Bes basty qater

Qaıshylyq qursaýyndaǵy qurlyqtar

[caption id="attachment_74111" align="aligncenter" width="503"] Confused man and question marks. 3d rendered illustration.[/caption] Álemde qalyptasqan búgingi ekonomıkalyq, saıası jáne áleýmettik táýekelderdi eskere kelip, Economist Intelligence Unit (EIU) uıymy «taıaý aradaǵy eki jyl ishinde álemdik ekonomıka jáne bıznes ahýalyn eleýli ózgeriske ushyratýy múmkin» bes basty qaterdiń tizimin jarııalady. Bul qaterlerdiń árqaısysy eń joǵarǵy – 25 ball baǵamen belgilendi. Sóıtip, EIU boljamy boıynsha álemdik ekonomıkaǵa basty qater mynalar bolyp belgilendi: – 5. Álemdik ekonomıkany turaqsyzdandyratyn lańkestik qateri. Bul qaterdiń deńgeıi: 12 Sırııa jáne Irak aýmaǵynda qurylǵan «Islam memleketi» búkil álem boıynsha adamdardy lańkestik oqıǵalarǵa tartýda. «Eger lańkestik shabýyldar odan ári kúsheıetin bolsa, ol tutynýshylarǵa jáne bızneske erekshe yqpal etip, amerıkalyq jáne eýropalyq rynoktardy eleýli kúızeliske uryndyrýy múmkin» dep atap kórsetilgen EIU esebinde. – 4. Halyqaralyq qarjy saıasatyndaǵy ártektilik valıýta rynogynyń turaqsyzdyǵyna ákelip soǵady. Bul qaterdiń deńgeıi: 16. Federaldyq qor júıesi bıylǵy jyly negizgi stavkany kótermek. Osynyń saldarynan qarjylyq jaǵdaıy álsiz elder joǵary bıýdjet tapshylyǵyn kóretin bolady. Sonymen birge, olardyń qataryna bıýdjeti shıkizat taýarlarynyń eksportyna tikeleı baılanysty elder de qosylady. Oǵan Túrkııa, OAR, Reseı jáne Venesýela memleketteri kiredi. – 3. Reseı jáne Ýkraına arasyndaǵy ahýaldyń shıelenisýi, «qyrǵıqabaq soǵys» áleginiń kúsheıýi. Bul qaterdiń deńgeıi: 16. Qazirgi Batys elderi men Reseı arasyndaǵy jaǵdaı «qyrǵıqabaq soǵys» kezeńin eske túsiredi. Jaqynda Eýropalyq odaq shilde aıynda aıaqtalýǵa tıis sanksııany odan ári uzartty. Oǵan qarsy Reseı ekonomıkalyq jaýap sharalaryn qoldanǵan joq. Al mundaı sharalardyń bolatyndyǵy sózsiz. «Onyń ústine saýda sanksııasy jasalmaǵan kúnniń ózinde, saýda qarym-qatynasynyń álsireýi Reseı ekonomıkasyna keri áser etedi. Al bul óz kezeginde Ortalyq jáne Shyǵys Eýropanyń ónerkásip óndirisiniń quldyraýyna ákep soǵady» delingen EIU esebinde. – 2. Shıkizat baǵasynyń kúrt quldyraýy jáne Qytaı rynogynyń qulaýy damýshy rynoktardyń ósiminiń tómendeýine ákelip soǵady. Bul qaterdiń deńgeıi: 20. Qazir álem ekonomıkasy Qytaı ekonomıkasy ósiminiń tómendeýine, sondaı-aq, jaqyn arada bolǵan Qytaı rynogynyń kúıreýine jáne ıýanniń qunsyzdanýyna óte alańdaýshylyq tanytýda. «Damýshy álemniń suranysyna táýeldi batystyq ónim óndirýshiler men rıteılerdi eskergende, damýshy rynok ósimi qarqynynyń uzaq ýaqyt tómendeýi Eýropalyq odaq jáne AQSh elderi úshin eleýli túrde keri áser etedi» dep atap kórsetilgen esepte. – 1. Grekııadaǵy qalyptasqan ahýal eýroaımaqtyń ydyraýyna ákep soǵýy múmkin. Bul qaterdiń deńgeıi: 20. «Bizdiń oıymyzsha, mundaı qaýip 2016 jyly odan ári kúsheıe túspek. SIRIZA partııasy tap bolǵan kúrdeli jaǵdaıdy eskere kelgende, nesıe berýshilermen jasalatyn jańa kelisimderdiń de úlken qıyndyqqa tap bolatyndyǵy sózsiz» dep atap kórsetilgen esepte. Eger Grekııa shyn máninde eýroaımaqtan shyǵatyn bolsa, onda Eýropalyq odaq quramyndaǵy elderdiń arasynda úlken qobaljýshylyq týyndaıdy. Birqatar memleketter Grekııanyń jolyn qýýy múmkin. Eýropalyq odaqta mundaı keleńsiz jaǵdaı oryn alatyn bolsa, onyń álemdik ekonomıkaǵa tıgizetin kesiri zor bolmaq. «Álemdik qarjy júıesi tyǵyryqqa tirelip, álemdik ekonomıka tereń resessııaǵa urynady» deıdi sarapshylar. Sonymen birge, EIU álemdik ekonomıkaǵa jáne álemdik rynokqa úlken qaterlerdiń biri retinde Soltústik jáne Ońtústik Koreıa arasynda oryn alǵan janjaldy da atap kórsetken. Eýropalyq odaqta biraýyzdylyq joq Germanııanyń vıse-kansleri Zıgmar Gabrıel Eýropalyq odaqqa múshe memleketterdiń kópshiliginiń «kelisilgen kvota»  boıynsha bosqyndardy qabyldaýdan bas tartýyn «úlken masqaralyq» dep atap kórsetti. ARD telearnasyna bergen suhbatynda Zıgmar Gabrıel Eýropalyq odaqqa kiretin úsh memleket qana – Germanııa, Shvesııa, Avstrııa bosqyndardyń basym bóligin qabyldap otyr. Qalǵan memleketter bul máselede nemquraılylyq tanytýda. Olar soǵystan qashqan adamdar úshin shekaralaryn jaýyp, Eýropalyq odaqtyń ashyq shekara jónindegi ishki saıasatyna qaýip tóndirip otyr. «Meniń oıymsha, blogqa kiretin múshe-memleketterdiń kópshiligi «bul bizge qatysty emes» dep irgesin aýlaq salǵandyǵy, úlken masqaralyq bolyp tabylady. Eýropany qaıtadan jabyq shekara jaǵdaıyna ákelý túptiń-túbinde kúrdeli   ekonomıkalyq, saıası jáne mádenı keleńsizdikke uryndyrýy múmkin», – dep atap kórsetti ol. Zıgmar Gabrıeldiń atap kór­setkenindeı, Germanııa bıylǵy jyly ádettegiden tórt ese kóp, ıaǵnı 800 myń bosqyndy qabyl­daǵaly otyr. Alaıda, Germanııa sheksiz emes qoı, deıdi ol. Fransııa syrtqy ister  mı­nıstri Loran Fabıýs Berlınde ótetin kezekti kezdesýge Angela Merkel men Fransýa Oland bosqyndarǵa qatysty kvota máselelerin talqylaıtyn bolady, dep atap kórsetti. Budan buryn Eýropalyq odaq múshe-memleketterdiń árqaısysy qabyldaýǵa tıis bosqyndardyń kvotasyn belgilegen edi. Alaıda, bul qadam júzege aspaı qaldy. Sebebi, Odaqqa qarasty memleketterdiń kópshiligi bul ıdeıaǵa qosylýdan bas tartty. Vengrııa elge bosqyndardy kirgizbeý úshin Serbııa mem­leketimen aradaǵy shekara boıynsha qorǵan turǵyzýda. Shilde aıynda Danııa memleketi Taıaý Shyǵys jáne Soltústik Afrıka elderinen keletin mıgranttar tasqynyn azaıtý úshin bosqyndar statýsy boıynsha beriletin kómek qarjyny qysqartatyndyǵyn málimdedi. Estonııa eki jyl ishinde tek qana 150-200 bosqyn qabyldaıtyndyǵyn atap kórsetti. Al Ulybrıtanııa premer-mınıstri Devıd Kemeron bosqyndardy Ulybrıtanııa aýmaǵyna zańsyz kirýge umtylǵan «aralar úıiri» dep mysqyldady. Eýrokomıssııa Italııa men Gre­kııaǵa 40 myńnan astam bosqyndar jınalyp qalǵannan keıin múshe-memleketterdi kvota boıynsha teń dárejede adamdardy qabyldaýǵa shaqyrdy. Shilde aıynda odaq memleketteri 32 256 bosqyndy qabyldaýǵa sheshim qabyldady. Al bul rette ústimizdegi jyly Germanııadan baspana surap ótinish bildirgen bosqyndar sany 800 myńnan asyp ketken. Germanııa bıligi ústimizdegi jyly elge buryn-sońdy bolyp kórmegen bosqyndar tasqyny qaptaıtyndyǵyn kútýde. Bıyl Germanııaǵa keletin bosqyndar sany 2014 jyly búkil  Eýropalyq odaq memleketterinen baspana surap, ótinish bildirgen bosqyndar sanynan asyp keteıin dep tur. О́tken jyly Eýropalyq odaq elderinen baspana suraǵan zańsyz mıgranttar sany 626 myń adamdy qurasa, onyń 202 myńy Germanııanyń úlesine tıgen edi. Qazirdiń ózinde Sırııa, Kosovo jáne Albanııa elderinen kelgen bosqyndar tasqyny Germanııada áleýmettik kúrdeli jaǵdaı qalyp­tastyryp otyr. Jergilikti tur­ǵyndar el aýmaǵynda qurylyp jatqan ýaqytsha qabyldaý oryndary men bosqyndar lagerlerine jıi-jıi shabýyl jasaıtyn boldy. Jaqynda Haıdenaý qalasynda polısııa men jergilikti turǵyndar arasynda úlken qaqtyǵys boldy. Germanııa búginde kári qurlyq tap bolyp otyrǵan kúrdeli máselede Odaqqa múshe memleketter kóregendik tanytady dep senedi. 27 tamyzda osy másele boıynsha Venada ótetin sammıtte bul kúrdeli problemanyń aldyn alý maqsatynda tıimdi sheshimder qabyldanýǵa tıis. Azııalyq rynoktaǵy «qara dúısenbi» Tamyz aıynyń osy aptadaǵy dúısenbisi azııalyq rynok úshin naǵyz «qara dúısenbige» aınaldy. Azııalyq rynokta Qytaı aksııalary quldyrap ketti. Sol-aq eken óńirdegi basqa rynoktardaǵy ahýal da shıelenisti. Tokıo bırjasy dúısenbi kúni 2,44 paıyzǵa tómendese, Gonkong bırjasy 3 paıyzǵa deıin quldyrady. Dúısenbi kúni bırja jumys isteı bastaǵan alǵashqy birneshe mınýttyń ishinde Japonııanyń Nikkei ındeksi sońǵy 5 aı ishindegi eń tómengi deńgeıge quldyrasa, Shanghai Composite  shanhaılyq ındeksi 8 paıyzdan astam deńgeıge deıin tómendedi. Investorlar erekshe alańdaýshylyq tanytýda. «Bul ne degen sumdyq? Kotırovkalardyń únemi toqtaýsyz qulaǵanyn buryn-sońdy kim kórgen? Bir kún qulady, eki, úsh, tórt kún qulady, bes kún qatarynan... Mine, besinshi kún qatarynan quldyraýda, kóteriletin túri joq. Ádette, quldyraýdan keıin qaıtadan kóterilý bolýshy edi. Bul joly onyń eshbir nyshany baıqalmaıdy. Mundaı jaǵdaıda ınvestorlar qaıtip jumys istemek? Endigi árekettiń bári tek shyǵynǵa batyrýda! Biz qazirdiń ózinde osy ýaqytqa deıin tapqan tabysymyzdan aıyryldyq» deıdi olar. Investorlardyń alańdaıtyn-aq jóni bar. Sońǵy kúnderi Qytaı ekonomıkasynda qalyptasqan ahýal jáne sońǵy 6 jyl ishinde bolyp kórmegen eń tómengi deńgeıge deıin qulaǵan munaı baǵasy álem ekonomıkasyn shyn máninde tereń tyǵyryqqa tiredi. Sarapshylardyń boljamy boıynsha, Qytaı aldaǵy ýaqytta da ıýandy qunsyzdandyrý baǵytyn ustanady. Al bul álemdik ekonomıka úshin taǵy da úlken soqqy bolmaq. Makedonııa bosqyndar tasqynyna tótep bere ala ma? Makedonııa úkimeti el aýmaǵynda toptalyp qalǵan zańsyz mıgranttardy Eýropalyq odaq shekarasyna jetkizý úshin arnaýly kólikter uıymdastyrýda. Úkimet bólgen avtobýs jáne poıyzdarmen myńdaǵan bosqyndar Serbııa shekarasyna sapar shegýde. Makedonııa memleketi Eýropalyq odaq memleketterine aǵylǵan bosqyndardyń ortalyǵyna aınalýda. Alaqandaı memleket ondaǵan myń bosqyn tasqynynan kúrdeli ekonomıkalyq jáne áleýmettik qıyndyqtarǵa ushyraýda. Ondaǵan myń adamdy tasýǵa qajetti kólik te joq. Alaıda, Makedonııa qalyptasqan jaǵdaıdy odan ári ýshyqtyrmaý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýda. «Ahýaldy tolyq baqylaýda ustap kelemiz. Biz soltústikke qaraı sapar shegetin adamdardy tirkeý úshin ortalyq qurdyq. Ázirge bári ret-retimen júrgizilýde», – deıdi Makedonııa qorǵanys mınıstri Zoran Iolevskıı. Grekııa, Makedonııa jáne Serbııa arqyly Batys Eýropaǵa jetýge umtylǵan zańsyz mıgranttar qatary kúnnen-kúnge kóbeıip barady. «Balqan  dálizi» atalatyn osy jolmen Eýropadaǵy «jumaqqa» umtylǵan adamdar qatary sıreıtin emes. Eýropa shekarasyna shoǵyrlanǵan  bosqyndar sany soǵys órti laýlaǵan  Sırııa, Irak jáne Aýǵanstannan qashqan bosqyndarmen tolyǵýda. Tek sońǵy aıdyń ózinde ǵana bul «dáliz» arqyly 40 myń adam shekaradan asýǵa nıettenip otyr. О́tken aptada Makedonııa memleketi Grekııa memleketimen aradaǵy shekarada tótenshe jaǵdaı jarııalaýǵa májbúr boldy. Topan sýdaı qaptaǵan bosqyndardy kúshpen ǵana toqtatyp otyr. Túbegeıli sheshim qabyldamasa, bul máseleniń odan ári ýshyǵyp, kári qurlyqty kúrdeli qaqtyǵysqa soqtyrýy ábden múmkin. Tývalý memleketi halqyn kóshirmek Tynyq muhıtyndaǵy Tývalý memleketiniń úkimeti Avstralııa jáne Jańa Zelandııa elderi aýmaǵynan aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósiretin, aldaǵy ýaqytta óz adamdaryn kóshiretin jer satyp alýdy oılastyrýda. Bul týraly Jańa Zelandııa radıosyna bergen suhbatynda Tývalý premer-mınıstri Enele Sopoaga málimdedi. Onyń aıtýynsha, Tývalý halqyn týǵan jerinen údere qonys aýdarýǵa májbúrleıtin sońǵy kezde beleń alǵan jahandyq jylyný úderisi bolyp otyr. Jahandyq jylyný úderisi boıynsha tek sońǵy 60 jyldyń ishinde bul memleket ornalasqan Ekvator syzyǵynyń mańynda álemdik muhıt deńgeıi 30 santımetr kóterilipti. Al Tývalý memleketi ornalasqan araldardyń eń joǵarǵy núktesi teńiz sýy deńgeıinen 4,6 metr bıiktikte qonys tepken. Osyǵan oraı jaqyn aradaǵy ondaǵan jyldyń ishinde Tývalý memleketi jáne basqa shaǵyn araldarda ornalasqan – Kırıbatı memleketteri túgeldeı derlik sý astynda qalatyn túri bar. Tývalý premer-mınıstri Parıj qalasynda jahandyq aýa raıy ózgeristerine baılanysty jeltoqsan aıynda ótetin sammıtke qatysýshylarǵa shynaıy janaıqaıyn ashyq jetkizdi. Ol álemdik jetekshi memleketterdiń basshylaryn «jahandyq jylyný úderisin tejeýge yqpal etetin keshendi sharalar qabyldaý úshin sheshim qabyldaýǵa» shaqyrdy. Ol óz sózinde Parıj sammıti qandaı sheshim qabyldasa da, Tývalý halqyn kóshirý bastamasy toqtamaıtyndyǵyn málimdedi. О́ıtkeni, týǵan jerleri jyldan-jylǵa sý astynda qalý qaýpi kúsheıip kele jatqan tývalýlyqtar úshin basqa amal qalmaǵan. Bul memleket týraly aıta ketetin bolsaq, Tývalý ekvator syzyǵynan ońtústikke qaraı Tynyq muhıtta ornalasqan marjan araldary men shaǵyn araldarda qonystanǵan memleket. Tývalý memleketi qonystanǵan araldardyń jalpy kólemi 26 sharshy shaqyrymdy quraıdy. Halqynyń sany 11 myń adamnan asady. Tývalý álemdegi eń shaǵyn memleketter ishinde (Vatıkan, Monako jáne Naýrýdan keıingi) tórtinshi oryndy ıelenedi. Ústimizdegi jylǵy naýryz aıynda Tývalý «Pým» tropıkalyq daýylynan úlken zardap shekti. Daýyl araldardy alyp tolqyndar soqqysyna alyp, turǵyndardyń 40 paıyzy baspanasyz qaldy. Iran munaı óndirýdi arttyrady Munaı rynogyndaǵy óz eliniń úlesin qorǵap qalý úshin Iran qandaı jaǵdaı bolsa da munaı óndirý kólemin arttyratyn bolady, dep málimdedi memlekettiń munaı mınıstri Bıdjan Namdar Zangane. Bloomberg agenttiginiń habarlaýynsha, Iran memleketi OPEK elderi tarapynan munaı baǵasynyń tómendeýine baılanysty sharalar qabyldaý jónindegi shuǵyl otyrys shaqyrý sheshimin qoldaıdy. «Iran OPEK tarapynan shuǵyl otyrys shaqyrý sheshimin qoldaıdy», dedi Zangane. Onyń oıynsha, bul basqosý munaı naryǵyndaǵy baǵanyń turaqtanýyn qamtamasyz etý úshin tıimdi sheshimder izdestirýi tıis. Budan buryn málim bolǵandaı, munaı naryǵyndaǵy baǵanyń quldyraýyn toqtatýdyń amalyn izdestirý úshin OPEK májilisin shaqyrý týraly Aljır memleketi bastama kótergen bolatyn. Bul shaqyrýdy Lıvııa jáne Venesýela memleketteri qoldady. Endi osy shaqyrýǵa Iran da óz kelisimin berip otyr. Munaı baǵasynyń buryn-sońdy bolmaǵan deńgeıge deıin quldyraýyna qaramastan OPEK munaı óndirý kólemin tómendetpeı keledi. Qazir álemdik rynokta munaı óniminiń suranystan edáýir asyp ketkendigi belgili. Shilde aıynda OPEK tarapynan óndiriletin munaı kólemi táýligine 32,1 mıllıard barreldi qurady. Al álemdik rynoktaǵy munaı baǵasy kúnnen-kúnge tómendep barady. Dúısenbide WTI markaly munaıdyń árbir barreliniń baǵasy  40 dollardan tómendep ketse, Brent munaıynyń árbir barreli 45 dollardan tómendegen. 14 kúdikti ustaldy Ispanııa jáne Marokkoda «Islam memleketi» jaǵynan Irakta jáne Sırııada bolyp jatqan soǵys qımyldaryna qatysý úshin eriktiler tartqan 14 kúdikti ustaldy. Eki memlekettiń arnaýly qyzmetteri Madrıd qalasynyń shetindegi San-Martın-de-la-Vega shaǵyn aýdanynda jáne Marokkonyń Fes, Kasablanka, Nador, El-Hoseım jáne Drıýsh qalalarynda birikken izdestirý sharalaryn júrgizdi. Osy shuǵyl júrgizilgen sharalardyń barysynda turǵyndar arasynda úgit-nasıhat júrgizip júrgen 14 kúdikti ustaldy. Olar jergilikti turǵyndardy, negizinen jastardy Irak pen Sırııada bolyp jatqan soǵys qımyldaryna qatysýǵa tartyp júrgen «IGIL» jansyzdary bolyp shyqty. Barlaý mekemeleriniń málimeti boıynsha, «Islam memleketi» áskeriniń quramyna búginde álemniń 80 memleketiniń adamdary tartylǵan. Olardyń qatarynda Fransııa, Ulybrıtanııa, Germanııa, Saýd Arabııasy, AQSh, Kanada jáne Reseı azamattary bar. Ushaq apatynan 11 adam opat boldy Anglııadaǵy Shorheme avıashoýy kezindegi ushaq apaty saldarynan 11 adam opat boldy. Tamyz aıynyń 22 juldyzynda Ba­tys Sasseks grafstvosyndaǵy shosse boıynsha júrip kele jatqan bir top avto­mobıldiń ústine apatqa ushyraǵan ushaq qulap, 11 adam qaza taýyp, 15 adam aýyr jaraqat aldy. Avıasııalyq shoý kezinde apatqa ushyraǵan ushaqtyń ushqyshy tiri qalǵan. 1950 jyly shyǵarylǵan ıstrebıtel-bombalaýshynyń ushqyshy avıasııalyq shoý kezinde «ajal tuzaǵyn» jasaýǵa úlgere almaı avtomobılder aǵylyp jatqan trassaǵa qulaǵan. Bul apatqa avıasııalyq oıyndardy tamashalaýǵa kelgen 20 myńnan astam kórermen túgeldeı kýá bolǵan. Kýálerdiń aıtýynsha, apat saldarynan eki úlken jarylys oryn alǵan. Sonyń saldarynan birqatar avtomobılder jarylyp, kóptegen adamdar zardap shekti. Qazirgi kezde ushaq apaty oryn alǵan trassa jabyq. Jańa úkimet jasaqtaý múmkindigi berildi Grekııa prezıdenti Prokopıs Pavlopýlos jańa úkimet qurý mandatyn – «SIRIZ» partııasynan bólinip shyqqan «Halyq birligi» qozǵalysynyń kósemi Panaıotıs Lafazanıske berdi. Grekııada buryn-sońdy bolmaǵan naǵyz saıası daǵdarys oryn alýda. Osydan buryn jańa úkimet qurý mandatyn alǵan oppozısııa serkesi Vangelıs Meımarakıs kópshilikti áýre-sarsańǵa salyp, jańa úkimet qurý múmkindigin is júzine asyra almady. Saıası sarapshylardyń aıtýynsha, Lafa­zanıstiń Aleksıs Sıprastan aıyrmashylyǵy, ol nesıe berýshilermen qandaı da bolsyn kelisim jasaýǵa úzildi-kesildi qarsy. «Biz bul mandatty elimiz úshin búginde eń qajetti bir másele – únemdeý saıasatyna turaqty túrde qarsylyq bildiretin jańa parlament qurý úshin paıdalanamyz», deıdi ol. Tamyz aıynyń basynda «Úshinshi kómek baǵdarlamasy» týraly shartqa daýys berýden premer-mınıstr Aleksıs Sıprastyń kóptegen jaqtastary bas tartqan bolatyn. Osynyń saldarynan bul koalısııa parlamenttegi kópshilik daýystan aıyryldy. Onyń quramynan «Halyq birligi» qozǵalysy bólinip shyqty. Al Sıpras otstavkaǵa ketýge májbúr boldy. Sarapshylardyń aıtýynsha, Lafa­zanıstiń jańa mınıstrler kabınetin qurý jó­nindegi talpynysy eń sońǵy múm­kin­dik bolyp otyr. Eger úsh kún ishin­de ol jańa úkimet jasaqtaı almaıtyn bol­sa, tehnıkalyq úkimet jasaqtaýǵa máj­búr bolady. Al bul saıa­sı daǵdarys merzi­mi­nen buryn saılaý júrgizýge alyp keledi. Bosqyndar arasynda ata-anasyz qalǵan balalar kóp Italııa memleketiniń tótenshe jaǵdaılar jónindegi mınıstrligi elge kelip jatqan zańsyz mıgranttardyń arasynda kámeletke tolmaǵan jastardyń kóp ekendigine alańdaýshylyq bildirdi. Osy aptanyń basynda Sısılııadaǵy Palermo teńiz aılaǵyna Jerorta teńizindegi apattan qut­qarylǵan 550 bosqyn jetkizildi. Olardyń 130-y­ ata-anasy joq 14-17 jas aralyǵyndaǵy balalar bolyp shyqty. Apattan qutqarylǵan jetkinshekter qaýipti «teńiz saparyna» eshkimniń baqylaýynsyz shyqqany málim boldy. Bul balalar shuǵyl túrde saýyqtyrý ortalyqtaryna jóneltildi. Sol kúni Sardınııa aralyna 963 zańsyz mıgrantty tıegen Norvegııa kemesi keldi. Olardyń basym kópshiligi Sırııadaǵy soǵystan bas saýǵalaǵan bosqyndar bolyp shyqty. Bosqyndar arasynda ata-anasynan aıyrylǵan balalar shoǵyry da kóp. Sısılııa buǵazynda kún saıyn apatqa ushyraǵan myńdaǵan mıgranttarǵa kómek kórsetilýde. Teńiz apatyna ushyraǵan bosqyndardy qutqarý sharalaryna Italııanyń áskerı kemeleri kóptep tartylýda. Sý tasqyny oryn aldy Fransııanyń ońtústik shyǵysynda oryn alǵan sý tasqynynan 3 adam qurban boldy. Tótenshe jaǵdaıǵa sebep bolǵan nóser jańbyrdyń áli  basylatyn túri joq. Monpele eldi mekeninde erli-zaıyptylar mashınamen sý tasqynynyń astynda qalǵan. Qala ortasyn kesip ótetin Lez ózeni bar bolǵany 40 mınýttyń ishinde erneýinen shyǵyp tasyǵan. Toqtaýsyz jaýǵan jańbyrdyń saldarynan birqatar óńirlerde topyraq kóshkini oryn alǵan. Osynyń saldarynan Ońtústik Fransııanyń mańyzdy baǵyttarynda temirjol baılanysy toqtaǵan. Topyraq kóshkininiń qaýpi oryn alǵan aımaqta jolaýshylar poıyzynan 250 adam qutqaryldy. Aýa raıynyń qaýpi áli basylmaı tur. Ásirese, Ero jáne Gar departamentterinde jaǵdaı ýshyǵyp ketken. Al Kantar departamenti qatty daýyldyń qursaýynda qalǵan. Onda daýyldan qulaǵan aǵash astynda qalyp 71 jastaǵy týrıst qaza tapqan. Aıqarma bettiń materıaldaryn daıyndaǵan Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan».