Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Almatyda 14–35 jas aralyǵyndaǵy jastardyń sany 712 myńnan asady. Bul – qala halqynyń 32 paıyzy. Eń bastysy, jastar qalany kógaldandyrý, ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý, turmystyq qaldyqtardy qaıta óńdeý isine belsendi aralasyp keledi. Máselen, «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq aksııasy aıasynda shaharda 5,7 myńnan astam adamnyń qatysýymen 55-ten asa ekologııalyq is-shara uıymdastyrylyp, oǵan 1,8 myńnan astam erikti atsalysty.
Atap aıtqanda, «Plastic Hunt», «Plastic-FREE Week», «Qaǵaz boom», «EcoQuest Almaty», «EcoQala Fest», «Eko-reındjerler» jobalary, sondaı-aq túrli ekologııalyq chellendj men aǵartýshylyq aksııalar oń nátıjesin berdi. Sonymen qatar #TazaSnap, #EcoSortChallenge, #EcoStyleDay, #EkoSana jáne «Eko-storıtellıng: Meniń jasyl ádetim» sekildi bastamalarǵa 3 myńnan astam adam qatysqan. Budan bólek, «EcoBaqylaý» reıdteri uıymdastyrylyp, bazarlar men saýda-oıyn-saýyq ortalyqtarynda «EcoSana» aqparattyq aksııalary ótkizildi. Almatynyń barlyq aýdanynda jastardyń, stýdentter men eriktilerdiń qatysýymen turaqty túrde aýqymdy senbilik uıymdastyrylady.
Qaladaǵy 35 joǵary oqý ornynda ekolog mamandarmen kezdesýler, «Taza Student Campus» aksııasy, qaldyqtardy suryptaýǵa arnalǵan forsaıt-sessııalar men «Green Campus» alańdary ótkizildi. Olarǵa 2 myńnan astam adam qatysty. Sondaı-aq Azamattyq avıasııa akademııasynda «Jasyl akademııa» ekologııalyq mádenıet ortalyǵy jumysyn bastady.
Qazirgi tańda jastar komıýnıtı ortalyqtary turmystyq qaldyqtardy bólek jınaý ınfraqurylymyn damytýǵa basymdyq berip otyr. Osy maqsatta plastık bótelkelerdi qabyldaıtyn fandomattar ornatylyp, plastık qaqpaqtardy qaıta óńdeýge jınaý júıesi jolǵa qoıylǵan.
Komıýnıtı ortalyqtarynyń negizgi baǵyttarynyń biri – jastarǵa psıhologııalyq jáne quqyqtyq kómek kórsetý, jumyspen qamtýǵa járdemdesý, kásibı baǵdar berý jáne kásipkerlikti damytýǵa qoldaý bildirý. Jyl basynan beri 210 myńǵa jýyq adamdy qamtyǵan 980-nen astam is-shara ótkizildi. Al jyl sońyna deıin taǵy tórt komıýnıtı ortalyǵyn ashý josparlanyp otyr.
Almaty halyqaralyq jastar ortalyǵy retindegi mártebesin nyǵaıtyp keledi. Sonyń nátıjesinde qala Túrki áleminiń jastar astanasy mártebesine ıe boldy. Osy oraıda byltyr alǵash ret 12 tamyz – Halyqaralyq jastar kúni keń kólemde atalyp ótip, myńdaǵan jastyń basyn qosqan «Alma Love» festıvali uıymdastyryldy. Sonymen qatar zamanaýı ýrbanıstıkalyq mádenıetti damytýǵa baǵyttalǵan «City Makers» qalalyq qaýymdastyqtar festıvali de alǵash ret ótkizildi.
Jastardy jumyspen qamtý baǵytynda da oń nátıje bar. Máselen, 2025 jyly 24,4 myńnan astam jas jumyspen qamtylyp, 12 myńnan astamy túrli oqý baǵdarlamasynan ótti. Sonyń nátıjesinde olardyń 7,2 myńy turaqty jumysqa ornalasty. NEET sanatyndaǵy jastardyń úlesi 6,4 paıyzdan 4,9 paıyzǵa deıin tómendese, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,1 paıyzǵa deıin qysqardy. Al 2026 jyldyń basynan beri taǵy 3,7 myń jas jumysqa ornalasqan.
Alǵash ret ákimdik deńgeıinde ǵylymı jobalardy granttyq qarjylandyrý tetigi engizildi. Osy maqsatqa 348 mln teńge bólinip, 10 jobany qoldaý kózdeldi. Ǵylymı zertteýler ekologııa, jasandy ıntellekt, energetıka, densaýlyq saqtaý, qalalyq ınfraqurylym jáne sıfrlandyrý baǵyttaryn qamtıdy. Bıylǵy 20 mamyrǵa deıin Almaty jáne elimizdiń ózge aımaqtaryndaǵy joǵary oqý oryndary men ǵylymı zertteý ınstıtýttarynan 228 ótinim kelip túsken.
«Almaty jastardyń jan-jaqty damýyna jáne ózin-ózi júzege asyrýyna barlyq múmkindik jasalǵan qala retindegi mártebesin nyǵaıtyp keledi. Búginde jastar bilim, ǵylym, eriktilik jáne áleýmettik bastamalar arqyly qalanyń qoǵamdyq ómirine belsene aralasýda», deıdi qalalyq Jastar saıasaty basqarmasynyń ókilderi.
ALMATY
