar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańynyń talaptaryna sáıkes iske asyryldy.

Alaıda jarııalanǵan tizimde alynǵan qarajatqa iske asyrylǵan jobalar týraly, sondaı-aq sheteldik qarjylandyrýdyń túpkilikti benefısıarlary týraly aqparat joq.