Dop dodasynyń dúbiri estildi

5 mın

oqý úshin

Erteń fýtboldan HHIII álem chempıonatynyń shymyldyǵy túriledi. Jer-jahan jankúıerleri taǵatsyzdana kútken dúbirli dop dodasy qarsańynda birneshe qyzyqty derekter men tartymdy aqparatty kópshilik nazaryna usynýdy jón kórip otyrmyz.

Ǵalym SÚLEIMEN

FIFA bıyl álem chempıonatynyń júlde qory rekordtyq kórsetkishke jetkenin málimdedi. Qazir bul soma 871 mln dollardy qurap otyr. Eń birinshi kezekte qatysýshy komandalardyń árqaısysy keminde 10,5 mıllıonnan enshileıtinin aıta ketken abzal. Tipten, jeńilisten bas kótermegenderdiń esepshotyna osy soma aýdarylady. Álbette neǵurlym tabysty óner kórsetken quramalar solǵurlym syıaqyny da kóbirek alady. Al jarys jeńimpazy 50 mln dollardy oljalaıdy. Fınalda utylǵan komandaǵa 35 mln tabys etiledi. Qola júldegerge 30 mln tıesili.

«Opta» sýperkompıýteri álem chempıonatynyń bas júldesinen basty úmitker retinde Ispanııa quramasyn atady. Pıreneı túbegi túlekteriniń múmkindigi 16,1 paıyzǵa baǵalanyp otyr. Ekinshi, úshinshi oryndarda – Fransııa (13%) men Anglııa (11,2%). Sondaı-aq favorıtter qatarynda Argentına (10,36%), Portýgalııa (7,00%), Brazılııa (6,61%), Germanııa (5,12%), Nıderland (3,62%), Norvegııa (3,51%), Belgııa (2,37%) syndy komandalar bar.

Soltústik Amerıkadaǵy dop dodasyna qatysýshylar tiziminde 1 248 fýtbolshy bar. Onyń 202-si (16,2%) Anglııa premer-lıgasynda oınap júr. О́zge chempıonattarda óner kórsetetin oıynshylardyń úles salmaqtary mynadaı: Germanııa – 110 (8,8%), Fransııa – 89 (7,1%), Ispanııa – 83 (6,7%), Italııa – 72 (5,8%), Saýd Arabııasy – 51 (4,1%), Túrkııa – 43 (3,4%), Nıderland – 39 (3,1%), AQSh – 38 (3,0%), Brazılııa – 32 (2,6%), Portýgalııa – 32 (2,6%), Qatar – 30 (2,4%), Belgııa – 27 (2,2%), Meksıka – 26 (2,1%), Mysyr – 22 (1,8%), Chehııa – 20 (1,6%), Iran – 20 (1,6%), OAR – 20 (1,6%), Shotlandııa – 19 (1,5%), Argentına – 18 (1,4%) oıynshy.

Anglııanyń «Manchester Sıtı» klýby óziniń 19 oıynshysyn mýndıalǵa attandyrdy. Bul – eń úzdik kórsetkish. Odan keıingi satylarǵa myna komandalar jaıǵasty: «Bavarııa» (18 oıynshy), «Arsenal», PSJ (16-dan), «Barselona» (14), «Manchester Iýnaıted», «Krıstal Pelas» (13-ten), «Atletıko» (12), «Ál-Hılal», «Ál-Nasr», «Borýssııa Dortmýnd», «Galatasaraı», «Lıverpýl» (11-den), «Mılan», PSV, «Real», «Slavııa» (10-nan).

Álem chempıonatyna qatysýshylar arasyndaǵy eń qymbat oıynshy – Lamın Iаmal. Ispanııa quramasy men «Barselonanyń» betkeustary qazirgi kezde 358 mln eýroǵa baǵalanyp otyr. Norvegııanyń surmergeni Erlıng Holandtyń («Manchester Sıtı») quny – 227,3 mln eýro. Fransııanyń maqtanyshy Kılıan Mbappe («Real», Madrıd) – 165,7 mln eýroǵa baǵalandy.

Osy mýndıaldaǵy eń egde tartqan oıynshy – Kreıg Gordon. 43 jastaǵy qaqpashy Shotlandııanyń ulttyq quramasynyń jeıdesin osydan 22 jyl buryn kıdi. Ekinshi orynda – Krıshtıaný Ronaldý. Portýgalııanyń juldyzy bıyl aqpanda 41 jasqa toldy. Úshinshi orynda – 40 jastaǵy Meksıkanyń qaqpashysy Gılermo Ochao. Odan keıingi satylarǵa 40-tyń qyrqasyna shyqqan Lýka Modrıch (Horvatııa), Edın Djeko (Bosnııa men Gersegovına), Manýel Noıer (Germanııa), Vozınıa (Kabo-Verde), 39 jastaǵy Fernando Mýslera (Ýrýgvaı), Iýto Nagomoto (Japonııa), Ernan Galındes (Ekvador) jaıǵasty.

Mýndıalǵa attanǵan О́zbekstan qurama komandasy músheleri arasynda 13 legıoner bar: Olar – Abdýkodır Hýsanov («Manchester Sıtı», Anglııa) Eldor Shomýrodov pen Abbos Faızýllaev («Ystanbul Bashakshehır», Túrkııa), Rýstam Ashýrmatov pen Jalolıddın Masharıpov («Istıklol», Iran), Abdýlla Abdýllaev («Dıbba», BAÁ), Odıl Hamrobekov («Traktor», Iran), Otabek Shýkýrov («Banı Iаs», BAÁ), Ázız Ganıev («Al-Bataeh», BAÁ), Ýmaralı Rahmonalıev («Sabah», Ázerbaıjan), Oston Ýrýnov pen Igor Sergeev («Persepolıs», Iran), Sherzod Temırov («Erbıl», Irak). Qalǵan fýtbolshylar óz elinde oınap júr.

Dúbirli dop dodasyna elimizdiń premer-lıgasynda óner kórsetetin jalǵyz ǵana oıynshy qatysady. Ol – Ivan Bashıch. 23 jastaǵy «Astananyń» jartylaı qorǵaýshysy Bosnııa men Gersegovınanyń namysyn qorǵaıdy. Bashıchtan bólek, kezinde elimiz chempıonatynda óner kórsetken taǵy úsh fýtbolshy Amerıkada baq synaıdy. Olar – burynyraqta «Aqtóbe» men «Tobylda» oınaǵan ózbekstandyq Igor Sergeev pen Jasýrbek Jalolıddınov («Qaırat»), panamalyq Roderık Mıller («Oqjetpes»).

Álem chempıonatynda О́zbekstannyń qaqpasyn qorǵaıtyn Ýtkır Iýsýpov 1991 jyldyń 4 qańtarynda qazirgi Túrkistan oblysynyń Saıram aýdanynda dúnıege kelgen. Búginde ol Namangannyń «Navbahor» klýbynyń namysyn qorǵap júr. 2018 jyly ulttyq komanda sapyna qabyldanǵan Iýsýpov sodan beri 43 kezdesýge qatysyp, óz qaqpasyna 30 dop jiberip aldy.