Elbasy tapsyrmasy oryndaldy

Qandaı da bir jumystyń oń nátıjesin kórý bir ǵanıbet emes pe?! Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov Jetisýdyń tól daqyly qant qyzylshasynyń Kóksý qant zaýytynyń qabyldaý pýnktinde taý-taý bolyp úıilip jatqanyn kórip bir qýandy. Dál osy kúni iske qosylǵan zaýyt osynaý ónimdi óńdep bereke bulaǵyn aǵyzatyn kún kelgenin de topshylasa kerek óńir basshysy. О́ńirdegi sharýalar salmaǵy 4 kılodan asatyn qant qyzylshasynyń «Aqsý-gıbrıd» atty jańa sortynan alynatyn ónim de sapaly bolatyndyǵyn aıqyn kórip júr. Kásiporyn alańynda júrip jatqan qaýyrt tirlikpen tanysqan oblys basshysy birden zaýyt ishine endi. Kásiporyn toqtaýsyz jumys istep tur. Daqyldar arnaıy qurylǵylar arqyly jýylyp, shaıylyp, týralyp, kádimgi tátti qantqa aınalýda. Appaq qumshekerdi alaqanyna salyp, dámin tatqan Amandyq Ǵabbasulynyń júzinen erekshe qýanysh lebi sezilip, kópten kútken jaqsy jetistikke óz rızashylyǵyn bildirdi. Bul Elbasy tapsyrmasymen tátti túbir tuqymyn seýip sapaly da salmaqty ónim alyp sol qant qyzylshasynan qumsheker alyp qos qýanyshqa jetý shattyǵy! «Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qant qyzylshasyn qaıta túletýdi tapsyrǵan bolatyn. Sol tapsyrmany der kezinde oryndaý maqsatynda birqatar jumys atqarylyp, óńirde qyzylsha ósirýge beıimdelgen 5 aýdan alqaptarynda 4020 gektar jerge tátti túbir tuqymy sebilgen edi. Sol kezde qant qyzylshasynyń jaıyn kúz kórsetetinin aıtqanbyz. Kópten kútken kúzimiz de keldi. Bıylǵy jyly qant qyzylshasy sebilgen alqaptardyń ár gektarynan 700-750 sentnerden ónim alýdamyz. Salmaǵy 5-7 kıloǵa deıin jetýde. Bul buryn bolmaǵan jetistik. Memlekettik qoldaýdyń arqasynda sharýalarymyzǵa ja­nar-jaǵarmaıǵa, ótkizilgen ónimge, tyńaıtqyshtar men tuqymǵa sýbsıdııa bólinip, aýylsharýashylyq tehnıkalaryn alýǵa da járdemdesti. Aýa raıynyń ózi de osy ıgi isti qoldaǵandaı jaǵymdy da jaıly kún raıyn syılady. Zaýytymyz da aǵymdyq jóndeý jumystarynan ótip, sharýalardyń ónimin qa­byl­daýǵa tolyqtaı daıyn qalypqa keltirildi. О́ziń óndirgen ónim ár­daıym janyńa jaqyn ári dám­di bolady. Elbasynyń aıtyp júrgen «Qazaqstanda ja­sal­ǵan» degen logotıpi bar ónim­der shyǵarý degeni de osy. Shyndyǵymdy aıtsam, Kóksý qant zaýytynda óndirilgen qant­tyń dámin de saǵynyp qalyppyn. Qant qyzylshasynyń qaıtarymy joǵary. Aldaǵy jyldary ónim dál bıylǵydaı bitik shy­ǵyp jatsa qant qyzylshasy alqaptarynyń kólemin kóbeıtemiz. Respýblıkalyq qant ortalyǵynyń prezıdenti, Kóksý qant zaýytynyń quryltaıshysy Nurlan Tileýbaev osy jyly barlyǵy oıdaǵydaı bolǵan jaǵdaıda aldaǵy jyldary 300 mln. teńge ınvestısııa quıýǵa sózin berdi. Osylaısha, zamanaýı tehnologııamen sapaly tuqymdy sebý, jumysty júıeli júrgizý, eń bastysy, memlekettik qoldaý bolǵanda 2020 jylǵa deıin oblysymyzda qant qyzylshasynyń kólemin 500 myń tonnaǵa jetkizý josparymyzda bar. Almaty oblysynyń qant zaýytynda óndirilgen ónimniń sapasy joǵary, ekologııalyq taza ári qýatty. Daıyn ónimmen birinshi kezekte oblysymyzdyń 2 mln. halqyn, sondaı-aq, Almaty qalasynyń jurtshylyǵyn, artylǵan jaǵdaıda elimizdiń ózge óńirlerin qamtamasyz etemiz. Oblysta óndirilgen qant ónimi memlekettik standartqa sáıkestendirilgen. Sol sebepti aldaǵy ýaqytta Reseı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan jáne Belarýs memleketterine de oblysta óndirilgen qant ónimin eksporttaýǵa múmkindigimiz bolatyndyǵyna senimimiz mol», dedi Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov. Negizi bul kásiporynda qant alǵash 1934 jyly shyǵarylǵan eken. Ashylǵan kezde onyń qýattylyǵy táýligine 180 tonnany qurapty. 1940-1941 jyldary qant zaýyty bolyp qaıta qurylyp, ónimdiligi 900 tonnaǵa, 1965 jyly 1800 tonnaǵa deıin jetkizilgen. Al 1993 jyly Kırov atyndaǵy Taldyqorǵan qant zaýyty «Kóksý sheker» AQ «Ortalyq Azııa qant korporasııa­sy» JShS-niń fılıaly retinde qaıta qurylyp, kásiporynnyń barlyq aktıvteri korporasııanyń menshigine berilgen. Al byltyrdan bastap «Kóksý qant zaýyty» JShS bolyp atalýda. 2013-2014 jyldary shıkizat kólemi zaýyttyń tolyq qajettiligin tolyq óteı almaǵandyqtan ónim Jambyl oblysynyń Merke qant zaýytyna óńdeýge jiberilgen-tin. Búginde kásiporyn alańyndaǵy taý-taý bolyp úıilgen qyzylsha alystan kóz tartady. Kásiporynǵa kire bere tirkemelerine qyzylsha tıegen avtokólikter birinen soń biri kezek kútip, ónim ótkizýge asyǵýda. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy, Kóksý aýdany.