Mindet – zań buzýshylyqtyń aldyn alý

«Qazmedıa ortalyǵynda» Qazaqstan Respýb­lıka­syndaǵy saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń uıymdastyrýymen «Saılaýǵa baıqaý júrgizýdiń amaldary men ádisteri» taqyrybynda semınar-trenıng ótti. Atalǵan semınar-trenıng saı­laýǵa qoǵamdyq baqylaý júrgizý úderisine daıyndyq sheńberin­de baıqaýshylarǵa arnalyp ótkizildi. Sharanyń basty maqsaty – Saılaýdy baıqaý jónindegi res­pýblıkalyq qoǵamdyq komıs­sııanyń mıssııasy men mindetterin túsindirip, baıqaý úderisin jetildirý. Sondyqtan, semınar barysynda saılaý naýqanyndaǵy baıqaýshylardyń negizgi róli, baıqaý júrgizý barysynda aqparattyq tehnologııalardy paıdalaný syndy máseleler talqylanady. Sonymen qatar, saılaý ótkizýdiń halyqaralyq standarttaryna nazar aýdarylyp, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń qyzmetiniń 2011 jáne 2012 jyldardaǵy saılaý naýqandaryndaǵy tájirıbesine taldaý jasaldy. Máselen, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi Vladımır Telnovtyń aıtýynsha, bul semınardyń mańyzy zor. «Osyndaı trenıngter elimizdiń barlyq aımaǵynda ótkiziletin bolady. Ol semınarlarda baıqaýshylarǵa qoıylatyn negizgi talap-mindetter men quqyqtar aıqyndalyp, jaýapkershilikter belgilenedi. Biz árbir saılaý ýchaskesinde baıqaýshylardyń bolýyn qadaǵalaımyz. Jalpy alǵanda, baıqaýshydan azamattyq qoǵam men memlekettiń ara-qatynasy kórinedi. Sebebi, bıliktiń qaınar kózi – halyq. Qoǵam bul saılaýdyń durys ótetinine senimdi bolýy tıis. Árbir saılaýshy Konstıtýsııa men «Saılaý týraly» Zańdaǵy erejeler men normalardy saqtaýy tıis», – dedi V. Telnov óz sózinde. Sondaı-aq, ol baıqaýshylar retinde kóbine bedeldi adamdar tańdalatynyn, sebebi, bul qoǵam ómirindegi aıtýly oqıǵa ekenin atap ótti. «Baıqaýshy saılaý úderisine bóget jasamaýy kerek. Barlyq úderistiń zańnamalarǵa sáıkes júrgizilýin qadaǵalap otyrýy tıis. Keıde saılaý úderisiniń talaptaryna qaıshy keletin jaǵdaılar bolýy múmkin. Máselen, bir áıeldiń kúıeýi kelip, «Keshirińizder, meniń zaıybym balamen otyr, men sonyń ornyna daýys bereıin», deýi múmkin ǵoı. Biraq, osynyń ózi zań buzýshylyq bolyp sanalady. Demek, mundaı jaǵdaıdy baıqaýshy zań buzýshylyq retinde tirkep otyrýy tıis. Osy tektes mysaldar kezdesip jatady. Alaıda, bizdiń negizgi mindetimiz – qatelikterdi tirkeý ǵana emes, olardyń aldyn alý. Bul oraıda, osyndaı semınar-trenıngterdiń róli orasan», – dedi ol. Al atalǵan komıssııanyń taǵy bir múshesi Talant Ramazanov Qazaqstanda buǵan deıin de kóptegen saılaý úderisi bolǵanyn, sondyqtan, elimizde saılaý úderisteri ınstıtýty jáne saılaýdy baıqaý jónindegi ınstıtýt damyp kele jatqanyn atap ótti. «Máselen, 2005 jyly qurylǵan Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa osymen tórtinshi márte saıası naýqanǵa qatysyp otyr. Birneshe jyl ótkennen keıin komıssııa óz aıaǵynan nyq turyp, tájirıbesin molaıta túsedi dep oılaımyn», – dedi ol óz sózinde. Osylaı deı kele, ol saıası naýqan barysynda kezdesetin túrli qarama-qaıshy úderisterge, kedergilerge, ákimshilik zań buzýshylyqtarǵa jan-jaqty toqtalyp, olardyń aldyn alýdyń joldaryn aıtyp berdi. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan».